Život i djelo, a naročito smrt, Jusufa efendije Delevića u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni su velom tajne. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu, a njegovo rodno Berane i rodno Buče, nažalost samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova glavica. I dok je ime i njegovo postojanje u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju, slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta.

POZIVNICA ZA PROSLAVU JUBILEJA 100 GODINA OD OSNIVANJA OPŠTINSKOG ODBORA CRVENOG KRSTA BIJELO POLJE 24

Pozivnica za proslavu jubileja 100 godina od osnivanja Opštinskog odbora Crvenog krsta Bijelo Polje

U vrijeme dok je u Beranama službovao jedini beranski muftija Adem efendija Softić, u Bijelom Polju se na tom mjestu nalazio prvi od četvorice tamošnjih muftija po imenu Jusuf efendija Delević, Beranac, porijeklom sa Buča, čiji su život i djelo, a naročito smrt, u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni velom tajne. Pored toga što mu je bio kolega i najbliži saradnik, devet godina stariji beranski muftija bio mu je veliki prijatelj, oslonac i jedina veza sa rodnim Beranama za kojima je čitavog života čeznuo.

I dok je ime i postojanje muftije Jusufa efenidije Delevića u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta. Svečana akademija povodom  stogodišnjice osnivanja ove humanitarne institucije 24. oktobra 2012. protekla je u znaku njegovog fascinantnog djela, a muftijina markantna pojava na fotografiji iz oktobra 1912. zasjenila je sve ostale članove nacionalno, konfesionalno, rodno i statusno mješovitog Odbora na pozivnici za ovu svečanost. O njegovom humanizmu i veličini najbolje govori činjenica da je pokrenuo i osnovao Odbor u najteže vrijeme, svega  dvije nedjelje nakon početka Prvog balkanskog rata i velikog stradanja siromašnog, namučenog i nedužnog naroda svih vjera i nacija.

PRVI OPŠTINSKI ODBOR CRVENOG KRSTA BJELOG POLJA 1912 godine

Prvi Opštinski odbor Crvenog krsta Bijelog Polja 1912.godine

Završetkom Prvog balkanskog rata i povlačenjem Otomanske imperije krenuo je veliki talas iseljavanja muslimanskog življa iz ovih krajeva i čitave Crne Gore prema Turskoj. Kada je to iseljavanje poprimilo dimenzije i karakteristike humanitarne katastrofe, očajnički pokušavajući da je spriječi kao predsjednik Crvenog krsta i kao bjelopoljski muftija, a prije svega kao Čovjek, ovaj dokazani humanista širokih pogleda i shvatanja a teške i tragične sudbine, u dogovoru sa svojim velikim prijateljem i starijim kolegom, beranskim muftijom Adem efendijom Softićem, kao i grupom najbližih saradnika, početkom aprila 1914. obratio se za pomoć crnogorskom Kralju Nikoli. Odmah po prispijeću telegrama, sa Rijeke Crnojevića, po njegovom nalogu i u njegovo ime, osmog aprila odgovorio mu je pismom kraljev ađutant, kapetan Vlado Zimonjić.

Jusufova glavica

Jusufova glavica

Na Vaskrs, osmog aprila 2018. navršilo se 104 godine od tog datuma a originalno pismo kraljevog ađutanta iz 1914. sve vrijeme je čuvano i sačuvano u porodičnoj arhivi Jusufovog kolege i prijatelja, beranskog muftije Adem efendije Softića, njegove jedine veze sa rodnim Beranama za kojima je toliko patio a u kojima za njega nije bilo ni mjesta ni života. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu a njegovo Berane i rodno Buče, nažalost, samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova Glavica...

Inače, karakter, humanost, osnovni principi vjere i nesporni patriotizam došli su do potpunog izražaja nakon okupacije Crne Gore kada je odlučno odbio da se povinuje i potčini austrougarskom okupatoru zbog čega je uhapšen i sa još 12.000  rodoljuba interniran u Mađarsku 1916. Posljednji pisani trag o njemu datira upravo iz te godine te se smatralo da je to i godina njegove smrti. Naknadnim uvidom u knjige i spiskove logoraša može se primijetiti da je on ipak oslobođen i vraćen kući, ali u istorijskoj rašomonijadi oko identiteta i sudbine Crne Gore, i njemu se tih godina gubi svaki trag. Pored navedenog, godine rođenja (1865) i nestanka (1916), sve ostalo oko imena Jusufa efendije Delevića, njegovog porijekla, porodice, života i smrti do današnjeg dana ostala je potpuna nepoznanica. Po svemu sudeći, neko dovoljno moćan, kome to iz nekih razloga nije bilo u interesu, potrudio se da takve informacije, evo već više od jednog vijeka, ne ugledaju svjetlo dana.

Tekst i foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz posljednjeg broja časopisa „Komuna“

 

 

Telegram ađutanta Zimonića:  Ostajte ovdje

Rijeka  hitno

8./4.1914.

G. Muftiji Jusufu Deleviću

sa društvom, Bijelo Polje

Vaš telegram upućen NJ.V. Kralju stigao je i primljen k znanju. Gospodar sažaljava tu štetnu pojavu o iseljenju muslimanska naroda iz toga kraja koji se sprema baš u oči njegova dolaska tamo da ga vidi i ohrabri i uoči mu zabludu u koju zli ljudi nagovaraju taj narod od vazda dobri i mirni. Tome očiglednom zlu i razuri na putu može stati samo Bog i prorok i savjeti dobrih i duševnih ljudi kao što si ti i tvoji drugovi. Gledajte i nastojte da narod ne razura i ne upropašćuje i neka ima vjeru u ljubavi i očinsko srce i pravdu Gospodarevu.

ZA BOKS 1 PISMO KRALJA NIKOLE SASTAVLJENO smanjeno

Zaustavljajte ih što bolje dok Gospodar tamo dođe pa ako narod i posle njegove Riječi navali da se seli on ga neće ni smetati. Ali vjerujte Gospodine bojati se da se taj narod ne uzkaje za to iseljenje jer niđe nije bolje no u svoje rodno mjesto gdje je naš Gospodar davno uzviknuo Ko mi se za groš ne požali taj ni groš ne valja.

Po vašoj želji ovijeh dana upućujem jedno lice da se sa vama zajedno sporazumije i vidi taj narod.

dež. ađutant kap. V. Zimonić

 

 

Rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole

Jusuf efendija DelevicJoš za vrijeme Knjaževine Crne Gore, a naročito nakon povlačenja Osmanske imperije sa ovih prostora, muftija Jusuf efenfija Delević bio je aktivni učesnik društveno-političkog i kulturnog života Bijelog Polja.  Kao jedan od najuglednijih i najuticajnijih ljudi toga vremena povezivan je sa mnogim istorijskim događajima i bio predmet interesovanja raznih obavještajnih službi, pa i tajne policije same Osmanske države. Na njega je čak pokušan i atentat u dvorištu ispred kuće u Bijelom Polju 21. jula 1903. o čemu ne postoji mnogo podataka i informacija. Kao čovjek izuzetnog autoriteta među stanovništvom svih vjera i nacija u Bijelom Polju, uživao je veliki ugled i povjerenje i na Cetinju, te je još od prije 1912. pa sve do austrougarske okupacije bio rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole sa kim je imao redovne kontakte i komunikaciju. Njihov odnos bio je zasnovan na lojalnosti, uzajamnom poštovanju i međusobnom uvažavanju.

 

eSpona OTV EU

Proslava 30 godina plava

Društvo

Objavljeno: 14/07/2018
tri-novinara-nagradena-za-najbolju-reportazu-o-procesu-euNovinari Prve televizije, Radio i Televizije Crne Gore i Televizije Vijesti Jelena Gardović, Darko Bulatović i Danijela Lasica, dobitnici su nagrada za ...
eSpona
Objavljeno: 12/07/2018
neradni-dani-petak-i-subotaPovodom 13. jula, Dana Državnosti Crne Gore, neradni dani su petak i subota, saopšteno je iz Ministarstva rada i socijalnog staranja. Podsjetimo, na osnovu ...
eSpona
Objavljeno: 12/07/2018
oo-sd-berane-cestitao-13-julPovodom državnog praznika, 13. Jula, OO SD Berane uputio je čestitku građanima. Dostavljenu čestitku Espona integralno prenosi. U današnjem vremenu, 13. jul ...
eSpona
Objavljeno: 11/07/2018
zakazana-konferencija-za-medije-povodom-prezentacija-projekta-zelena-ostrvaPovodom projekta „Zelena ostrva“ Opština Berane je zakazala konferenciju za štampu na kojoj će se prisutnima obratiti partneri u realizaciji projekta, kao i ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2018
berane-dvije-skole-nezakonito-od-daka-uzimale-novac-za-renoviranjeUprava za inspekcijske poslove utvrdila je da su u Srednjoj stručnoj školi i SSŠ “Vukadin Vukadinović” u Beranama uprave nezakonito donijele rješenja da se ...
eSpona
Objavljeno: 06/07/2018
podsjecanje-zorana-zecevica-varoska-osnovna-skola-2Razvoj osnovnog školstva u Beranama datira dvadeset godina docnije po formiranju varoškog naselja. Najstarija četvororazredna  „Iptidajija“ otvorena je ...
eSpona
Objavljeno: 06/07/2018
pljevlja-u-skolama-sve-vise-praznih-klupaBroj učenika u pljevaljskim osnovnim i srednjim školama iz godine u godinu se smanjuje, a posebno u seoskim obrzovnim ustanovama. Početkom sedamdesetih godina ...
eSpona
Objavljeno: 05/07/2018
bijelo-polje-dobijena-licenca-za-dom-starihJavnoj ustanovi Dom starih Bijelo Polje izdata je licenca za obavljanje djelatnosti za uslugu smještaja odraslih sa invaliditetom i starih lica koju koristi 165 ...
eSpona
Objavljeno: 05/07/2018
deset-predloga-za-nagradu-21-julŽiriju za dodjelu Nagrade „21. jul“ stiglo je deset predloga. Žiri je juče održao prvi sastanak, kada su otvorene koverte i utvrđene kandidature predloženih ...
eSpona
Objavljeno: 03/07/2018
ustavni-sud-u-opstini-kolasin-plate-nezakonito-povecaneUstavni sud ukinuo je odluku o povećanju zarada zaposlenim u javnom sektoru Opštine Kolašin, koju je u oktobru 2016. donijela Željka Vuksanović - tadašnja ...
eSpona
Objavljeno: 01/07/2018
sjutra-se-otvara-ljetnja-diplomatska-skola-gavro-vukovicU ponedjeljak, drugog jula, u Spomen kući vojvode Gavra Vukovića, biće upriličeno otvaranje 11. Ljetnje diplomatske škole koja nosi ime prvog ministra vanjskih ...
eSpona
Objavljeno: 27/06/2018
pljevlja-zbog-rekonstrukcije-ulice-kralja-petra-posjecen-drvored-reagovao-arhus-centarRadnici preduzeca „Ving“ posjekli su  drvored lipa koji je decanijama unazad krasio centar Pljevalja, čime su započeti radovi na potpunoj rekonstrukciji dijela ...
eSpona
Objavljeno: 27/06/2018
samir-agovic-najavio-da-ce-do-zime-biti-zavrsen-put-od-petnjice-do-policePredsjednik petnjičke opštine, Samir Agović najavio je da će započeta izgradnja modernog puta između  Berana i Petnjice biti završena za 300 radnih dana, ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
sehovic-u-plavu-se-otvara-podrucno-odjeljenje-muzicke-skole-iz-beranaPodručno odjeljenje Muzičke škole iz Berana biće otvoreno u plavskoj Osnovnoj školi “Hajro Šahmanović”, najavio je Damir Šehović- ministar prosvjete. Šehović je ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
prica-oko-visoke-medicinske-skole-za-opstinu-berane-je-zavrsena-pricaŽelja pojedinaca sa Medicinskog fakulteta u Podgorici da ponovo preispitaju Odluku Vlade Crne Gore o postojanju Visoke medicinske škole u Beranama predstavlja temu ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
pljevljaci-ne-zele-da-preuzmu-tri-kamionaOpština Pljevlja još nije potpisala ugovor sa Ministarstvom finansija o preuzimanju tri od šest vatrogasnih vozila, koje je država prije sedam godina nabavila bez ...
eSpona
Objavljeno: 22/06/2018
kolasin-rijeke-opet-zatrpane-smecemMnogi Kolašinci i dalje koriste rijeku Svinjaču umjesto kontejnera - to se da zaključiti nakon nedavne akcije čišćenja korita koju su izveli članovi ...
eSpona
Objavljeno: 22/06/2018
rozaje-trg-ce-uljepsati-sebiljTrg u Rožajama uskoro će ličiti na sarajevsku Baščaršiju, budući da su gradske vlasti odlučile da na njemu izgrade sebilj isti kao u glavnom gradu Bosne i ...
eSpona
Objavljeno: 21/06/2018
kompromis-tende-o-p-stajuPreporukama da postavljene tende na terasama lokala u glavnoj ulici ostanu i ove godine kao i da se ne pokušava represivnim mjerama njihovo uklanjanje, te da ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
bivsi-potpredsjednik-opstine-berane-trazi-od-lokalne-uprave-da-mu-isplati-zakinuti-novac-po-osnovu-zaradaOdbor za izbor i imenovanje odbio je pisani zahtjev Zorana Marsenića - bivšeg potpredsjednika Opštine, da mu se isplati dio zakinutih zarada koje nijesu bile ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
sluzba-zastite-i-spasavanja-bogatija-za-vatrogasno-voziloSlužba zaštite i spašavanja u Beranama dobila je donaciju u vidu novog vatrogasnog vozila i spasilačke opreme. Donacija, vrijedna 72.339. eura, beranskoj Službi ...
eSpona
Objavljeno: 18/06/2018
pljevlja-gradanima-nije-isporuceno-jos-180-tona-peletaSezona grijanja u Pljevljima zvanično je završena 15. aprila, a građanima nije isporučeno još 180 tona energenata, koje je Opština trebalo da obezbijedi po ...
eSpona
Objavljeno: 18/06/2018
ucenici-iz-berana-treci-u-regionu-u-kodiranjuUčenici beranske Osnovne škole “Vuk Karadžić”, Miro Marjanović i Milo Šekularac, osvojili su treće mjesto na regionalnom takmičenju u kodiranju, koje je organizovao ...
eSpona
Objavljeno: 15/06/2018
srecan-ramazanski-bajram-2018Čitaocima, vjernicima i svim građanima islamske vjere, čestitamo praznik - Ramazanski Bajram!  
eSpona
Objavljeno: 14/06/2018
trodnevno-odsustvo-za-vjernike-islamske-vjereZa građane islamske vjere sjutra, u petak, 15. juna, počinje veliki praznik - Ramazanski bajram, pa će vjernici koji su zaposleni imati pravo na trodnevno plaćeno ...
eSpona
Objavljeno: 13/06/2018
pljevljaci-pocinju-gradnju-toplanePljevaljsko preduzeće Tim company dostavilo je najpovoljniju ponudu na tenderu koji je Direkcija javnih radova raspisala za izvođenje radova na izgradnji prve faze ...
eSpona
Objavljeno: 13/06/2018
asfaltirana-cetvrta-faza-puta-bijelo-polje-pljevljaZavršeno je asfaltiranje četvrte faze regionalnog puta Slijepač most – Pljevlja. Završena dionica je kraća i kvalitetnija od prethodne jer su izbjegnute brojne ...
eSpona
Objavljeno: 12/06/2018
sluzba-zastite-i-spasavanja-u-beranama-dobija-novo-vatrogasno-voziloSlužba zaštite i spašavanja Opštine Berane dobiće novo vatrogasno vozilo i spasilačku opremu. Vozilo i oprema predstavljaju donaciju Vlade Japana, a ceremonija ...
eSpona
Objavljeno: 12/06/2018
bijelo-polje-pocelo-poplocavanje-trgaPopločavanje granitom prostora od ulice Tomaša Žižića do kružnog toka ispred robne kuće u Bijelom Polju, započelo je prije nekoliko dana, a završetkom radova biće ...
eSpona
Objavljeno: 10/06/2018
prof-dr-radenko-scekic-novi-milenijum-i-naziranje-monopololarizma-u-medunarodnim-odnosimaAkcijom “Pustinjska oluja” u Iraku 1991, SAD su pokazale svoju superiornost u vojnom i tehnološkom pogledu. Dejtonskim sporazumom iz 1995 i napadom na tadašnju SRJ ...
eSpona
Objavljeno: 09/06/2018
prof-dr-radenko-scekic-crna-gora-u-epohi-geopolitickih-promjena-1988-2018Raspad Jugoslavije i stvaranje novog svjetskog poretka Raspad komunističkih sistema i nestanak bipolarizma u međunarodnim odnosima – neka su od presudnih ...
eSpona
Objavljeno: 07/06/2018
vlasnici-lokala-u-glavnoj-ulici-odrzali-protest-ispred-zgrade-opstineVlasnici lokala u glavnoj beranskoj ulici i zaposleni, njih oko 50, kao što su i najavili, održali su dvočasnovni protest ispred zgrade Opštine Berane. Protest su ...
eSpona
Objavljeno: 07/06/2018
bijelo-polje-tecnost-za-gasenje-pozara-zavrsila-u-rijeci-limU bjelopoljskom naselju Kruševu došlo je do izlivanja sredstva za gašenja požara iz rezervoara u vlasništvu kompanije Jugopetrol. Prema prenio Portal CDM, ...
eSpona
Objavljeno: 06/06/2018
krampovima-na-privrednikeZaposleni u Agenciji za razvoj i izgradnju Berana ni danas nijesu uspjeli da uklone tendu sa terase Poslovnog centra „Evropa“, u glavnoj beranskoj ulici. Mada je ...
eSpona
Objavljeno: 04/06/2018
petnjica-nvo-liberalni-poredak-pokrece-inicijativu-da-jedna-ulica-dobije-ime-josip-broz-titoNakon inicijative Crnogorske kulturne mreže da jedna ulica u Petnjici dobije naziv “21 maj”, NVO “Liberalni poredak” podržao je taj potez, najavljujući i svoj ...
eSpona
Objavljeno: 30/05/2018
urucene-nagrade-i-priznanja-najboljim-beranskim-ucenicimaNa svečanosti upriličenoj u sali Centra za kulturu Berane uručene su nagrade i priznanja najuspješnijim učenicima beranskih osnovnih i srednjih škola. Nagrade i ...
eSpona
Objavljeno: 30/05/2018
bijelo-polje-vozaci-da-paze-gdje-se-parkirajuU Bijelom Polju će po nalogu Komunalne policije od danas sa parkirališta u gradu početi uklanjanje automobila bez registarskih oznaka, havarisanih vozila i onih ...
eSpona
Objavljeno: 29/05/2018
opstina-berane-sjutra-organizuje-dodjelu-nagrada-i-priznanja-za-najbolje-ucenikeOpština Berane će sjutra organizovati svečanost na kojoj će biti uručene nagrade i priznanja najuspješnijim učenicima, saopšteno je iz Biroa za odnose sa javnošću ...
eSpona
Objavljeno: 29/05/2018
petnjica-obiljezena-petogodisnjica-obnavljanja-statusa-opstineUpriličenom svečanom akademijom sinoć je u sali Centra za kulturu obilježena peta godišnjica obnavljanja statusa opštine Petnjica. Pored predstavnika lokalne uprave ...
eSpona
Objavljeno: 28/05/2018
pljevlja-uginule-krave-ponovo-bacene-u-cehotinuSportski ribolovci pronašli su lešine dvije uginule krave na obalama rijeke Ćehotine. To je drugi put da ribolvci pronalaze lešine uginulih životinja na obali ...
eSpona
Objavljeno: 27/05/2018
srecno-maturantiTradicionalnom šetnjom Ulicom Mojsija Zečevića, više stotina maturanata beranskih srednjih škola, sinoć, 26. maja obilježilo je matursko veče. Bila je to 37. ...
eSpona
Objavljeno: 25/05/2018
petnjica-nastavljeno-sa-asfaltiranjem-lokalnih-putevaLokalna uprava u Petnjici nastavlja sa aktivnostima na asfaltiranju i modernizaciji lokalnih puteva na području opštine. Prema najavama iz petnjičke lokalne uprave, ...
eSpona
Objavljeno: 25/05/2018
mojkovac-ambasada-kine-donira-stolariju-za-osnovnu-skolu-radomir-rakocevicDotrajale prozore u Osnovnoj školi "Radomir Rakočević", u Prošćenju kod Mojkovca, uskoro će zamijeniti novi. Stolarija predstavlja donaciju Republike Kine. Kako ...
eSpona
Objavljeno: 22/05/2018
plav-gradi-se-nova-skola-u-vojnom-seluTender za izbor izvođača radova na totalnoj rekonstrukciji objekta “Vojno Selo“ u Plavu, koji je područna jedinica osnovne škole “Hajro Šahmanović“, objavljen je. ...
eSpona
Objavljeno: 21/05/2018
dan-nezavisnosti-crne-goreDanas se obilježava 21. maj, Dan nezavisnosti Crne Gore. Dan nezavisnosti je državni praznik koji se obilježava u čast Referenduma održanog  tog datuma, 2006. ...
eSpona
Objavljeno: 21/05/2018
bijelo-polje-obnavlja-se-upis-brucosa-na-pravnom-fakultetuUprava Pravnog fakulteta Univerziteta Crne Gore odlučila je da ove studijske godine dozvoli upis 50 brucoša na Pravnom fakultetu u Bijelom Polju. ...
eSpona
Objavljeno: 20/05/2018
upravna-inspekcija-kako-se-zaposljava-u-opstini-berane-nezakonito-lokalna-uprava-nijednog-sluzbenika-nijesmo-zaposlili-nezakonitoInspekcijski nadzor u Opštini Berane, obavljen 26. i 27. decembra prošle godine, pokazao je da 65 službenika u organima lokalne jedinice ne ispunjava uslove za ta ...
eSpona
Objavljeno: 20/05/2018
mojkovac-fale-dva-izabrana-doktoraU mojkovačkom Domu zdravlja rade tri izabrana doktora za odrasle, dva manje nego što je predviđeno sistematizacijom. Umjesto dva pedijatra predviđena ...
eSpona
Objavljeno: 19/05/2018
proslava-dana-nezavisnosti-crne-gore-i-u-luksemburguU okviru svojih godišnjih aktivnosti, Udruženje “Luksemburg - Crna Gora” iz Luksemburga, Zavičajni klub “BIHOR”, Udruženje “MONTEKÖLN”, Keln - Njemačka, ...
eSpona
Objavljeno: 18/05/2018
ponedjeljak-i-utorak-neradni-daniPovodom predstojećeg državnog praznika, 21. maja, Dana nezavisnosti Crne Gore, neradni dani su ponedeljak 21. i utorak 22. maj, saopšteno je iz Ministarstva ...
eSpona