Život i djelo, a naročito smrt, Jusufa efendije Delevića u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni su velom tajne. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu, a njegovo rodno Berane i rodno Buče, nažalost samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova glavica. I dok je ime i njegovo postojanje u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju, slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta.

POZIVNICA ZA PROSLAVU JUBILEJA 100 GODINA OD OSNIVANJA OPŠTINSKOG ODBORA CRVENOG KRSTA BIJELO POLJE 24

Pozivnica za proslavu jubileja 100 godina od osnivanja Opštinskog odbora Crvenog krsta Bijelo Polje

U vrijeme dok je u Beranama službovao jedini beranski muftija Adem efendija Softić, u Bijelom Polju se na tom mjestu nalazio prvi od četvorice tamošnjih muftija po imenu Jusuf efendija Delević, Beranac, porijeklom sa Buča, čiji su život i djelo, a naročito smrt, u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni velom tajne. Pored toga što mu je bio kolega i najbliži saradnik, devet godina stariji beranski muftija bio mu je veliki prijatelj, oslonac i jedina veza sa rodnim Beranama za kojima je čitavog života čeznuo.

I dok je ime i postojanje muftije Jusufa efenidije Delevića u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta. Svečana akademija povodom  stogodišnjice osnivanja ove humanitarne institucije 24. oktobra 2012. protekla je u znaku njegovog fascinantnog djela, a muftijina markantna pojava na fotografiji iz oktobra 1912. zasjenila je sve ostale članove nacionalno, konfesionalno, rodno i statusno mješovitog Odbora na pozivnici za ovu svečanost. O njegovom humanizmu i veličini najbolje govori činjenica da je pokrenuo i osnovao Odbor u najteže vrijeme, svega  dvije nedjelje nakon početka Prvog balkanskog rata i velikog stradanja siromašnog, namučenog i nedužnog naroda svih vjera i nacija.

PRVI OPŠTINSKI ODBOR CRVENOG KRSTA BJELOG POLJA 1912 godine

Prvi Opštinski odbor Crvenog krsta Bijelog Polja 1912.godine

Završetkom Prvog balkanskog rata i povlačenjem Otomanske imperije krenuo je veliki talas iseljavanja muslimanskog življa iz ovih krajeva i čitave Crne Gore prema Turskoj. Kada je to iseljavanje poprimilo dimenzije i karakteristike humanitarne katastrofe, očajnički pokušavajući da je spriječi kao predsjednik Crvenog krsta i kao bjelopoljski muftija, a prije svega kao Čovjek, ovaj dokazani humanista širokih pogleda i shvatanja a teške i tragične sudbine, u dogovoru sa svojim velikim prijateljem i starijim kolegom, beranskim muftijom Adem efendijom Softićem, kao i grupom najbližih saradnika, početkom aprila 1914. obratio se za pomoć crnogorskom Kralju Nikoli. Odmah po prispijeću telegrama, sa Rijeke Crnojevića, po njegovom nalogu i u njegovo ime, osmog aprila odgovorio mu je pismom kraljev ađutant, kapetan Vlado Zimonjić.

Jusufova glavica

Jusufova glavica

Na Vaskrs, osmog aprila 2018. navršilo se 104 godine od tog datuma a originalno pismo kraljevog ađutanta iz 1914. sve vrijeme je čuvano i sačuvano u porodičnoj arhivi Jusufovog kolege i prijatelja, beranskog muftije Adem efendije Softića, njegove jedine veze sa rodnim Beranama za kojima je toliko patio a u kojima za njega nije bilo ni mjesta ni života. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu a njegovo Berane i rodno Buče, nažalost, samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova Glavica...

Inače, karakter, humanost, osnovni principi vjere i nesporni patriotizam došli su do potpunog izražaja nakon okupacije Crne Gore kada je odlučno odbio da se povinuje i potčini austrougarskom okupatoru zbog čega je uhapšen i sa još 12.000  rodoljuba interniran u Mađarsku 1916. Posljednji pisani trag o njemu datira upravo iz te godine te se smatralo da je to i godina njegove smrti. Naknadnim uvidom u knjige i spiskove logoraša može se primijetiti da je on ipak oslobođen i vraćen kući, ali u istorijskoj rašomonijadi oko identiteta i sudbine Crne Gore, i njemu se tih godina gubi svaki trag. Pored navedenog, godine rođenja (1865) i nestanka (1916), sve ostalo oko imena Jusufa efendije Delevića, njegovog porijekla, porodice, života i smrti do današnjeg dana ostala je potpuna nepoznanica. Po svemu sudeći, neko dovoljno moćan, kome to iz nekih razloga nije bilo u interesu, potrudio se da takve informacije, evo već više od jednog vijeka, ne ugledaju svjetlo dana.

Tekst i foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz posljednjeg broja časopisa „Komuna“

 

 

Telegram ađutanta Zimonića:  Ostajte ovdje

Rijeka  hitno

8./4.1914.

G. Muftiji Jusufu Deleviću

sa društvom, Bijelo Polje

Vaš telegram upućen NJ.V. Kralju stigao je i primljen k znanju. Gospodar sažaljava tu štetnu pojavu o iseljenju muslimanska naroda iz toga kraja koji se sprema baš u oči njegova dolaska tamo da ga vidi i ohrabri i uoči mu zabludu u koju zli ljudi nagovaraju taj narod od vazda dobri i mirni. Tome očiglednom zlu i razuri na putu može stati samo Bog i prorok i savjeti dobrih i duševnih ljudi kao što si ti i tvoji drugovi. Gledajte i nastojte da narod ne razura i ne upropašćuje i neka ima vjeru u ljubavi i očinsko srce i pravdu Gospodarevu.

ZA BOKS 1 PISMO KRALJA NIKOLE SASTAVLJENO smanjeno

Zaustavljajte ih što bolje dok Gospodar tamo dođe pa ako narod i posle njegove Riječi navali da se seli on ga neće ni smetati. Ali vjerujte Gospodine bojati se da se taj narod ne uzkaje za to iseljenje jer niđe nije bolje no u svoje rodno mjesto gdje je naš Gospodar davno uzviknuo Ko mi se za groš ne požali taj ni groš ne valja.

Po vašoj želji ovijeh dana upućujem jedno lice da se sa vama zajedno sporazumije i vidi taj narod.

dež. ađutant kap. V. Zimonić

 

 

Rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole

Jusuf efendija DelevicJoš za vrijeme Knjaževine Crne Gore, a naročito nakon povlačenja Osmanske imperije sa ovih prostora, muftija Jusuf efenfija Delević bio je aktivni učesnik društveno-političkog i kulturnog života Bijelog Polja.  Kao jedan od najuglednijih i najuticajnijih ljudi toga vremena povezivan je sa mnogim istorijskim događajima i bio predmet interesovanja raznih obavještajnih službi, pa i tajne policije same Osmanske države. Na njega je čak pokušan i atentat u dvorištu ispred kuće u Bijelom Polju 21. jula 1903. o čemu ne postoji mnogo podataka i informacija. Kao čovjek izuzetnog autoriteta među stanovništvom svih vjera i nacija u Bijelom Polju, uživao je veliki ugled i povjerenje i na Cetinju, te je još od prije 1912. pa sve do austrougarske okupacije bio rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole sa kim je imao redovne kontakte i komunikaciju. Njihov odnos bio je zasnovan na lojalnosti, uzajamnom poštovanju i međusobnom uvažavanju.

 

eSpona OTV EU

Društvo

Objavljeno: 21/09/2018
ureden-pristupni-put-prema-novom-muslimanskom-groblju-na-jasikovcuNakon četiri dana rada mehanizacije na uređenju pristupnog puta do novog muslimanskog groblja u Beranama, radovi su završeni a put priveden namjeni. Radove na ...
eSpona
Objavljeno: 20/09/2018
petnjica-roditelji-sami-brinu-o-prevozu-dakaPrevoz za pedesetak učenika iz Petnjice koji pohađaju školu u Beranama i dalje nije riješen. Snalazi se kako ko umije, baš kao i mještani koji su nezadovoljni ...
eSpona
Objavljeno: 19/09/2018
pljevlja-epcg-ce-izdvojiti-pet-miliona-eura-za-eksproprijaciju-zemljistaElektroprivreda Crne Gore (EPCG) formirala je komisiju koja je uradila popis nepokretnosti domaćinstava u blizini odlagališta Maljevac. Popis domaćinstava je ...
eSpona
Objavljeno: 19/09/2018
po-izdvojenom-novcu-za-ljekove-beranska-bolnica-pri-vrhu-crnogorskog-zdravstvaOpšta bolnica u Beranama je treća u Crnoj Gori po izdvojenom novcu za ljekove u 2017. godini. Ispred nje su samo bolnice u Nikšiću i Baru. To je zaključak ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2018
plav-otvoren-dnevni-boravak-za-stara-licaMinistar rada i socijalnog staranja Kemal Purišić i predsjednik Opštine Plav Mirsad Barjaktarević otvorili su Dnevni boravak za stara lica, prvi takav servis u ovoj ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2018
bijelo-polje-crkvena-opstina-otvara-narodnu-kuhinjuCrkvena opština otvoriće uskoro prvu narodna kuhinja u Bijelom Polju, u naselju Rakonje. “Postoji veliki broj ljudi koji su na rubu gladovanja i ovakav objekat ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2018
miodrag-bobo-radunovic-imenovan-za-v-d-dekana-medicinskog-fakultetaUpravni odbor (UO) Univerziteta Crne Gore (UCG) imenovao je Miodraga Boba Radunovića - profesora i bivšeg ministra zdravlja, za vršioca dužnosti dekana Medicinskog ...
eSpona
Objavljeno: 16/09/2018
pljevlja-zapocela-izgradnja-20-stanova-za-penzionereU Pljevljima je počela gradnja stambene zgrade u kojoj će 20 stanova, po povoljnoj cijeni, pripasti penzionerima. Prema navodima Portala CDM, stanovi će ...
eSpona
Objavljeno: 14/09/2018
petnjica-privodi-se-kraju-sanacija-lokalnih-putevaNasipanje oštećenih putnih pravaca i sanacija lokalnih puteva na području petnjičke opštine privodi se kraju. Za realizaciju pomenutih aktivnosti izdvojeno je 50. ...
eSpona
Objavljeno: 13/09/2018
kolasin-vlast-ispituje-sta-se-odlaze-kraj-tarePredsjednik Opštine Kolašin Milisav Bato Bulatović naložio je da se ispita po čijem nalogu se, na osnovu kojih ugovora i kakav materijal odlaže pored šetališta kraj ...
eSpona
Objavljeno: 12/09/2018
petnjica-zavrseno-asfaltiranje-jednog-sportskog-terenaRadnici građevinske firme “Asfalt-beton” iz Podgorice juče su asfaltirali teren budućeg sportskog poligona u petnjičkoj Mjesnoj zajednici Godočelje. Do realizacije ...
eSpona
Objavljeno: 11/09/2018
beranci-i-petnjicani-ce-akcijama-obiljeziti-svjetski-dan-uklanjanja-otpadaOpštine Berane i Petnjica učestvovaće u akciji „Let’s do it Montenegro!“, kojom se 14. septembra obilježava Svjetski dan uklanjanja otpada. Pod sloganom ...
eSpona
Objavljeno: 11/09/2018
poznati-kandidati-za-nagradu-dialogos-2018Za jubilarnu petu nagradu "DIALOGOS" koja se dodjeljuje za najbolju publikaciju u oblasti teorije i kulture medija u regionu konkurisalo je pet rukopisa, saopšteno ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2018
studenkinja-iz-dijaspore-na-fakultetu-za-crnogorski-jezik-i-knjizevnostPovodom upisa na Fakultet za crnogorski jezik i književnost jedne studentkinje iz Lovćenca saopštenjem za javnost oglasilo se Udruženje Crnogoraca Srbije “Krstaš”. ...
eSpona
Objavljeno: 07/09/2018
miodrag-bozovic-novi-nacelnik-cb-beraneOdlukom Kolegijuma Uprave policije, novi načelnik Centra bezbjednosti (CB) Berane je Miodrag Mića Božović, saznaje Espona. Prema nezvaničnim informacijama, ...
eSpona
Objavljeno: 07/09/2018
bijelo-polje-osnovna-skola-dobija-novu-sportsku-salu-do-kraja-godineOsnovna škola “Marko Miljanov” u Bijelom Polju dobiće novu sportsku salu do kraja godine, objavio je Portal CDM. Kako je saopšteno iz Ministarstva prosvjete, ...
eSpona
Objavljeno: 07/09/2018
petnjica-zapocela-sanacija-asfaltiranih-lokalnih-putevaZapočeli su intezivni radovi na sanaciji asfaltiranih lokalnih puteva u Petnjici, a oni podrazumijevaju krpljenju udarnih rupa. Prema riječima Alena ...
eSpona
Objavljeno: 06/09/2018
rozaje-hajla-osvaja-ljepotomU Rožajama se intenzivno radi na razvoju kako zimskog, tako i ljetnjeg turizma, ali turistički radnici ipak ističu da im nedostaje mnogo toga kako bi ta privredna ...
eSpona
Objavljeno: 03/09/2018
obezbijedeni-besplatni-udzbenici-za-sve-osnovce-na-teritoriji-beranaOpština Berane je i ove godine obezbijedila nove komplete udžbenika za sve osnovce sa teritorije opštine. Tako je, po peti put, lokalna uprava pomogla kućne budžete ...
eSpona
Objavljeno: 03/09/2018
napadnut-pripadnik-omunalne-policijePovodom napada na pripadnika Komunalne policije saopštenjem za javnost se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 01/09/2018
otvoreni-veterinarski-daniPotpredsjednik Vlade i ministar poljoprivrede i ruralnog razvoja Milutin Simović otvorio je juče u Beranama naučno-stručni skup „Veterinarski dani ...
eSpona
Objavljeno: 30/08/2018
odbor-za-izbor-i-imenovanje-preporucio-bivsim-potpredsjednicima-da-se-obrate-sekretarijatu-za-finansijeOdbor za izbor i imenovanja Skupštine opštine Berane odbio je da se izjasni o zahtjevu Dragutina Joksimovića i Sveta Mitrovića- bivših potpredsjednika Opštine ...
eSpona
Objavljeno: 29/08/2018
obezbijedeni-besplatni-udzbenici-u-12-opstinaUkupno 12 opština je za sada obezbjedilo besplatne udžbenike za učenike prvog razreda, i to: Herceg Novi, Tivat, Bar, Mojkovac i Podgorica koji su to uradili preko ...
eSpona
Objavljeno: 27/08/2018
susret-sa-profesorom-miomirom-dasicem-u-rovcimaPrije nekoliko dana nekadašnji učenici čuvene beranske gimnazije Drago Vukićević, Dragutin Pajković i Slobodan Nedić posjetili su najstarijeg profesora te ...
eSpona
Objavljeno: 27/08/2018
konkurs-fakultet-za-crnogorski-jezik-raspisao-konkurs-za-upis-23-studentaPovodom upisa studenata za upis na prvu godinu osnovnih akademskih četvorogodišnjih studija Fakultet za crnogorski jezik i književnost raspisao je Konkurs. ...
eSpona
Objavljeno: 25/08/2018
lgbt-forum-progres-i-lgbtiq-osudili-napad-na-novinarku-milicu-minicPovodom napada na Milicu Minić - novinarku Portala Standard, saopštenjem za javnost oglasile su se NVO LGBT Forum Progres i LGBTIQ Socijalni Centar. Dostavljeno ...
eSpona
Objavljeno: 23/08/2018
kolasin-sezona-na-nivou-proslogodisnjeSezona u Kolašinu je na nivou prošlogodišnje, a trenutno svi hotelski kapaciteti su popunjeni. “Prema podacima sa kojima trenutno raspolažemo u Kolašinu je oko ...
eSpona
Objavljeno: 22/08/2018
sjecanje-radoslav-lalo-pajkovicU Beogradu je, 17. avgusta, u 78-oj godini života, preminuo Radoslav – Lalo Pajković, književnik, diplomata, prevodilac -  jedan od najplodnijih naših ...
eSpona
Objavljeno: 21/08/2018
srecan-kurban-bajram-2Čitaocima, vjernicima i svim građanima islamske vjere, čestitamo veliki praznik- Kurban Bajram. Redakcija
eSpona
Objavljeno: 18/08/2018
povodom-kurbanskog-bajrama-neradni-utorak-srijeda-i-cetvrtakPovodom predstojećeg vjerskog praznika – Kurban bajrama, za zaposlene građane islamske vjere, neradni dani biće utorak, srijeda i četvrtak, saopštilo je ...
eSpona
Objavljeno: 15/08/2018
petnjica-pocela-sanacija-rupa-na-putu-podvade-gusareRadnici firme Bemax započeli sa saniranjem pukotine na putnom pravcu Podvade – Gusare, objavio je Portal Radio Petnjica. Da podsjetimo, radi se o putnom pravcu ...
eSpona
Objavljeno: 15/08/2018
pljevlja-kasne-radovi-na-rekonstrukcijia-glavne-uliceRadovi na rekonstrukciji Ulice Kralja Petra i u centru grada neće biti završeni do sredine septembra, kako je to ranije najavljivano iz pljevaljske lokalne uprave, ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2018
berane-ponovo-bez-vodeKompletno područje Berana koje se snabdijeva sa gradskog vodovoda je bez vode. Do havarije je došlo juče poslije podne, a nije poznato kada će se kvar otkloniti, ...
eSpona
Objavljeno: 13/08/2018
rozaje-zaposlenima-u-lokalnoj-upravi-duguju-osam-plata-i-spremaju-otkazeZaposlenima u lokalnoj samoupravi u Rožajama duguje se osam plata, a posljednja koju su primili je za novembar 2017. godine. Opština planira novu sistematizaciju na ...
eSpona
Objavljeno: 12/08/2018
pljevlja-rudnik-uglja-muti-cehotinuRudnik uglja je stavio u funkciju taložnik prije pola godine, ali se ovih dana i pored toga muti rijeka Ćehotina, tvrde ribočuvari iz SRK “Lipljen“. Oni su po ...
eSpona
Objavljeno: 11/08/2018
celnici-oo-sd-berane-polozili-cvijece-na-grobno-mjesto-gavra-vukovicaU spomen 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića predstavnici OO Socijaldemokrata (SD) Berane, na čelu sa Onurom Babaićem - predsjednikom OO, posjetili su grobno ...
eSpona
Objavljeno: 10/08/2018
plav-pocinje-rekonstrukcija-sportskih-terena-skole-hajro-sahmanovicMinistar prosvjete Damir Šehović potpisao je Ugovor o izvođenju radova na uređenju školskog dvorišta i adaptaciji sportskih terena JU OŠ “Hajro Šahmanović” u ...
eSpona
Objavljeno: 08/08/2018
formira-se-vojna-jedinica-koja-ce-biti-smjestena-u-andrijeviciJedinica Vojske Crne Gore, koja će brojati 150 pripadnika, biće stacionirana u Andrijevici. Ta vojna jedinica biće po standardima koje propisuje NATO, prenio je ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2018
petnjica-skolski-objekat-na-meti-vandalaFiskulturna sala Osnovne škole “Mahmut Adrović” u Petnjici, u noći između nedjelje i ponedjeljka bila je na meti vandala. To je drugi put da, za sada, nepoznati ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2018
pljevlja-privode-se-kraju-radovi-na-izgadnji-fontaneNastavak radova na davno započetoj izgradnji gradske fontane ma Trgu 13. jul u Pljevljima odvija se planiranom dinamikom. Radovi su nastavljeni 14. juna, rok za ...
eSpona
Objavljeno: 06/08/2018
vucetic-laziranim-ujedima-gradani-ostetili-opstinu-berane-za-34-000-euraDirektor Komunalnog preduzeća “Berane“, Savo Vučetić izrazio je sumnju da su zbog prevara i lažiranih ujeda pasa Komunalno preduzeće i Opština Berane prošle godine ...
eSpona
Objavljeno: 05/08/2018
siska-ponovo-postaje-mjesto-okupljanjaBjelasica, planinska ljepotica u beranskom ataru, sastavljena je od više vrhova i visoravni, a jedan od tih predjela je i Šiška, u samom njenom jezgru. Na tom ...
eSpona
Objavljeno: 04/08/2018
odrzan-omaz-radulu-vesovicuMultimedijalna sala Srednje medicinske škole “Dr Branko Zogović” juče je bila ispunjena poštovaocima djela profesora Radula Vešovića u čiji je spomen održan omaž, ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
bijelo-polje-za-renoviranje-fiskuluturne-sale-170-hiljada-euraMinistar prosvjete Damir Šehović, ministar sporta Nikola Janović i Petar Smolović - predsjednik Opštine Bijelo Polje, potpisali su Memorandum o saradnji na ...
eSpona
Objavljeno: 02/08/2018
kolasin-velikom-plesnom-zurkom-zapoceo-tango-karnevalViše stotina plesača iz cijelog svijeta plesalo je i ove godine na kolašinskom Trgu borca uz kompozicije argentinskog tanga. Pored plesača i gostiju, u karnevalskoj ...
eSpona
Objavljeno: 01/08/2018
koncert-aca-pejovica-u-glavnoj-beranskoj-uliciPovodom  današnjeg koncerta Aca Pejovića koji organizuju Sava osiguranje, Turistička organizacija i Opština Berane saopštenjem se oglasio Biro za odnose ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
celnici-opstine-tivat-razgovarali-o-razvojnim-planovima-adriatic-marinas-aPovodom budućih planova razvoja Porto Montenegra predstavnici i razgovara sa predstavnicima „Adriatic marinas“ saopštenjem za javnost se oglasila Služba za ...
eSpona
Objavljeno: 30/07/2018
petnjica-u-toku-sanacija-stete-od-nevremenaAngažovana mehanizacija na sanaciji šteta nastalih kao posljedica nevremena na putnim pravcima na teritoriji petnjičke opštine u punom je pogonu. Štete su nastale u ...
eSpona
Objavljeno: 30/07/2018
gusinje-za-sportske-terene-osnovne-skole-300-000-euraRaspisan je tender za izbor izvođača radova za izgradnju sportskog igrališta za osnovnu školu “Džafer Nikočević” u Gusinju, čija je procijenjena vrijednost 300.000 ...
eSpona
Objavljeno: 30/07/2018
nvu-beranda-omaz-radulu-vesovicu-zakazan-za-petakOmaž profesoru Radulu Vešoviću - osnivaču brojnih sportskih kolektiva u Beranama, treneru KK “Ivangrad” koji je, pod njegovim vođstvom, kao prvi crnogorski ...
eSpona