rodaTokom 2017. godine, u Beranama je umrlo 27 građana više, nego što ih je rođeno. Na ruralnom području opštine živi svega 15,30% stanovnika, a broj građana pada i na urbanom području. Za četiri godine, iselilo za 810 građana više od broja doseljenih. Nezaposlen svaki drugi radno aktivni stanovnik.

Rode, koje predstavljaju simbol kolijevki i rađanja, iz godine u godinu posjećuju Berane. Na žalost, ni one više, čak ni simbolički, ne pomažu gradu koji se demografski prazni i kopni. Jer, 2017. godine, po prvi put od kako se u Crnoj Gori vodi statistika, u tom gradu je evidentirano više umrlih građana, nego što ih se rodilo. Tako je i Berane, i zvanično, uvršteno u red crnogorskih opština u kojima je zabilježena bolest zvana „bijela kuga“!

Naime, prema zvaničnim podacima MONSTAT-a, u Beranama je 2017. godine rođeno 295 beba, dok broj umrlih građana iznosi 324. Samim tim, prirodni priraštaj je negativan, jer je broj onih koji su 2017. godine živjeli u gradu na Limu umanjen za 29. Ti podaci pokazuju biološki pad broja građana, ali ne i ukupan broj za koliko je manje stanovnika Berana, jer, ako se negativnom skoru između živorođenih i umrlih doda i broj iseljenih, dolazi se do zastrašujuće činjenice da je samo tokom prošle godine, što smrću, što iseljavanjem, Berane izgubilo 220 stanovnika više nego što ih se rodilo i onih koji su se, bar na papiru, doselili u tu opštinu.

Da se i ta opština prazni i da ima sve manje stanovnika, činjenica je koja je odavno poznata. Proces je prvi put evidentiran na Popisu stanovništva održanom 1991. godine, kada je prvi put evideniran manji broj stanovnika nego što je to bilo deset godina ranije. No, dolazak velikog broja raseljenih i izbjeglih lica, kao i pozitivan prirodni priraštaj, donekle su umanjivali „topljenje broja“, da bi prošle godine, kao rezultat dugogodišnjih odlazaka mladih, po prvi put, bio evidentiran i negativan prirodni priraštaj.

Da se nešto čudno dešava i da Beranama prijeti „bolest XXI vijeka“, mogao je da primijeti svako ko je analizirao podatke o broju rođenih i umrlih, odseljenih i doseljenih u posljednih desetak godina. Iz godine u godinu, tendencija je bila u silaznoj putanji i o tome smo pisali u više navrata. Da će do ovakvog stanja doći, bilo je jasno još 2014-te godine, kada je prvi put zabilježeno da je broj umrlih „preskočio“ cifru od 300 i da se više nije spuštao ispod te „psihološke granice“.

Šta su razlozi beranskog demografskog pada?

Brojni su i višedecenijski izraženi razlozi za pojavu „bijele kuge“ u Beranama. Od ratova s početka devedesetih godina prošlog vijeka, tranzicije koja je uslovila zatvaranje brojnih firmi, nemogućnosti zapošljavanja, devastiranog školstva i malih ulaganja u zdravstvene ustanove, ubrzanog razvoja centralnog  i južnog regiona države na račun sve siromašnijeg sjevera, čime je dodatno pospješivano sve ubrzanije iseljavanje, do socioloških pojava sve kasnijeg stupanja u brak mladih.

Nezaposlenost je, svakako, najznačajniji faktor koji mlade Berance tjera da u najboljim godinama napuštaju mjesto rođenja i posao traže u drugim sredinama. Ako se ima u vidu da u privredi radi zanemarljiv broj zaposlenih, te da se većina onih koji su zaposleni u nalazi u vanprivrednim aktivnostima - školstvu, zdravstvu, policiji, državnoj i lokalnoj administraciji, bankarskom sektoru, potpuno je jasno da je ograničen broj radnih mjesta i da će mladi, sve više, napuštati tak grad.  Slaba saobraćajna povezanost sa gradovima iz druge dvije regije kao i većim centrima država u okruženju, dodatni su razlog da napuste rodno mjesto. Mala ulaganja u dalji razvoj obrazovanja, kulture i sporta, a posebno nedostatak investicija u kapitalne infratrukturne projekta (izuzimajući izgradnju auto puta), sigurno da ne predstavljaju poziv mladima da ostanu u Beranama.

Berane ulica

Iz pomenutih, ali i brojnih drugih razloga o kojima nije bilo riječi, država i lokalna uprava bi morali, u saradnji sa svim ostalim nadležnim institucijama, da pod hitno započnu brobu za zaustavljanje migracija. To je prvi korak. Drugi je pospješivanje i stimulisanje mladih bračnih parova (beranska lokalna uprava je planiranjem stimulacija za višečlane porodice sa ruralnog područja i kupovinom knjiga za đake osnovnih škola započela nešto da radi po tom pitanju) da ostanu u Beranama. Treći korak bi predstavljala velika ulaganja u infratrukturu i dovođenje nekoliko „ozbiljnih investitora“. I sve to bi moralo da se započne u relativno kratkom vremenskom periodu. U suprotnom, džabe će dolijetati bijele rode! Kolijevki će biti sve manje!

S. Radunović

Foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz devetog broja časopisa „Nova Sloboda“

 

 

Sela su već ispražnjena

Prema podacima MONSTAT-a, bitka za oživljavanje sela na području Berana već je izgubljena. Naime, od 29.488 stanovnika, koliko ih ima po zvaničnim podacima, na ruralnom području živi 4.360. stanovnika (15,30%). Kako se većinom radi o staračkim domaćinstvima, jasno je da će usljed smrti i migracija stanovnika prema urbanom području taj broj biti sve manji. U prigradskim naseljima živi 13.055 građana (45,83%), dok u urbanom gradskom jezgru živi 11.073 stanovnika (38,87%). Ono što dodatno zabrinja, jeste činjenica da je na posljednjem Popisu stanovništva, uprkos migracijama sa sela u grad, prvi put zabilježen pad broja stanovnika i u gradskom jezgru.

S.R.

 

 

Prirodni priraštaj 2014- 2017

Ono što karakteriše tendenciju odnosa između broja živorođenih u imrlih u Beranama, jeste da broj živorođenih opada, dok se broj umrlih uvećava. Tako je (2014. godine) broj živorođenih iznosio 354, (2015) 383, (2016) 333, da bi (2017) pao na rekordno nizak nivo - 295.

S druge strane, broj umrlih je iznosio 309 (2014), 302 (2015), 306 (2016), a prošle godine (2017) je narastao na negativno rekordnih 324 umrla građanina Berana.

S.R.

 

 

Za četiri godine iselilo 1.343 Beranca, doseljenih 533

Višedecenijska izraženost migracija stanovništva sa ovog područja kulminira i ubrzano dovodi do smanjenja broja stanovnika i sve starije populacije onih koji žive u Beranama. Prema zvaničnim podacima, u Berane je doselilo: 118 (2014. godine), po 135 (2015. i 2016.), 145. (2017). U istom periodu, odselilo je: 309 (2014), 338 (2015), 360 (2016) i 336 (2017). Ukupno, samo po osnovu razlike između broja doseljenih i iseljenih, Berane je u prethodne četiri godine izgubilo 810 stanovnika. 

S. R.

 

 

Nezaposlen svaki drugi aktivni stanovnik

Nezaposlenost, kao najveći problem i razlog iseljavanja, sve manjeg broja sklopljenih brakova i novorođenih, te starenja stanovništva Berana poprimio je dramatične, skoro apokaliptične razmjere.

Prema podacima MONSTAT-a, u Beranama je prije četiri godine bilo 2.099 nezaposlenih, 2015-te je taj broj narastao na 2.865, da bi godinu dana kasnije na evidenciji bilo upisano čak 5.891 stanovnik! No, ni taj broj nije bio konačan, jer je na kraju 2017-te MONSTAT „prebrojao“ čak 6.444 nezaposlena Beranca! Ako je lakše da se shvati o kolikom broju nezaposlenih je riječ, da kažemo da je to, izraženo u procentima, skoro nevjerovatnih 59,57%. radno aktivnog stanovništva.

S.R.

 

 

Do 2.036. godine broj stanovnika pada ispod 20.000

Prema podacima iz Državnog plana upravljanja otpadom urađenom 2016. godine, čiji su podaci za Petnjicu i Berane objedinjeni, na području tih opština će za 18 godina živjeti, ukupno, 24.961 stanovnika. Ako se od tog broja oduzme broj građana koji će tada živjeti u Petnjici, dolazi se do računice da će 2036. godine u gradu na Limu živjeti manje od 20.000 stanovnika. Ili, za 28.000 manje, nego što je 1981. godine živjelo u nekadašnjem Ivangradu (Beranama)!

S.R.

 

 

eSpona OTV EU

Društvo

Objavljeno: 19/01/2019
vuksan-otasevic-doplivao-do-casnog-krstaOvogodišnju Bogojavljensku trku u Beranama obilježio je veliki broj prisutnih građana, učešće u trci zavidnog broja plivača i Vuksan Otašević, koji je prvi doplivao ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
krug-bivse-celuloze-opet-mijenjao-rujistaKamioni preduzeća “Komunalno Berane” juče su ponovo započeli sa odvoženjem sakupljenog komunalnog otpada na Privremeno odlagalište u Rujištu. Usljed vremenskih ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
za-rad-beranskih-politickih-partija-iz-budzeta-opstine-izdvojeno-68-198-euraOdlukom o visini budžetskih sredstava za finansiranje redovnog rada političkih subjekata za 2019. godinu, parlamentarne partije zastupljene u beranskom lokalnom ...
eSpona
Objavljeno: 18/01/2019
andrijevica-ministarka-pribilovic-razgovarala-sa-rukovodstvom-opstinePlan optimizacije broja zaposlenih je jedna od ključnih aktivnosti reforme javne uprave koja mora da se sprovede, kako bi građani dobili efikasan servis, istakla je ...
eSpona
Objavljeno: 17/01/2019
djeca-iz-bijelog-polja-na-jezerinama-uce-tajne-skijanjaSmučarski klub „Jedinstvo“ iz Bijelog Polja organizovalo je petodnevnu Školu smučanja. Škola se održava na Ski centru Jezerine u Kolašinu, a pohađa je 50-tak mladih ...
eSpona
Objavljeno: 16/01/2019
markovic-razvoj-sjevera-je-kljucan-za-razvoj-drzavePredsjednik Vlade Crne Gore, Duško Marković i Anela Čekić - predsjednica Opštine Gusinje, otvorili su zgradu opštinskog administrativnog centra, površine više ...
eSpona
Objavljeno: 16/01/2019
nvo-dar-realizovala-projekat-znanjem-prevazidimo-podjelePovodom okončanja aktivnosti na realizaciji projekta „Znanjem prevaziđimo podjele“ saopštenjem za javnost se oglasila NVO „Dar“. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2019
tokom-2018-godine-u-beranama-je-od-varicele-bolovala-221-osobaZaključno sa 21. decembrom, u Crnoj Gori je tokom prošle godine registrovano 2.380 slučajeva obolijevanja od varičele, od čega je 221 slučaj zabilježen u Beranama, ...
eSpona
Objavljeno: 13/01/2019
danas-ce-u-beogradu-biti-sahranjen-veliki-andrijevacki-i-crnogorski-slikar-milo-stojkovic-1934-2019U Beogradu je 10. januara, u 85. godini, preminuo je Milo Stojković, veliki crnogorski slikar. Rođeni Andrijevčanin i veliki slikar, danas će biti sahranjen na ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2019
zeljko-sosic-da-li-je-govor-premijera-markovica-u-put-za-eliminisanje-istorijskih-podjela​Vijek Božićnog ustanka obilježen je na dostojan i dostojanstven način. Spomenik posvećen ustanku je rekonstruisan i obnovljen uz najveće državne počasti, a u ...
eSpona
Objavljeno: 12/01/2019
bijelo-polje-copori-pasa-predstavljaju-opasnost-za-gradaneNakon kratkotrajnog “zatišja” na području bjelopoljske opštine broj životinja bez vlasnika svakodnevno se uvećava, a iz raznih područja, stižu informacije da psi ...
eSpona
Objavljeno: 11/01/2019
koncertom-aleksandra-zivanovica-beranci-docekuju-pravoslavnu-novu-godinuKoncertom Aleksandra Aca Živanovića- jedne od “Pinkovih zvezda”, Beranci će dočekati Pravoslavnu novu godinu. Koncert, čiji je organizator Turistička ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2019
snijeg-jaci-od-opstinske-mehanizacijeSnijeg koji već drugi dan pada bez prekida na području beranske opštine pričinjava znatne teškoće građanima. To posebno iz razloga, što ni jedna gradska ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2019
u-beranama-magistralni-putevi-i-gradske-saobracajnice-prohodni-ali-ne-i-ocisceniMagistralni putevi koji od Berana vode prema susjednim opštinama i granici prema Srbiji prohodni su, ali se, i pored redovnog čišćenja, na njima nalazi snijeg, dok ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2019
od-14-opstina-sa-negativnim-prirastajem-deset-je-sa-sjevera-crne-goreSa 722 osobe koje su u 11 mjeseci prethodne godine napustile Bijelo Polje, ta opština je negativan rekorder crnogorskih migracija. Po negativnom trendu i odlascima, ...
eSpona
Objavljeno: 08/01/2019
srbija-otvara-konzulat-u-beranamaRepublika Srbija će otvoriti konzulat na sjeveru Crne Gore, najvjerovatnije u Beranama, najavljeno je iz Nove srpske demokratije (NOVA) i Demokratske narodne ...
eSpona
Objavljeno: 08/01/2019
pljevlja-opstina-dobija-besplatno-cetiri-vatrogasna-vozilaOpština Pljevlja dobiće besplatno četiri od šest vatrogasnih vozila, koje je država prije deset godina nabavila bez konsultacija sa pljevaljskom Službom zaštite i ...
eSpona
Objavljeno: 07/01/2019
hristos-se-rodi-2019Čitaocima, vjernicima i svim građanima pravoslavne vjeroispovijesti srećan najradosniji hrišćanski praznik - Božić. Mir Božji, Hristos se rodi!  
eSpona
Objavljeno: 06/01/2019
ikovic-budimljanska-episkopija-i-mitropolija-kroz-vjekove-su-bile-dio-srpske-pravoslavne-crkvePovodom plakata koji su u subotu, petog januara 2019. godine, osvanuli u Beranama a kojima se Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori naziva okupatorskomi ...
eSpona
Objavljeno: 05/01/2019
crna-gora-na-forbsovoj-listi-destinacija-za-putnike-sa-prosjecnom-dubinom-dzepaOvogodišnja lista Forbsovih najboljih budžetskih destinacija uvrstila je, pored ostalih, Crnu Goru, kao jednu od destinacija koje treba posjetiti. Između San ...
eSpona
Objavljeno: 04/01/2019
opstina-berane-dodijelila-stipendije-najboljim-studentimaPosljednjeg dana 2018. godine, Opština Berane je upriličila svečanost povodom dodjele stipendija najboljim studentima za studijsku 2018/2019. godinu. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 01/01/2019
kalendar-dogadaja-2018-godine-godina-koju-su-obiljezili-lokalni-izboriJANUAR: Kampanja za lokalne izbore u Beranama ušla u završnu fazu. Propao pokušaj održavanja XVII sjednice SO Berane, pa je lokalna uprava započela godinu bez ...
eSpona
Objavljeno: 01/01/2019
srecna-nova-2019-godina
eSpona
Objavljeno: 31/12/2018
pjesmom-branke-scepanovic-i-zorana-kalezica-beranci-docekuju-2019-godinuNevladina organizacija “Gornja sela” i Kulturno - umjetničko društvo “Lim” organizuju u glavnoj beranskoj ulici koncert kojim će građani i te opštine, poput brojnih ...
eSpona
Objavljeno: 29/12/2018
clanovi-dzudo-kluba-darivali-20-paketica-najmladim-berancimaČlanovi Džudo kluba „Berane“ obezbijedili su i uručili 20 novogodišnjih paketića. U sakupljanju sredstava za kupovinu paketića i njihovoj podjeli učestvovale su sve ...
eSpona
Objavljeno: 29/12/2018
praznici-za-novu-godinu-dva-neradna-dana-tri-za-bozicNeradni dani povodom Nove godine biće prvi i drugi januar saopšteno  je iz Ministarstva rada i socijalnog staranja. Kako se dodaje, neradni dani za božićne ...
eSpona
Objavljeno: 29/12/2018
bijelo-polje-odrzano-predavanje-o-prevenciji-narkomanijeU organizaciji NVO Kan a u saradnji sa Demokratskim omladinskim pokretom, Kancelarijom za prevenciju narkomanije, NVO "Jelovica" i Centrom bezbjednosti Bijelo ...
eSpona
Objavljeno: 28/12/2018
dacki-parlament-os-vuk-karadzic-urucio-poklone-ucenicima-os-lubnicePredstavnici Đačkog parlamenta Osnovne škole „Vuk Karadžić“ posjetili su juče vršnjake u Osnovnoj školi Lubnice i uručili im skromne novogodišnje ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2018
fudbaler-partizana-aleksandar-scekic-kao-beranski-deda-mrazPoznati fudbaler beogradskog Partizana i član Fudbalske reprezentacije Crne Gore, Aleksandar Šćekić posjetio je nekoliko beranskih ustanova, klubova i sportskih ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2018
beranski-dom-zdravlja-prvi-korisnik-mjera-poboljsanja-energetske-efikasnosti-u-crnoj-goriDom zdravlja u Beranama biće jedan od prva tri zdravstvena objekta u Crnoj Gori koji je obuhvaćen primjenom mjera energetske efikasnosti. Izvođenje radova na ...
eSpona
Objavljeno: 26/12/2018
kolasin-pripadnici-sluzbe-zastite-spasili-kineske-drzavljanePripadnici kolašinske Službe zaštite i spašavanja spasili su dvojicu kineskih državljana koji su bili “zarobljeni” u snijegu na planini Bjelasici, na putu ka ...
eSpona
Objavljeno: 25/12/2018
srecan-bozic-2018Čitaocima i svim vjernicima katoličke vjeroispovijesti čestitamo najveći hrišćanski praznik, Božić. Redakcija
eSpona
Objavljeno: 24/12/2018
sticenici-dnevnog-centra-priredili-novogodisnji-bazarŠtićenici beranskog Dnevnog centra za djecu i mlade sa teškoćama u razvoju priredili su Novogodišnji bazar. Bazar je priređen na gradskom šetalištu, u Ulici ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2018
petnjica-otvorene-prostorije-zavoda-za-zaposljavanjeMinistar rada i socijalnog staranja Kemal Purišić i Samir Agović - predsjednik Opštine Petnjica, otvorili su višenamjenski objekat u toj opštini. U novoj, modernoj ...
eSpona
Objavljeno: 21/12/2018
kolasin-nto-organizuje-ski-opening-dogadajPovodom zvaničnog otvaranja zimske sezone, Nacionalna turistička organizacija Crne Gore (NTO), u subotu, 22.decembra, organizuje “ski opening” događaj u ...
eSpona
Objavljeno: 19/12/2018
pljevlja-jos-nema-dozvole-za-izgradnju-toplaneMinistarstvo održivog razvoja i turizma odbilo je zahtjev Opštine Pljevlja za izdavanje građevinske dozvole za gradsku toplanu, koja treba da se gradi u ...
eSpona
Objavljeno: 18/12/2018
u-zagrebu-odrzan-okrugli-sto-o-aneksiji-crne-gore-1918-godinePovodom Okruglog stola održanog u Zagrebu kojem je, pored ostalih, prisustvovao Nenad Stevović, saopštenjem se oglasilo Udruženje „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 18/12/2018
pronadeno-preko-50-kilograma-eksplozivaSlužbenici Centra bezbjednosti Berane (CB) pronašli su juče eksploziv sakriven u objektu bivšeg restorana bivše Fabrike papira “Beranka”. Preciznim mjerenjem ...
eSpona
Objavljeno: 17/12/2018
odrzana-konferencija-o-mogucnostima-unapredenja-zaposlenosti-osiUnapređenje uslova i otvaranje radnih mjesta za zapošljavanje osoba sa invaliditetom (OSI) čime bi se povećala njihova socijalna intergrisanost, predstavljalo je ...
eSpona
Objavljeno: 17/12/2018
u-pljevljima-svaki-cetvrti-nezaposleni-je-invalid-radaSvaki peti radno sposobni stanovnik Pljevalja, industrijskog centra na sjeveru Crne Gore, je bez zaposlenja. To pokazuju podaci Zavoda za zapošljavanje (ZZZ) u ...
eSpona
Objavljeno: 15/12/2018
pljevljaci-ce-i-ove-zime-uzivati-u-klizanjuNa Trgu 13. jul u Pljevljima počela je montaža mobilnog klizališta, tako da će Pljevljaci i ove zime moći da uživaju u čarima klizanja na ledu. „Na otvoreni ...
eSpona
Objavljeno: 14/12/2018
bijelo-polje-organizovan-prijem-za-nagradene-talenteUprava Gimnazije “Miloje Dobrašinović” iz Bijelog Polja upriličila je prijem za talente nagrađene od strane Ministarstva prosvjete. Svečanosti je prisustvovalo 17 ...
eSpona
Objavljeno: 13/12/2018
os-radomir-mitrovic-dobila-kombi-za-prevoz-ucenika-romske-populacijeOsnovna škola „Radomir Mitrović“ dobila je kombi za prevoz učenika romske i egipćanske populacije. Ceremoniji upriličenoj povodom predaje kombija, koja je ...
eSpona
Objavljeno: 13/12/2018
odrzan-okrugli-sto-na-temu-mladi-i-zivotna-sredinaPovodom održanog Okruglog stola pod nazivom „mladi i životna sredina“ saopštenjem se oglasila NVO „Sjeverna zemlja“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 12/12/2018
petnjica-u-franfurktu-promovisan-bihorski-cilimVišečlana delegacija Opštine Petnjica, boravila je u Frankfurtu, a povod je bio promocija “Bihorskog ćilima”. Inicijativa je potekla od strane konzulata i ...
eSpona
Objavljeno: 11/12/2018
kikovic-podgoricka-skupstina-je-legitimnija-od-avnoj-aPovodom Tribine održane na Pravnom fakultetu u Beogradu pod nazivom „Sto godina prisajedinjenja Crne Gore, Srema, Banata, Bačke i Baranje Srbiji“ saopštenjem se ...
eSpona
Objavljeno: 11/12/2018
bijelo-polje-obiljezena-kampanja-16-dana-aktivizma-protiv-nasilja-nad-zenamaU organizaciji NVO Crnogorski ženski lobi iz Podgorice a u saradnji sa Udruženjem za razvoj civilnog društva iz Bijelog Polja, u tom gradu je održana promocija ...
eSpona
Objavljeno: 10/12/2018
nagradeni-srednjoskolci-iz-berana-niksica-i-kolasinaSrednjoškolci iz Berana, Nikšića i Kolašina pobjednici su takmičenja „Potraga za ljudskim pravima”, koje je organizovano za srednjoškolce i njihove nastavnike ...
eSpona
Objavljeno: 09/12/2018
udruzenje-studenata-medicine-cg-skrenuli-paznju-na-multiplu-sklerozu“Pogledaj, doktori!”, bio je jedan od komentara Podgoričanke koja je s oduševljenjem ispratila studente medicine na Trgu nezavisnosti. A, oni su se, mimo ...
eSpona
Objavljeno: 08/12/2018
beranska-opsta-bolnica-bogatija-za-skenerOpšta bolnica u Beranama od juče je bogatija za novi skener. Vrijednost skenera je, kako je saopšteno, više od 300.000 eura. Jučerašnjoj svečanosti predaje na ...
eSpona