Život i djelo, a naročito smrt, Jusufa efendije Delevića u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni su velom tajne. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu, a njegovo rodno Berane i rodno Buče, nažalost samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova glavica. I dok je ime i njegovo postojanje u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju, slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta.

POZIVNICA ZA PROSLAVU JUBILEJA 100 GODINA OD OSNIVANJA OPŠTINSKOG ODBORA CRVENOG KRSTA BIJELO POLJE 24

Pozivnica za proslavu jubileja 100 godina od osnivanja Opštinskog odbora Crvenog krsta Bijelo Polje

U vrijeme dok je u Beranama službovao jedini beranski muftija Adem efendija Softić, u Bijelom Polju se na tom mjestu nalazio prvi od četvorice tamošnjih muftija po imenu Jusuf efendija Delević, Beranac, porijeklom sa Buča, čiji su život i djelo, a naročito smrt, u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni velom tajne. Pored toga što mu je bio kolega i najbliži saradnik, devet godina stariji beranski muftija bio mu je veliki prijatelj, oslonac i jedina veza sa rodnim Beranama za kojima je čitavog života čeznuo.

I dok je ime i postojanje muftije Jusufa efenidije Delevića u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta. Svečana akademija povodom  stogodišnjice osnivanja ove humanitarne institucije 24. oktobra 2012. protekla je u znaku njegovog fascinantnog djela, a muftijina markantna pojava na fotografiji iz oktobra 1912. zasjenila je sve ostale članove nacionalno, konfesionalno, rodno i statusno mješovitog Odbora na pozivnici za ovu svečanost. O njegovom humanizmu i veličini najbolje govori činjenica da je pokrenuo i osnovao Odbor u najteže vrijeme, svega  dvije nedjelje nakon početka Prvog balkanskog rata i velikog stradanja siromašnog, namučenog i nedužnog naroda svih vjera i nacija.

PRVI OPŠTINSKI ODBOR CRVENOG KRSTA BJELOG POLJA 1912 godine

Prvi Opštinski odbor Crvenog krsta Bijelog Polja 1912.godine

Završetkom Prvog balkanskog rata i povlačenjem Otomanske imperije krenuo je veliki talas iseljavanja muslimanskog življa iz ovih krajeva i čitave Crne Gore prema Turskoj. Kada je to iseljavanje poprimilo dimenzije i karakteristike humanitarne katastrofe, očajnički pokušavajući da je spriječi kao predsjednik Crvenog krsta i kao bjelopoljski muftija, a prije svega kao Čovjek, ovaj dokazani humanista širokih pogleda i shvatanja a teške i tragične sudbine, u dogovoru sa svojim velikim prijateljem i starijim kolegom, beranskim muftijom Adem efendijom Softićem, kao i grupom najbližih saradnika, početkom aprila 1914. obratio se za pomoć crnogorskom Kralju Nikoli. Odmah po prispijeću telegrama, sa Rijeke Crnojevića, po njegovom nalogu i u njegovo ime, osmog aprila odgovorio mu je pismom kraljev ađutant, kapetan Vlado Zimonjić.

Jusufova glavica

Jusufova glavica

Na Vaskrs, osmog aprila 2018. navršilo se 104 godine od tog datuma a originalno pismo kraljevog ađutanta iz 1914. sve vrijeme je čuvano i sačuvano u porodičnoj arhivi Jusufovog kolege i prijatelja, beranskog muftije Adem efendije Softića, njegove jedine veze sa rodnim Beranama za kojima je toliko patio a u kojima za njega nije bilo ni mjesta ni života. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu a njegovo Berane i rodno Buče, nažalost, samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova Glavica...

Inače, karakter, humanost, osnovni principi vjere i nesporni patriotizam došli su do potpunog izražaja nakon okupacije Crne Gore kada je odlučno odbio da se povinuje i potčini austrougarskom okupatoru zbog čega je uhapšen i sa još 12.000  rodoljuba interniran u Mađarsku 1916. Posljednji pisani trag o njemu datira upravo iz te godine te se smatralo da je to i godina njegove smrti. Naknadnim uvidom u knjige i spiskove logoraša može se primijetiti da je on ipak oslobođen i vraćen kući, ali u istorijskoj rašomonijadi oko identiteta i sudbine Crne Gore, i njemu se tih godina gubi svaki trag. Pored navedenog, godine rođenja (1865) i nestanka (1916), sve ostalo oko imena Jusufa efendije Delevića, njegovog porijekla, porodice, života i smrti do današnjeg dana ostala je potpuna nepoznanica. Po svemu sudeći, neko dovoljno moćan, kome to iz nekih razloga nije bilo u interesu, potrudio se da takve informacije, evo već više od jednog vijeka, ne ugledaju svjetlo dana.

Tekst i foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz posljednjeg broja časopisa „Komuna“

 

 

Telegram ađutanta Zimonića:  Ostajte ovdje

Rijeka  hitno

8./4.1914.

G. Muftiji Jusufu Deleviću

sa društvom, Bijelo Polje

Vaš telegram upućen NJ.V. Kralju stigao je i primljen k znanju. Gospodar sažaljava tu štetnu pojavu o iseljenju muslimanska naroda iz toga kraja koji se sprema baš u oči njegova dolaska tamo da ga vidi i ohrabri i uoči mu zabludu u koju zli ljudi nagovaraju taj narod od vazda dobri i mirni. Tome očiglednom zlu i razuri na putu može stati samo Bog i prorok i savjeti dobrih i duševnih ljudi kao što si ti i tvoji drugovi. Gledajte i nastojte da narod ne razura i ne upropašćuje i neka ima vjeru u ljubavi i očinsko srce i pravdu Gospodarevu.

ZA BOKS 1 PISMO KRALJA NIKOLE SASTAVLJENO smanjeno

Zaustavljajte ih što bolje dok Gospodar tamo dođe pa ako narod i posle njegove Riječi navali da se seli on ga neće ni smetati. Ali vjerujte Gospodine bojati se da se taj narod ne uzkaje za to iseljenje jer niđe nije bolje no u svoje rodno mjesto gdje je naš Gospodar davno uzviknuo Ko mi se za groš ne požali taj ni groš ne valja.

Po vašoj želji ovijeh dana upućujem jedno lice da se sa vama zajedno sporazumije i vidi taj narod.

dež. ađutant kap. V. Zimonić

 

 

Rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole

Jusuf efendija DelevicJoš za vrijeme Knjaževine Crne Gore, a naročito nakon povlačenja Osmanske imperije sa ovih prostora, muftija Jusuf efenfija Delević bio je aktivni učesnik društveno-političkog i kulturnog života Bijelog Polja.  Kao jedan od najuglednijih i najuticajnijih ljudi toga vremena povezivan je sa mnogim istorijskim događajima i bio predmet interesovanja raznih obavještajnih službi, pa i tajne policije same Osmanske države. Na njega je čak pokušan i atentat u dvorištu ispred kuće u Bijelom Polju 21. jula 1903. o čemu ne postoji mnogo podataka i informacija. Kao čovjek izuzetnog autoriteta među stanovništvom svih vjera i nacija u Bijelom Polju, uživao je veliki ugled i povjerenje i na Cetinju, te je još od prije 1912. pa sve do austrougarske okupacije bio rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole sa kim je imao redovne kontakte i komunikaciju. Njihov odnos bio je zasnovan na lojalnosti, uzajamnom poštovanju i međusobnom uvažavanju.

 

eSpona OTV EU

Društvo

Objavljeno: 14/11/2018
inspektor-za-vodoprivredu-podnio-krivicnu-prijavu-protiv-n-n-licaUsljed istovara komunalnog otpada i njegovog gomilanja na obali Lima, Dragan Šekularac - inspektor za vodoprivredu, podnio je krivičnu prijavu Osnovnom ...
eSpona
Objavljeno: 13/11/2018
mojkovac-lokalna-uprava-redovno-izmiruje-poreske-obavezeOpština Mojkovac predstavlja pozitivan primjer među opštinama kada je u pitanju stepen poreske disipline i redovnost u izmirivanju poreskih obaveza, ocijenjeno je ...
eSpona
Objavljeno: 12/11/2018
nvo-dar-zavrsila-prvu-fazu-projekta-znanjem-prevazidimo-podjeleNakon održanih radionica kojima je okončana prva faza projekta „Znanjem prevaziđimo podjele“ saopštenjem za javnost oglasila se NVO „Dar“ iz Berana. Dostavljeno ...
eSpona
Objavljeno: 12/11/2018
u-beogradu-odrzan-omaz-radulu-vesovicuDruštvo đaka Beranske gimnazije iz Beograda i Nevladino udružnje “Beranda”, iz Berana, upriličili su Omaž Radulu Vešoviću - bivšem profesoru i košarkaškom ...
eSpona
Objavljeno: 09/11/2018
andrijevica-kasarna-vcg-ce-unaprijediti-zivot-opstineKasarna Vojske Crne Gore (VCG), koja će biti izgrađena u Andrijevici, unaprijediće život cijele opštine, ocijenio je ministar odbrane Predrag Bošković. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 08/11/2018
drustvo-daka-beranske-gimnazije-u-beogradu-obiljezilo-dan-osnivanja-drustvaDruštvo đaka Beranske gimnazije u Beogradu šestog novembra je obilježilo dan osnivanja koji je, ujedno, i Dan Gimnazije “Panto Mališić”. Dan Društva obilježen je u ...
eSpona
Objavljeno: 08/11/2018
uredene-tri-lokacije-u-graduPovodom organizovane akcije uređenja tri gradske lokacije saopštenjem za javnost se oglasila NVO „Sjeverna zemlja“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 07/11/2018
u-beogradu-ce-se-odrzati-omaz-radulu-vesovicuDruštvo đaka beranske gimnazije iz Beograda u saradnji sa NVU „Beranda“ iz Berana, organizuju Omaž pokojnom profesoru Radulu Vešoviću koji će se održati u glavnom ...
eSpona
Objavljeno: 06/11/2018
vasojevicka-sorbona-gimnazija-panto-malisic-obiljezava-105-godina-postojanjaPovodom obilježavanja 105 godina postojanja Gimnazije “Panto Mališić”, večeras će se u Beranama održati Svečana akademija. Akademija će se održati u amfiteatru ...
eSpona
Objavljeno: 02/11/2018
mojkovac-stopa-nezaposlenosti-iznad-drzavnog-prosjekaNačelnica Područne jedinice Bijelo Polje Slađana Nedović ukazuje na nepovoljnu strukturu nezaposlenih u Mojkovcu, prije svega starosnu. Učešće starijih od 50 godina ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2018
u-bijelom-polju-zavrsena-trodnevna-obuka-za-projekte-prakticnih-javnih-politikaDodjelom sertifikata, u Bijelom Polju je uspješno završena trodenevna obuka predstavnika NVO za pisanje predloga praktičnih javnih politika. Prema riječima ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2018
rozaje-do-kraja-godine-bez-posla-ostaje-55-opstinaraOd 223 radnika, koliko ih ima u lokalnoj upravi i javnim preduzećima čiji je osnivač Opština Rožaje, do kraja godine najmanje njih 55 ostaće bez posla. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 30/10/2018
beranci-i-petnjicani-zajedno-sanirali-putUdruženim radom mehanizacije Agencije za izgradnju i razvoj Berana i Komunalnog preduzeća iz Petnjice, prije nekoliko dana je saniran je put Savin Bor – katun na ...
eSpona
Objavljeno: 30/10/2018
pljevlja-na-prostoru-bivse-deponije-gradice-teniski-i-golf-tereneRudnik uglja Pljevlja započeo je sa rekultivacijom deponije Jagnjilo, a iz poslovodstva ove kompanije tvrde da bi se prostor od 57 hektara mogao iskoristiti za ...
eSpona
Objavljeno: 28/10/2018
dri-pozitivno-misljenje-o-finansijskoj-reviziji-i-uslovno-o-pravilnosti-zavrsnog-racuna-za-2017-godinu-opstine-beraneDržavna revizorska institucija (DRI) izrazila je pozitivno mišljenje na finansijsku reviziju Opštine Berane i uslovno mišljenje na reviziju pravilnosti Završnog ...
eSpona
Objavljeno: 27/10/2018
pocinje-zimsko-racunanje-vremenaPomjeranjem kazaljki za jedan sat unazad u nedjelju, 28. oktobra, u tri sata, počinje zimsko računanje vremena. Zimsko računanje vremena trajaće do posljednjeg ...
eSpona
Objavljeno: 25/10/2018
omaz-radulu-vesovicu-odrzace-se-i-u-beograduPovodom organizovanja Omaža Radulu Vešoviću koji će se održati u Beogradu saopštenjem za javnost oglasila se beranska NVU „Beranda“. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 25/10/2018
miodrag-bobo-radunovic-izabran-za-dekana-medicinskog-fakultetaNovi dekan Medicinskog fakulteta u Podgorici je prof. dr Miodrag Bobo Radunović. On je na tajnom glasanju zadobio podršku 38 članova Upravnog odbora (UO), dok je ...
eSpona
Objavljeno: 24/10/2018
ministarstvo-prosvjete-u-toku-rekonstrukcija-vrtica-u-beranamaRadovi na rekonstrukciji Dječjeg vrtića “Radmila Nedić” u Beranama su u toku, saopštio je Filip Grujić - načelnik Službe za investicije Ministarstva prosvjete. On ...
eSpona
Objavljeno: 24/10/2018
rozaje-grade-se-obaloutvrde-u-koritu-ibraU Rožajama je u toku izgradnja obaloutvrda, odnosno regulacija korita Ibra i postavljanje cijevi za budući kanalizacioni kolektor. Riječ je o projektu vrijednom ...
eSpona
Objavljeno: 24/10/2018
petnjica-zapocelo-uklanjanje-nelegalnih-ogradaPostupajući po odluci Sekretarijata za lokalnu upravu i inspekcijske poslove, radnici Komunalnog preduzeća iz Petnjice započeli su sa uklanjanjem nelegalnih ograda ...
eSpona
Objavljeno: 23/10/2018
zabljak-izgradeni-tereni-za-male-sportoveNa Žabljaku su otvoreni tereni za male sportove, pa će građani moći da igraju mali fudbal, košarku, odbojku, rukomet i tenis. Terene su svečano otvorili Duško ...
eSpona
Objavljeno: 23/10/2018
rozaje-dug-opstine-se-stalno-uvecavaOpština Rožaje već duže vrijeme kasni sa prijavom i izmirivanjem poreskih obaveza, a stepen poreske discipline kada je u pitanju ova jedinica lokalne samouprave ...
eSpona
Objavljeno: 22/10/2018
petnjica-opstina-bez-dugovanjaOpština Petnjica jedna je od rijetkih na sjeveru Crne Gore koja nema dugovanja prema Poreskoj upravi, zaposlenima, kao ni prema dobavljačima, saopšteno je na ...
eSpona
Objavljeno: 21/10/2018
pljevlja-rtv-krece-s-programom-do-kraja-godineRadio-televizija Pljevlja počeće emitovanje redovnog programa najkasnije do kraja godine, najavio je Mirko Đačić - predsjednik Opštine Pljevlja. On je kazao da ...
eSpona
Objavljeno: 20/10/2018
dejan-najdanovic-najda-volim-beraneDejan Najdanović Najda je poznati rok pjevač iz Niša kojeg odlikuje snažan glas karakteristične tople boje i posebne emocije. Mada se trudi da mu nastupi ...
eSpona
Objavljeno: 19/10/2018
bijelo-polje-odrzana-tribina-preduzetnistvo-je-tvoj-izborU prostorijama Srednje elektro- ekonomske škole u okviru projekta "Preduzetništvo je tvoj izbor'', održana je tribina koju je organizovala Unija preduzetnika Crne ...
eSpona
Objavljeno: 18/10/2018
sprovedenom-akcijom-ozelenjavanja-sjeverna-zemlja-uljepsala-obilaznica-u-beranamaPovodom završena akcije ozelenjavanja obilaznice saopštenjem za javnost oglasila se NVO „Sjeverna zemlja“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 18/10/2018
kolasin-osam-radnika-opstine-vraceno-na-posaoOsam radnika Opštine Kolašin, koje je otpustila prethodna vlast, dobili su sudske presude i već danas će biti vraćeni na posao, pa je trogodišnja agonija bespravno ...
eSpona
Objavljeno: 17/10/2018
srpska-narodna-odbrana-vasojevica-i-limske-doline-obiljezila-106-godina-oslobodenja-berana-od-otomanske-imperijeU utorak, 16. oktobra, u organizaciji „Srpske narodne odbrane Vasojevića i limske doline“ kod crkve Svete trojice, na Polici obilježeno je 106 godina od oslobođenja ...
eSpona
Objavljeno: 17/10/2018
sud-nalozio-opstini-berane-da-ostecenom-sluzbeniku-isplati-1-360-euraPresudom Višeg suda u Bijelom Polju, Opština Berane je dužna da isplati 1.360 eura jednom od službenika kojeg je lokalna uprava zakinula po osnovu ...
eSpona
Objavljeno: 17/10/2018
policija-uhapsila-devetnaestogodisnjaka-zbog-sumnje-za-ubistvo-trinaestogodisnjeg-djecakaSlužbenici beranskog Centra bezbjednosti uhapsili su juče devetnaestogodišnjeg Beranca inicijala S. I. zbog sumnje da je ubio dječaka od 13 godina. Iz Uprave ...
eSpona
Objavljeno: 16/10/2018
nvo-centar-omladinskih-inicijativa-realizuje-projekat-ne-bacaj-smece-sadi-cvijeceNVO „Centar omladinskih inicijativa“ Berane sprovodi projekat „ Ne bacaj smeće, sadi cvijeće“ , koji je finansiralo Ministarstvo sporta a podržava Opština Berane i ...
eSpona
Objavljeno: 14/10/2018
bijela-kuga-topi-sjever-crne-goreNegativan prirodni priraštaj, bijela kuga, u prvoj polovini 2018. godine zabilježen je u čak 17 od 23 opštine u Crnoj Gori, a broj rođenih je veći u odnosu na broj ...
eSpona
Objavljeno: 12/10/2018
kolasin-dani-nauke-u-botanickoj-bastiManifestacija "Dani nauke 2018",  koja se organizuje u sedam crnogorskih gradova, na originalan način obilježena je i u kolašinskoj Botaničkoj bašti u ...
eSpona
Objavljeno: 12/10/2018
pljevlja-ugostili-vise-od-hiljadu-migranataViše od hiljadu migranata našlo je utočište u pljevaljskom Centru Bona Fide od februara ove godine. Tamo ih čeka hrana i siguran smještaj. “Ja samo želim normalno ...
eSpona
Objavljeno: 11/10/2018
berane-domacin-sabora-ljekara-sjeverne-crne-gore-i-jugozapadne-srbijeU petak i subotu u Beranama se održava Sabor ljekara sjeverne Crne Gore i jugozapadne Srbije. Tradicionalna manifestacija koja se po 39-ti put održava, ...
eSpona
Objavljeno: 11/10/2018
mojkovac-zasadena-stabla-tujeČlanovi Lokalnog dječjeg parlamenta, uz podršku Ministarstva sporta, Centra za prava djeteta i Opštine, zasadili su 21 stablo tuje u dvorištu Dnevnog ...
eSpona
Objavljeno: 11/10/2018
nvo-zajednica-italijana-u-bijelom-polju-organizovala-kurs-italijanskog-jezikaNevladina organizacija “Zajednica Italijana u Crnoj Gori” organizovala je besplatan kurs italijanskog jezika za zainteresovane građane Bijelog Polja. Već nekoliko ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2018
bijelo-polje-odrzan-kul-karavan-za-afirmaciju-mladih-talenata-sa-sjeveraBeranka Ksenija Savović učesnica je „Kul karavana“ mladih sa sjevera Crne Gore. Ona je učestvovala u izložbi fotografija mladih koja je organizovana u okviru „Kul ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2018
opstina-tivat-luka-kalimanj-je-vazan-resursPovodom dodjele koncesije za luku Kalimanj saopštenjem za javnost oglasila se Služba predsjednika Opštine Tivat. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2018
plav-postavljen-kamen-temeljac-za-skolu-u-vojnom-seluMinistar prosvjete Damir Šehović postavio je kamen temeljac za izgradnju nove škole u Vojnom selu u Plavu. Kako je saopšteno, vrijednost investicije je na nivou od ...
eSpona
Objavljeno: 06/10/2018
sa-sjevera-se-dnevno-iseli-10-gradanaGradovi na sjeveru Crne Gore i dalje bilježe odliv stanovništva, pa je za prvih pola godine u tom regionu razlika između doseljenih i odseljenih 1.125, u korist ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2018
kolasin-kanalizacija-kao-luksuzPokrivenost gradskog područja sistemom gradske fekalne kanalizacije u Kolašinu je svega oko 20 odsto, a ukupan broj domaćinstava koji je priključen na taj sistam je ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2018
pljevlja-uskoro-zavrsetak-izgradnje-fontane-dijatretuPjevlja će uskoro na Trgu 13. jula dobiti novi, urbani simbol grada-  gradsku fontanu Dijatretu koja će imati svjetlosne efekte. Već je postavljena ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2018
gusinje-pocinje-izgradnja-sportskih-terenaPotpisan je ugovor o izvođenju radova na izgradnji savremenog sportskog igrališta JU OŠ “Dzafer Nikočević” iz Gusinja, ukupne vrijednosti oko 300.000 eura, sa ...
eSpona
Objavljeno: 03/10/2018
zavrseno-asfaltiranje-jos-nekoliko-putnih-pravaca-u-petnjiciRadnici preduzeća “Crnagoraput” završili su asfaltiranje još nekoliko dionica puta na području opštine Petnjica. Prema navodima Portala Radio Petnjica, Samir ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2018
plav-pocinje-gradnja-skole-u-vojnom-seluMinistar prosvjete Damir Šehović potpisao je sa predstavnikom Konzorcijuma “Adria International” d.o.o. Pljevlja i Studio LML d.o.o. Podgorica, Žarkom Lacmanovićem, ...
eSpona
Objavljeno: 01/10/2018
savicevic-i-scekic-svecano-otvorili-rekonstruisanu-i-pokrivenu-tribinu-gradskog-stadionaSvečanim presijecanjem vrpce koje su obavili Dejan Savićević - predsjednik FSCG i Dragoslav Šćekić - predsjednik Opštine Berane, juče je na upotrebu predata ...
eSpona
Objavljeno: 28/09/2018
dr-marijan-premovic-ucestovao-na-medunarodnom-simpozijumu-u-turskojDocent dr Marijan Premović sa Studijskog programa za istoriju Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore učestvovao je na VI. Međunarodnom simpozijumu o Studijama ...
eSpona