Život i djelo, a naročito smrt, Jusufa efendije Delevića u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni su velom tajne. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu, a njegovo rodno Berane i rodno Buče, nažalost samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova glavica. I dok je ime i njegovo postojanje u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju, slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta.

POZIVNICA ZA PROSLAVU JUBILEJA 100 GODINA OD OSNIVANJA OPŠTINSKOG ODBORA CRVENOG KRSTA BIJELO POLJE 24

Pozivnica za proslavu jubileja 100 godina od osnivanja Opštinskog odbora Crvenog krsta Bijelo Polje

U vrijeme dok je u Beranama službovao jedini beranski muftija Adem efendija Softić, u Bijelom Polju se na tom mjestu nalazio prvi od četvorice tamošnjih muftija po imenu Jusuf efendija Delević, Beranac, porijeklom sa Buča, čiji su život i djelo, a naročito smrt, u njegovom rodnom gradu više od jednog vijeka prekriveni velom tajne. Pored toga što mu je bio kolega i najbliži saradnik, devet godina stariji beranski muftija bio mu je veliki prijatelj, oslonac i jedina veza sa rodnim Beranama za kojima je čitavog života čeznuo.

I dok je ime i postojanje muftije Jusufa efenidije Delevića u Beranama danas totalna nepoznanica, u Crvenom krstu Crne Gore i svega tridesetak kilometara udaljenom Bijelom Polju slave ga kao osnivača i prvog predsjednika Opštinskog odbora Crvenog krsta. Svečana akademija povodom  stogodišnjice osnivanja ove humanitarne institucije 24. oktobra 2012. protekla je u znaku njegovog fascinantnog djela, a muftijina markantna pojava na fotografiji iz oktobra 1912. zasjenila je sve ostale članove nacionalno, konfesionalno, rodno i statusno mješovitog Odbora na pozivnici za ovu svečanost. O njegovom humanizmu i veličini najbolje govori činjenica da je pokrenuo i osnovao Odbor u najteže vrijeme, svega  dvije nedjelje nakon početka Prvog balkanskog rata i velikog stradanja siromašnog, namučenog i nedužnog naroda svih vjera i nacija.

PRVI OPŠTINSKI ODBOR CRVENOG KRSTA BJELOG POLJA 1912 godine

Prvi Opštinski odbor Crvenog krsta Bijelog Polja 1912.godine

Završetkom Prvog balkanskog rata i povlačenjem Otomanske imperije krenuo je veliki talas iseljavanja muslimanskog življa iz ovih krajeva i čitave Crne Gore prema Turskoj. Kada je to iseljavanje poprimilo dimenzije i karakteristike humanitarne katastrofe, očajnički pokušavajući da je spriječi kao predsjednik Crvenog krsta i kao bjelopoljski muftija, a prije svega kao Čovjek, ovaj dokazani humanista širokih pogleda i shvatanja a teške i tragične sudbine, u dogovoru sa svojim velikim prijateljem i starijim kolegom, beranskim muftijom Adem efendijom Softićem, kao i grupom najbližih saradnika, početkom aprila 1914. obratio se za pomoć crnogorskom Kralju Nikoli. Odmah po prispijeću telegrama, sa Rijeke Crnojevića, po njegovom nalogu i u njegovo ime, osmog aprila odgovorio mu je pismom kraljev ađutant, kapetan Vlado Zimonjić.

Jusufova glavica

Jusufova glavica

Na Vaskrs, osmog aprila 2018. navršilo se 104 godine od tog datuma a originalno pismo kraljevog ađutanta iz 1914. sve vrijeme je čuvano i sačuvano u porodičnoj arhivi Jusufovog kolege i prijatelja, beranskog muftije Adem efendije Softića, njegove jedine veze sa rodnim Beranama za kojima je toliko patio a u kojima za njega nije bilo ni mjesta ni života. Istorija Crne Gore zapamtila ga je kao velikog čovjeka i humanistu a njegovo Berane i rodno Buče, nažalost, samo po priči o malom brdu sa pećinom na ulazu u kanjon Bistrice koje i danas nosi naziv Jusufova Glavica...

Inače, karakter, humanost, osnovni principi vjere i nesporni patriotizam došli su do potpunog izražaja nakon okupacije Crne Gore kada je odlučno odbio da se povinuje i potčini austrougarskom okupatoru zbog čega je uhapšen i sa još 12.000  rodoljuba interniran u Mađarsku 1916. Posljednji pisani trag o njemu datira upravo iz te godine te se smatralo da je to i godina njegove smrti. Naknadnim uvidom u knjige i spiskove logoraša može se primijetiti da je on ipak oslobođen i vraćen kući, ali u istorijskoj rašomonijadi oko identiteta i sudbine Crne Gore, i njemu se tih godina gubi svaki trag. Pored navedenog, godine rođenja (1865) i nestanka (1916), sve ostalo oko imena Jusufa efendije Delevića, njegovog porijekla, porodice, života i smrti do današnjeg dana ostala je potpuna nepoznanica. Po svemu sudeći, neko dovoljno moćan, kome to iz nekih razloga nije bilo u interesu, potrudio se da takve informacije, evo već više od jednog vijeka, ne ugledaju svjetlo dana.

Tekst i foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz posljednjeg broja časopisa „Komuna“

 

 

Telegram ađutanta Zimonića:  Ostajte ovdje

Rijeka  hitno

8./4.1914.

G. Muftiji Jusufu Deleviću

sa društvom, Bijelo Polje

Vaš telegram upućen NJ.V. Kralju stigao je i primljen k znanju. Gospodar sažaljava tu štetnu pojavu o iseljenju muslimanska naroda iz toga kraja koji se sprema baš u oči njegova dolaska tamo da ga vidi i ohrabri i uoči mu zabludu u koju zli ljudi nagovaraju taj narod od vazda dobri i mirni. Tome očiglednom zlu i razuri na putu može stati samo Bog i prorok i savjeti dobrih i duševnih ljudi kao što si ti i tvoji drugovi. Gledajte i nastojte da narod ne razura i ne upropašćuje i neka ima vjeru u ljubavi i očinsko srce i pravdu Gospodarevu.

ZA BOKS 1 PISMO KRALJA NIKOLE SASTAVLJENO smanjeno

Zaustavljajte ih što bolje dok Gospodar tamo dođe pa ako narod i posle njegove Riječi navali da se seli on ga neće ni smetati. Ali vjerujte Gospodine bojati se da se taj narod ne uzkaje za to iseljenje jer niđe nije bolje no u svoje rodno mjesto gdje je naš Gospodar davno uzviknuo Ko mi se za groš ne požali taj ni groš ne valja.

Po vašoj želji ovijeh dana upućujem jedno lice da se sa vama zajedno sporazumije i vidi taj narod.

dež. ađutant kap. V. Zimonić

 

 

Rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole

Jusuf efendija DelevicJoš za vrijeme Knjaževine Crne Gore, a naročito nakon povlačenja Osmanske imperije sa ovih prostora, muftija Jusuf efenfija Delević bio je aktivni učesnik društveno-političkog i kulturnog života Bijelog Polja.  Kao jedan od najuglednijih i najuticajnijih ljudi toga vremena povezivan je sa mnogim istorijskim događajima i bio predmet interesovanja raznih obavještajnih službi, pa i tajne policije same Osmanske države. Na njega je čak pokušan i atentat u dvorištu ispred kuće u Bijelom Polju 21. jula 1903. o čemu ne postoji mnogo podataka i informacija. Kao čovjek izuzetnog autoriteta među stanovništvom svih vjera i nacija u Bijelom Polju, uživao je veliki ugled i povjerenje i na Cetinju, te je još od prije 1912. pa sve do austrougarske okupacije bio rado viđen gost na prijemima u dvoru Kralja Nikole sa kim je imao redovne kontakte i komunikaciju. Njihov odnos bio je zasnovan na lojalnosti, uzajamnom poštovanju i međusobnom uvažavanju.

 

 

viskom 720x90

 

eSpona OTV EU

viskom 300x250

Društvo

Objavljeno: 14/02/2019
sest-domova-zdravlja-sa-sjevera-drzave-nije-imalo-donacijeOko milion eura vrijednost je opreme, materijala, aparata i ljekova koje su crnogorske zdravstvene ustanove dobile tokom 2018. godine. Prema podacima Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2019
u-plavu-i-gusinju-odrzana-skola-vocarstvaU okviru Zimske škole poljoprivrede koju tradicionalno organizuje Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja, predstavnici Odjeljenja za savjetodavne poslove u ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2019
bjelopoljci-dobrovoljno-davali-krvPredstavnici Crkvene opštine i Bratstva pravoslavne omladime učestvovali su u akciji dobrovoljnog davanja krvi. Akcija je obavljena u Opštoj bolnici u Bijelom ...
eSpona
Objavljeno: 10/02/2019
janovic-najavio-nova-ulaganja-na-sjeveruMinistar sporta, Nikola Janović najavio je nastavak ulaganja u izgradnju i adaptaciju sportskih objekata. On je naveo da će se raditi na još dinamičnijoj ...
eSpona
Objavljeno: 10/02/2019
sve-izrazenija-migracija-gradana-sa-sjevera-drzaveNegativan migracioni saldo prošle godine imalo je ukupno 13 opština, uglavnom sa sjevera Crne Gore, pokazuju posljednji podaci MONSTAT-a. Od pet opština u kojima je ...
eSpona
Objavljeno: 08/02/2019
kolasin-ostaje-bez-tango-kampaCrna Gora i Kolašin ostaju bez Tango kampa, najznačajnije kulturno-turističke manifestacije kad je u pitanju sjever zemlje, saopštili su organizatori. Tango kamp ...
eSpona
Objavljeno: 08/02/2019
vandali-u-beranama-sadnice-tuje-polivali-masinskim-uljemU centralnom gradskom parku u Beranama, u noći između utorka i srijede, nepoznati počinioci su uništili 30 sadnica tuje. Oni su za taj vandalski čin upotrijebili ...
eSpona
Objavljeno: 07/02/2019
novi-ciklus-radionica-o-pozitivnom-roditeljstvuU Domu zdravlja Berane u toku je prijavljivanje roditelja za novi ciklus radionica u okviru programa Roditeljstvo za cjeloživotno zdravlje (Parenting for Lifelong ...
eSpona
Objavljeno: 07/02/2019
pljevlja-u-2019-godini-vece-naknade-za-novorodencadOpština Pljevlja planira da u ovoj godini poveća novčana davanja za novorođenčad. Sekretarka za društvene delatnosti Emina Salihović kazala je da je u ...
eSpona
Objavljeno: 06/02/2019
kolasin-bivsi-celnici-opstine-se-sjetili-da-nisu-odmaraliNa ime navodno neiskorištenih godišnjih odmora, funkcionerima i starjšenima bivše kolašinske vlasti izdvojeno za isplatu iz opštinske kase više od 5.000 eura. Ta ...
eSpona
Objavljeno: 06/02/2019
sjever-trbuhom-za-kruhom-na-jugU 16 od 23 crnogorske opštine zabilježen je negativni prirodni priraštaj, od čega čak 12 na sjeveru zemlje. Pljevlja prednjače sa negativnim prirodnim priraštajem ...
eSpona
Objavljeno: 05/02/2019
beranci-organizuju-humanitarni-koncert-za-lijecenje-oboljelog-brana-kikovicaGrupa građana Berana pokrenula je akciju prikupljanja pomoći za liječenje oboljelog Brana Kikovića (28) kojem je potrebno obaviti hitnu transplataciju bubrega za ...
eSpona
Objavljeno: 05/02/2019
pljevlja-sporazumnim-prekidima-radnog-odnosa-do-smanjenja-broja-zaposlenih-u-lokalnoj-upraviLokalna uprava u Pljevljima planira da prepolovi broj preduzeća čiji je osnivač Opština jer je „sadašnji sistem glomazan i nije u skladu sa evropskim ...
eSpona
Objavljeno: 04/02/2019
drustvo-daka-beranske-gimnazije-priredilo-omaz-dr-tomislavu-malisicuU prostorijama Udruženja „Milutin Milanković“, u Beogradu je prvog februara, Društvo đaka Beranske gimnazije priredilo omaž dr Tomislavu Mališiću (1938–2018). ...
eSpona
Objavljeno: 02/02/2019
fond-za-zdravstveno-osiguranje-cg-za-dalje-lijecenje-nikoline-treba-se-obratiti-nadleznim-zdravstvenim-ustanovama-i-fonduPovodom teksta Akcija „Veliko srce malom srcu“ u Mojkovcu: Mladi pjevaju za Nikolinu, objavljenom juče na Portalu Espona, stiglo je reagovanje od strane Fonda za ...
eSpona
Objavljeno: 01/02/2019
tokom-2018-godine-otvoreno-vise-od-610-000-stranica-esponeElektronske novine Espona tokom 2018. godine zadržale su nivo čitanosti i posjeta na nivou 2017-te. Za razliku od perioda od prije pet godina, od kada je, iz ...
eSpona
Objavljeno: 01/02/2019
bijelo-polje-obavljena-promocija-dobrovoljnog-sluzenja-vojnog-rokaNa gradskom trgu u Bijelom Polju, juče je održana promocija dobrovoljnog služenja vojnog roka. Promocija je obavljena u cilju približavanja mogućnosti ...
eSpona
Objavljeno: 31/01/2019
u-kolasinu-i-mojkovcu-dupliran-broj-korisnika-socijaleTokom minule dvije godine na području kolašinske i mojkovačke opštine Ministarstvo rada i socijalnog staranja, odnosno Centar za socijalni rad (CSR) isplatili su ...
eSpona
Objavljeno: 31/01/2019
rozajske-srednjoskolke-trijumfovale-na-kvizu-o-euSrednjoškolci iz opština sa sjevera države pokazali su kvalitetno znanje na kvizu Eurometrija. Tako su gimnazijalke iz Rožaja pobijedile na TV kvizu i nagrađene su ...
eSpona
Objavljeno: 31/01/2019
pljevlja-dopunjen-zahtjev-za-gradnju-toplaneOpština Pljevlja ponovo je podnijela zahtjev za izdavanje građevinske dozvole za izgradnju gradske toplane. Zahtjev je podnešen Ministarstvu održivog razvoja i ...
eSpona
Objavljeno: 30/01/2019
pobratimili-se-srpska-narodna-odbrana-berane-i-milesevski-kulturni-klub-iz-prijepoljaPovodom potpisivanja Povelje o pobratimstvu sa Mileševskim kulturnim klubom iz Prijepolja saopštenjem za javvnost se oglasio časopis “Glas Holmije” koji izdaje ...
eSpona
Objavljeno: 29/01/2019
opstina-donirala-sportsku-opremu-beranskim-srednjim-skolamaOpština Berane donirala je sportsku opremu u vidu garnitura dresova beranskim srednjim školama koje su u obavezi da formiraju školska sportska društva. Opština je, ...
eSpona
Objavljeno: 29/01/2019
udruzenje-crnogoraca-krstas-izdalo-kalendar-za-2019-godinuUdruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“, izdalo je zidni kalendar u tiražu od 2.000 primjeraka. To je 16-ti put po redu da Udruženje izdaje zidni kalendar, a on je za ...
eSpona
Objavljeno: 28/01/2019
psi-lutalice-povrijedili-tri-osobe-u-pljevljimaPsi lutalice su prije dva dana napali tri osobe u Pljevljima. Svi tri napada su se desila u naselju Ševare. Pozivajući se na pisanje Dan-a, Portal Analitika je ...
eSpona
Objavljeno: 25/01/2019
rozajci-se-potukli-na-aukciji-za-dodjelu-koncesija-na-sumeNa aukciji održanoj u Upravi za šume u Pljevljima, na kojoj je trebala da se dodijeli koncesija na korišćenje šuma u rožajskoj opštini, došlo je do tuče između ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2019
u-petak-se-odrzava-svetosavska-akademijaU organizaciji Eparhije Budimljansko-nikšićke i Crkvene opštine, u petak, 25. januara, u Beranama će se organizovati Svetosavska akademija. Akademija će se održati ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2019
univerzitetski-centar-dom-studenata-a-ne-hotel"Nijesmo dozvolili da Univerzitetski centar u Beranama, kao kapitalni projekat, u koji je Vlada Crne Gore, a ne opština, uložila 3,5 miliona eura, bude pretvoren u ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2019
opstina-nastavlja-se-nepravedna-politika-vlade-prema-beranamaPovodom useljenja đaka u prostorije Univerzitetskog centra u Beranama saopštenjem se oglasila lokalna uprava u tom gradu. Saopštenje objavljeno na zvaničnom sajtu ...
eSpona
Objavljeno: 23/01/2019
povodom-dana-novinara-crne-gore-danas-se-na-cetinju-odrzava-svecana-akademijaPovodom 23. januara, Dana novinara Crne Gore, na Cetinju će se danas održati Svečana akademija, tokom koje će ovogodišnjim dobitnicima, u izboru Društva crnogorskih ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2019
pljevlja-u-decembru-vazduh-bio-zagaden-29-danaU Pljevljima je u decembru, od 31 dana, čak 29 bilo s prekoračenjem dozvoljene granice PM čestica, saopštila je Lidija Šćepanović- pomoćnica direktora Agencije za ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2019
fudbaleri-berana-zapoceli-pripremeObavljenom prozivkom, fudbaleri Berana su juče započeli pripreme za nastavak prvenstva u Drugoj ligi Crne Gore. Prozivka, kojoj je prisustvovalo 20-tak fudbalera, ...
eSpona
Objavljeno: 21/01/2019
vildan-ramusovic-predsjednik-skupstine-crnogorskih-studenata-u-inostranstvuBeranac Vildan Ramusović - master student arhitekture u Mariboru (Slovenija), izabran je za predsjednika Skupštine Organizacije crnogorskih studenata u inostranstvu ...
eSpona
Objavljeno: 21/01/2019
gusinje-potpisan-ugovor-sa-partnerom-iz-srbije-o-realizaciji-projekta-o-odrzivom-upravljanju-otpadomPredstavnici Gusinja potpisali su Ugovor za projekat o održivom upravljanju otpadom (BinS), vrijedan 230.000 eura. Nosilac projekta je Gusinje, a biće realizovan u ...
eSpona
Objavljeno: 19/01/2019
vuksan-otasevic-doplivao-do-casnog-krstaOvogodišnju Bogojavljensku trku u Beranama obilježio je veliki broj prisutnih građana, učešće u trci zavidnog broja plivača i Vuksan Otašević, koji je prvi doplivao ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
krug-bivse-celuloze-opet-mijenjao-rujistaKamioni preduzeća “Komunalno Berane” juče su ponovo započeli sa odvoženjem sakupljenog komunalnog otpada na Privremeno odlagalište u Rujištu. Usljed vremenskih ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
za-rad-beranskih-politickih-partija-iz-budzeta-opstine-izdvojeno-68-198-euraOdlukom o visini budžetskih sredstava za finansiranje redovnog rada političkih subjekata za 2019. godinu, parlamentarne partije zastupljene u beranskom lokalnom ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
andrijevica-ministarka-pribilovic-razgovarala-sa-rukovodstvom-opstinePlan optimizacije broja zaposlenih je jedna od ključnih aktivnosti reforme javne uprave koja mora da se sprovede, kako bi građani dobili efikasan servis, istakla je ...
eSpona
Objavljeno: 17/01/2019
djeca-iz-bijelog-polja-na-jezerinama-uce-tajne-skijanjaSmučarski klub „Jedinstvo“ iz Bijelog Polja organizovalo je petodnevnu Školu smučanja. Škola se održava na Ski centru Jezerine u Kolašinu, a pohađa je 50-tak mladih ...
eSpona
Objavljeno: 16/01/2019
markovic-razvoj-sjevera-je-kljucan-za-razvoj-drzavePredsjednik Vlade Crne Gore, Duško Marković i Anela Čekić - predsjednica Opštine Gusinje, otvorili su zgradu opštinskog administrativnog centra, površine više ...
eSpona
Objavljeno: 16/01/2019
nvo-dar-realizovala-projekat-znanjem-prevazidimo-podjelePovodom okončanja aktivnosti na realizaciji projekta „Znanjem prevaziđimo podjele“ saopštenjem za javnost se oglasila NVO „Dar“. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2019
tokom-2018-godine-u-beranama-je-od-varicele-bolovala-221-osobaZaključno sa 21. decembrom, u Crnoj Gori je tokom prošle godine registrovano 2.380 slučajeva obolijevanja od varičele, od čega je 221 slučaj zabilježen u Beranama, ...
eSpona
Objavljeno: 13/01/2019
danas-ce-u-beogradu-biti-sahranjen-veliki-andrijevacki-i-crnogorski-slikar-milo-stojkovic-1934-2019U Beogradu je 10. januara, u 85. godini, preminuo je Milo Stojković, veliki crnogorski slikar. Rođeni Andrijevčanin i veliki slikar, danas će biti sahranjen na ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2019
zeljko-sosic-da-li-je-govor-premijera-markovica-u-put-za-eliminisanje-istorijskih-podjela​Vijek Božićnog ustanka obilježen je na dostojan i dostojanstven način. Spomenik posvećen ustanku je rekonstruisan i obnovljen uz najveće državne počasti, a u ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2019
bijelo-polje-copori-pasa-predstavljaju-opasnost-za-gradaneNakon kratkotrajnog “zatišja” na području bjelopoljske opštine broj životinja bez vlasnika svakodnevno se uvećava, a iz raznih područja, stižu informacije da psi ...
eSpona
Objavljeno: 11/01/2019
koncertom-aleksandra-zivanovica-beranci-docekuju-pravoslavnu-novu-godinuKoncertom Aleksandra Aca Živanovića- jedne od “Pinkovih zvezda”, Beranci će dočekati Pravoslavnu novu godinu. Koncert, čiji je organizator Turistička ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2019
snijeg-jaci-od-opstinske-mehanizacijeSnijeg koji već drugi dan pada bez prekida na području beranske opštine pričinjava znatne teškoće građanima. To posebno iz razloga, što ni jedna gradska ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2019
u-beranama-magistralni-putevi-i-gradske-saobracajnice-prohodni-ali-ne-i-ocisceniMagistralni putevi koji od Berana vode prema susjednim opštinama i granici prema Srbiji prohodni su, ali se, i pored redovnog čišćenja, na njima nalazi snijeg, dok ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2019
od-14-opstina-sa-negativnim-prirastajem-deset-je-sa-sjevera-crne-goreSa 722 osobe koje su u 11 mjeseci prethodne godine napustile Bijelo Polje, ta opština je negativan rekorder crnogorskih migracija. Po negativnom trendu i odlascima, ...
eSpona
Objavljeno: 08/01/2019
srbija-otvara-konzulat-u-beranamaRepublika Srbija će otvoriti konzulat na sjeveru Crne Gore, najvjerovatnije u Beranama, najavljeno je iz Nove srpske demokratije (NOVA) i Demokratske narodne ...
eSpona
Objavljeno: 08/01/2019
pljevlja-opstina-dobija-besplatno-cetiri-vatrogasna-vozilaOpština Pljevlja dobiće besplatno četiri od šest vatrogasnih vozila, koje je država prije deset godina nabavila bez konsultacija sa pljevaljskom Službom zaštite i ...
eSpona