rodaTokom 2017. godine, u Beranama je umrlo 27 građana više, nego što ih je rođeno. Na ruralnom području opštine živi svega 15,30% stanovnika, a broj građana pada i na urbanom području. Za četiri godine, iselilo za 810 građana više od broja doseljenih. Nezaposlen svaki drugi radno aktivni stanovnik.

Rode, koje predstavljaju simbol kolijevki i rađanja, iz godine u godinu posjećuju Berane. Na žalost, ni one više, čak ni simbolički, ne pomažu gradu koji se demografski prazni i kopni. Jer, 2017. godine, po prvi put od kako se u Crnoj Gori vodi statistika, u tom gradu je evidentirano više umrlih građana, nego što ih se rodilo. Tako je i Berane, i zvanično, uvršteno u red crnogorskih opština u kojima je zabilježena bolest zvana „bijela kuga“!

Naime, prema zvaničnim podacima MONSTAT-a, u Beranama je 2017. godine rođeno 295 beba, dok broj umrlih građana iznosi 324. Samim tim, prirodni priraštaj je negativan, jer je broj onih koji su 2017. godine živjeli u gradu na Limu umanjen za 29. Ti podaci pokazuju biološki pad broja građana, ali ne i ukupan broj za koliko je manje stanovnika Berana, jer, ako se negativnom skoru između živorođenih i umrlih doda i broj iseljenih, dolazi se do zastrašujuće činjenice da je samo tokom prošle godine, što smrću, što iseljavanjem, Berane izgubilo 220 stanovnika više nego što ih se rodilo i onih koji su se, bar na papiru, doselili u tu opštinu.

Da se i ta opština prazni i da ima sve manje stanovnika, činjenica je koja je odavno poznata. Proces je prvi put evidentiran na Popisu stanovništva održanom 1991. godine, kada je prvi put evideniran manji broj stanovnika nego što je to bilo deset godina ranije. No, dolazak velikog broja raseljenih i izbjeglih lica, kao i pozitivan prirodni priraštaj, donekle su umanjivali „topljenje broja“, da bi prošle godine, kao rezultat dugogodišnjih odlazaka mladih, po prvi put, bio evidentiran i negativan prirodni priraštaj.

Da se nešto čudno dešava i da Beranama prijeti „bolest XXI vijeka“, mogao je da primijeti svako ko je analizirao podatke o broju rođenih i umrlih, odseljenih i doseljenih u posljednih desetak godina. Iz godine u godinu, tendencija je bila u silaznoj putanji i o tome smo pisali u više navrata. Da će do ovakvog stanja doći, bilo je jasno još 2014-te godine, kada je prvi put zabilježeno da je broj umrlih „preskočio“ cifru od 300 i da se više nije spuštao ispod te „psihološke granice“.

Šta su razlozi beranskog demografskog pada?

Brojni su i višedecenijski izraženi razlozi za pojavu „bijele kuge“ u Beranama. Od ratova s početka devedesetih godina prošlog vijeka, tranzicije koja je uslovila zatvaranje brojnih firmi, nemogućnosti zapošljavanja, devastiranog školstva i malih ulaganja u zdravstvene ustanove, ubrzanog razvoja centralnog  i južnog regiona države na račun sve siromašnijeg sjevera, čime je dodatno pospješivano sve ubrzanije iseljavanje, do socioloških pojava sve kasnijeg stupanja u brak mladih.

Nezaposlenost je, svakako, najznačajniji faktor koji mlade Berance tjera da u najboljim godinama napuštaju mjesto rođenja i posao traže u drugim sredinama. Ako se ima u vidu da u privredi radi zanemarljiv broj zaposlenih, te da se većina onih koji su zaposleni u nalazi u vanprivrednim aktivnostima - školstvu, zdravstvu, policiji, državnoj i lokalnoj administraciji, bankarskom sektoru, potpuno je jasno da je ograničen broj radnih mjesta i da će mladi, sve više, napuštati tak grad.  Slaba saobraćajna povezanost sa gradovima iz druge dvije regije kao i većim centrima država u okruženju, dodatni su razlog da napuste rodno mjesto. Mala ulaganja u dalji razvoj obrazovanja, kulture i sporta, a posebno nedostatak investicija u kapitalne infratrukturne projekta (izuzimajući izgradnju auto puta), sigurno da ne predstavljaju poziv mladima da ostanu u Beranama.

Berane ulica

Iz pomenutih, ali i brojnih drugih razloga o kojima nije bilo riječi, država i lokalna uprava bi morali, u saradnji sa svim ostalim nadležnim institucijama, da pod hitno započnu brobu za zaustavljanje migracija. To je prvi korak. Drugi je pospješivanje i stimulisanje mladih bračnih parova (beranska lokalna uprava je planiranjem stimulacija za višečlane porodice sa ruralnog područja i kupovinom knjiga za đake osnovnih škola započela nešto da radi po tom pitanju) da ostanu u Beranama. Treći korak bi predstavljala velika ulaganja u infratrukturu i dovođenje nekoliko „ozbiljnih investitora“. I sve to bi moralo da se započne u relativno kratkom vremenskom periodu. U suprotnom, džabe će dolijetati bijele rode! Kolijevki će biti sve manje!

S. Radunović

Foto: Adem Ado Softić

Tekst preuzet iz devetog broja časopisa „Nova Sloboda“

 

 

Sela su već ispražnjena

Prema podacima MONSTAT-a, bitka za oživljavanje sela na području Berana već je izgubljena. Naime, od 29.488 stanovnika, koliko ih ima po zvaničnim podacima, na ruralnom području živi 4.360. stanovnika (15,30%). Kako se većinom radi o staračkim domaćinstvima, jasno je da će usljed smrti i migracija stanovnika prema urbanom području taj broj biti sve manji. U prigradskim naseljima živi 13.055 građana (45,83%), dok u urbanom gradskom jezgru živi 11.073 stanovnika (38,87%). Ono što dodatno zabrinja, jeste činjenica da je na posljednjem Popisu stanovništva, uprkos migracijama sa sela u grad, prvi put zabilježen pad broja stanovnika i u gradskom jezgru.

S.R.

 

 

Prirodni priraštaj 2014- 2017

Ono što karakteriše tendenciju odnosa između broja živorođenih u imrlih u Beranama, jeste da broj živorođenih opada, dok se broj umrlih uvećava. Tako je (2014. godine) broj živorođenih iznosio 354, (2015) 383, (2016) 333, da bi (2017) pao na rekordno nizak nivo - 295.

S druge strane, broj umrlih je iznosio 309 (2014), 302 (2015), 306 (2016), a prošle godine (2017) je narastao na negativno rekordnih 324 umrla građanina Berana.

S.R.

 

 

Za četiri godine iselilo 1.343 Beranca, doseljenih 533

Višedecenijska izraženost migracija stanovništva sa ovog područja kulminira i ubrzano dovodi do smanjenja broja stanovnika i sve starije populacije onih koji žive u Beranama. Prema zvaničnim podacima, u Berane je doselilo: 118 (2014. godine), po 135 (2015. i 2016.), 145. (2017). U istom periodu, odselilo je: 309 (2014), 338 (2015), 360 (2016) i 336 (2017). Ukupno, samo po osnovu razlike između broja doseljenih i iseljenih, Berane je u prethodne četiri godine izgubilo 810 stanovnika. 

S. R.

 

 

Nezaposlen svaki drugi aktivni stanovnik

Nezaposlenost, kao najveći problem i razlog iseljavanja, sve manjeg broja sklopljenih brakova i novorođenih, te starenja stanovništva Berana poprimio je dramatične, skoro apokaliptične razmjere.

Prema podacima MONSTAT-a, u Beranama je prije četiri godine bilo 2.099 nezaposlenih, 2015-te je taj broj narastao na 2.865, da bi godinu dana kasnije na evidenciji bilo upisano čak 5.891 stanovnik! No, ni taj broj nije bio konačan, jer je na kraju 2017-te MONSTAT „prebrojao“ čak 6.444 nezaposlena Beranca! Ako je lakše da se shvati o kolikom broju nezaposlenih je riječ, da kažemo da je to, izraženo u procentima, skoro nevjerovatnih 59,57%. radno aktivnog stanovništva.

S.R.

 

 

Do 2.036. godine broj stanovnika pada ispod 20.000

Prema podacima iz Državnog plana upravljanja otpadom urađenom 2016. godine, čiji su podaci za Petnjicu i Berane objedinjeni, na području tih opština će za 18 godina živjeti, ukupno, 24.961 stanovnika. Ako se od tog broja oduzme broj građana koji će tada živjeti u Petnjici, dolazi se do računice da će 2036. godine u gradu na Limu živjeti manje od 20.000 stanovnika. Ili, za 28.000 manje, nego što je 1981. godine živjelo u nekadašnjem Ivangradu (Beranama)!

S.R.

 

 

 

viskom 720x90

 

eSpona OTV EU

viskom 300x250

Društvo

Objavljeno: 22/03/2019
bijelo-polje-urucena-donacija-kapnograf-opstoj-bolniciOpšta bolnica u Bijelom Polju dobila je vrijednu donaciju - kapnograf, aparat za potrebe Službe za anesteziju. Donaciju za bjelopoljsku bolnicu je obezbijedila ...
eSpona
Objavljeno: 21/03/2019
u-beranama-odrzan-protestni-skup-povodom-fizickog-napada-na-igora-tomkicaNajavljeni protestni skup povodom napada na Igora Tomkića i njegovog maltretiranja održan je u Docu. Prisutnima se obratio Branislav Jokić - predsjednik Savjeta ...
eSpona
Objavljeno: 21/03/2019
oo-nsd-osudio-napad-na-tomkica-i-zatrazio-potpuno-rasvjetljavanje-incidentaPovodom napada na Igora Tomkića juče se saopštenjem za javnost oglasio OO Nove srpske demokratije (NSD) Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 21/03/2019
vlada-potpisala-ugovor-o-izgradnji-transfer-stanice-i-reciklaznog-dvorista-u-mojkovcuPovodom potpisivanja ugovora o izgradnji transfer stanice i reciklažnog dvorišta u Mojkovcu saopštenjem za javnost se oglasila Služba za odnose s javnošću Vlade ...
eSpona
Objavljeno: 20/03/2019
oo-sm-dps-berane-organizuje-skup-podrske-porodici-tomkicPovodom skupa koji organizuje u znak podrške porodici Tomkić, Savjet mladih Demokratske partije socijalista Berana javnosti se obratio putem saopštenja. ...
eSpona
Objavljeno: 20/03/2019
petnjica-zdravstvenu-ambulantu-posjeti-po-100-pacijenata-dnevno-4Zdravstvena ambulanta u Petnjici je u proteklih nekoliko dana zabilježila povećan broj pacijenata. Uglavnom se radi o pacijentima sa simptomima hroničnih oboljenja, ...
eSpona
Objavljeno: 19/03/2019
oo-sd-berane-najostrije-odudujemo-napad-na-tomkicaPovodom napada na imovinu i ličnost Igora Tomkića saopštenjem za javnost oglasio se OO SD Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Najoštrije ...
eSpona
Objavljeno: 19/03/2019
oo-dps-berane-napad-na-tomkica-predstavlja-atak-na-vrijednosti-multikonfesionalne-i-multikulturne-crne-gore                           Povodom maltretiranja i nasilja na Igora Tomkića saopštenjem za ...
eSpona
Objavljeno: 19/03/2019
scekic-ovo-ne-smije-da-se-desavaPredsjednik opštine Berane Dragoslav Šćekić osudio je napad na Igora Tomkića. „Ovo ne smije da se dešava nijednom građaninu Crne Gore”, rekao je Šćekić. On je ...
eSpona
Objavljeno: 19/03/2019
glas-holmije-goranu-kikovicu-urucena-gramata-od-drustva-srpska-stvarPovodom dodjele gramate istoričaru Goranu Kikoviću od strane Društva za nacionalnu kulturu I obrazovanje “Srpska stvar” iz Beograda saopštenjem se oglasio časopis ...
eSpona
Objavljeno: 17/03/2019
spalevic-za-130-godina-biogradsko-jezero-moze-nestatiProf. dr Velibor Spalević sa Odsjeka za geografiju Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore tvrdi, na osnovu sopstvenih istraživanja, da će, ako se ne ...
eSpona
Objavljeno: 16/03/2019
oo-dps-berane-najostrije-osudujemo-slucaj-zlostavljanja-medu-djecomPovodom zlostavljanja maloljetne djevojčice u Beranama saopštenjem za javnost se oglasio OO DPS. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Opštinski ...
eSpona
Objavljeno: 14/03/2019
vlada-premijer-markovic-ispunio-obecanje-dato-porodicama-otetih-i-stradalih-crnogorskih-gradana-u-strpcimaPovodom sastanka sa predstavnicima rodbine otetih i stradalih crnogorskih građana u Štrpcima saopštenjem za javnost se oglasio Kabinet predsjednika Vlade Crne Gore. ...
eSpona
Objavljeno: 14/03/2019
bijelo-polje-potpisan-ugovor-o-izgradnji-osnovne-i-muzicke-skoleUprava javnih radova i DOO “Unipred” potpisali su ugovor o izgradnji objekta Osnovne škole “Dušan Korać” i škole za osnovno muzičko obrazovanje u Bijelom ...
eSpona
Objavljeno: 14/03/2019
kolasin-opstini-opet-prijeti-bankrot-stanjeKolašinu ponovo prijeti vraćanje u “bankrot stanje”, napisala je u otvorenom pismu Aivo Oravu - šefu Delegacije EU u Crnoj Gori, Željka Vuksanović - bivša ...
eSpona
Objavljeno: 12/03/2019
usljed-nevremena-potrosaci-u-cetiri-opstine-na-sjeveru-drzave-bili-bez-snabdijevanja-strujomPodručje više opština na sjeveru države bilo je danas i sinoć bez urednog snabdijevanja potrošača električnom energijom. Među ostalim, samo nekoliko časova nakon ...
eSpona
Objavljeno: 11/03/2019
vukadin-bozovic-imenovan-za-direktora-os-vuk-karadzicDobijenom saglasnošću ministra prosvjete, za direktora JU OŠ “Vuk Karadžić” u Beranama imenovan je Vukadin Božović. Saglasnost Damira Šehovića- ministra prosvjete, ...
eSpona
Objavljeno: 10/03/2019
petnaestog-marta-goran-kikovic-dobija-povelju-pocasni-gradanin-opstine-nova-crnjaIstoričaru i potpredsjedniku SO Berane, Goranu Kikoviću će u petak, 15. marta biti uručena Povelja počasnog građanina Opštine Nova Crnja. Ta opština se nalazi u ...
eSpona
Objavljeno: 09/03/2019
kolasin-duplirali-iznose-za-socijalnu-pomocZa jednokratne socijalne pomoći, prema Nacrtu odluke o budžetu Opštine Kolašin, izvršna vlast je planirala ove godine da potroši 14.000 eura, što je duplo više nego ...
eSpona
Objavljeno: 08/03/2019
pljevlja-rtv-emituje-eksperimentalni-programTelevizija Pljevlja počela je emitovanje eksperimentalnog programa, devet mjeseci nakon što su u maju prošle godine izgorjele prostorije i oprema lokalnog javnog ...
eSpona
Objavljeno: 07/03/2019
povodom-smrti-nikole-nikice-vujadinovica-odrzana-komemorativna-sjednicaPovodom smrti Nikole - Nikice Vujedinovića - istaknutog sportskog i društvenog radnika, utemeljivača stonog tenisa u Beranama i Crnoj Gori, jutros je u ...
eSpona
Objavljeno: 07/03/2019
uskoro-nastavak-radova-na-putu-petnjica-beraneGeometri građevinske firme Bemax, ovih dana su na terenu. Oni na putnom pravcu Polica – Budimlja snimaju teren radi eksproprijacije koju je neophodno obaviti, kako ...
eSpona
Objavljeno: 06/03/2019
javni-poziv-za-ucesce-u-projektu-kada-znas-mozes-lako-do-euPovodom realizacije projekta “Kada znaš, možeš lako do EU”, Javnim pozivom se ogalsila NVO “Sjeverna zemlja”. Dostavljeni Poziv Espona integralno prenosi. NVO ...
eSpona
Objavljeno: 05/03/2019
rozaje-dobija-nove-uliceUprava javnih radova ugovorila je nastavak rekonstrukcije gradskih saobraćajnica u opštini Rožaje, koja će biti finansirana sredstvima iz kapitalnog ...
eSpona
Objavljeno: 04/03/2019
saglasnost-za-direktore-skola-dobili-zarko-raicevic-milutin-golubovic-i-boban-dosljakDobijenom saglasnošću ministra prosvjete imenovana su još dva direktora beranskih osnovnih i srednjih škola, kao i jedna za vršioca dužnosti. U proceduri je izbor i ...
eSpona
Objavljeno: 02/03/2019
bijelo-polje-clanovi-dackog-parlamenta-dobrovoljno-dali-krvČlanovi Đačkog parlamenta Elektro ekonomske škole u Bijelom Polju, dobrovoljno su dali krv. Tako su. demonstrirajući humanizam, ti mladi ljudi položili jedan od ...
eSpona
Objavljeno: 01/03/2019
bijelo-polje-dobija-bazenNakon što je lokalna Direkcija za izgradnju i investicije dobila urbanističko-tehničke uslove i na tenderu izabrala projektanta i revidenta, priča o izgradnji ...
eSpona
Objavljeno: 28/02/2019
u-crnoj-gori-pozitivan-prirodni-prirastaj-u-beranama-i-tokom-2018-vise-umrlih-nego-rodenihU 2018. godini Crna Gora je imala pozitivan prirodni priraštaj, ali je biološko pražnjenje sjevera nastavljeno i prošle godine. Tako je negativan prirodni priraštaj ...
eSpona
Objavljeno: 28/02/2019
ministarstvo-ponovo-trazi-dopunu-od-opstine-pljevlja-za-izgradnju-toplaneOpština Pljevlja ponovo je Ministarstvu održivog razvoja i turizma sredinom januara dostavila nepotpun zahtjev za izdavanje građevinske dozvole za izgradnju gradske ...
eSpona
Objavljeno: 27/02/2019
vecina-opstina-ne-objavljuje-kljucnu-budzetsku-dokumentacijuNovi Zakon o finansiranju lokalne samouprave, koji je donio niz novina u pogledu obaveza opština da u toku godine izvještavaju i Skupštinu opštine i javnost o tome ...
eSpona
Objavljeno: 26/02/2019
onur-babaic-imenovan-za-direktora-univerzitetskog-centra-u-beranamaRješenjem ministra prosvjete, za direktora JU „Dom učenika i studenata Berane“ imenovan je Onur Babaić. Rješenje o njegovom imenovanju ministar Damir Šehović je već ...
eSpona
Objavljeno: 26/02/2019
bijelo-polje-odrzana-tribina-u-borbi-protiv-korupcijeU Bijelom Polju je održana tribina na temu kako se odlučiti i prijaviti slučajeve korupcije. Organizator tribine, koja je održana u sali Opštine, je bila NVO ...
eSpona
Objavljeno: 24/02/2019
kolasin-vandali-ponovo-haraju-setalistem-pored-tareKolašinsko šetalište pored Tare ponovo je bilo na meti vandala, a ovog puta oštećena je rasvjeta. Polomljeno je više od 10 svjetiljki, pa se pretpostavlja da je ...
eSpona
Objavljeno: 23/02/2019
bjelopoljci-nastavili-sa-kampanjom-spasi-zivot-daruj-krvU organizaciji Dobrovoljnih davaoca krvi Bijelog Polja, prije dva dana je u Opštoj bolnici u tom gradu održana treća po redu akcija davanja krvi. Tako je ...
eSpona
Objavljeno: 22/02/2019
umro-je-milenko-pantovic-bivsi-predsjednik-beranske-opstineNakon kraće i teške bolesti u Beogradu je umro Milenko Pantović (75) - istaknuti društveno-politički radnik iz Berana. Pokojni Pantović biće sahranjen u nedjelju, ...
eSpona
Objavljeno: 22/02/2019
petnjica-otvoreni-izgradeni-sportski-tereniMinistar sporta i mladih Nikola Janović i Samir Agović- predsjednik Opštine Petnjica, juče su svečano otvorili novoizgrađene sportske terene u mjestu Godočelje, u ...
eSpona
Objavljeno: 21/02/2019
ponisten-tender-za-idejno-rjesenje-autoputa-od-andrijevice-do-boljaraKomisija za kontrolu postupka javnih nabavki poništila je, po službenoj dužnosti, nabavku usluge izrade idejnog rješenja dionice autoputa ...
eSpona
Objavljeno: 21/02/2019
pljevlja-od-gradske-pijace-ostala-pustinjaGradska pijaca u Pljevljima je orunula i nefunkcionalna i sve je manje pristupačna građanima i trgovcima, a na zelenoj pijaci gotovo da nema nijednog većeg ...
eSpona
Objavljeno: 20/02/2019
andrijana-vucetic-obadovic-nova-direktorica-muzicke-skole-u-beranamaProfesorica Andrijana Vučetić Obadović je nova direktorica Muzičke škole u Beranama. Ona će na toj funkciji naslijediti Marselu Kastratović, koja je tu dužnost ...
eSpona
Objavljeno: 20/02/2019
otvorene-prostorije-omladinskog-klubaRenovirane prostorije Omladinskog kluba u Beranama danas su svečano otvorene. Prostorije se nalaze u objektu Stadiona malih sportova, a svečano su ih otvorili ...
eSpona
Objavljeno: 19/02/2019
tokom-2018-godine-najmanje-razvoda-bilo-na-sjeveru-drzaveTokom protekle godine u Crnoj Gori sklopljeno je ukupno 3.207 brakova, dok su se razvela 693 para, pokazuju najnoviji podaci Monstata. To znači da se u odnosu na ...
eSpona
Objavljeno: 18/02/2019
potpisan-ugovor-o-rekonstrukciji-puteva-u-gusinjuUprava javnih radova potpisala je ugovore sa domaćim firmama u vrijednosti od skoro 200.000 eura, za poboljšanje kvaliteta putne infrastrukture u Gusinju i ...
eSpona
Objavljeno: 17/02/2019
u-petnjici-angazovani-na-regulaciji-popce-i-otpadnih-vodaU petnjičkoj lokalnoj upravi intezivno se radi na pripremi izrade projektne dokumentacije za obaloutvrdu rijeke Popče i izradu projektne dokumentacije za otpadne ...
eSpona
Objavljeno: 17/02/2019
bjelopoljke-plesale-protiv-nasilja-nad-zenamaU okviru manifestacije ''Milijarda pleše'', koja promoviše bobru protiv nasilja nad ženama, Bjelopoljke su učestvujući u plesu, dale doprinos toj globalnoj akciji. ...
eSpona
Objavljeno: 16/02/2019
u-bijelom-polju-otvorena-kancelarija-za-besplatnu-pravnu-pomocPovodom realizacije projekta „Jačanje sistema besplatne pravne pomoći u Opštini Bijelo Polje“, saopštenjem se oglasila NVO „Evropski omladinski centar Crne Gore“. ...
eSpona
Objavljeno: 15/02/2019
u-pljevljima-ce-da-ruse-dotrajale-kuceOpština Pljevlja pokrenuće procedure uklanjanja dotrajalih kuća i privremenih objekata, koji ruže izgled grada i predstavljaju opasnost za prolaznike. To je najavio ...
eSpona
Objavljeno: 14/02/2019
petnjica-posljednji-snijeg-izazvao-problem-gradanimaSnijeg koji je preksinoć padao na području petnjičke opštine, izazvao je brojne problem građanima Bihora. Usljed pada stabala na puteve, nekoliko njih juče je bilo ...
eSpona
Objavljeno: 14/02/2019
sest-domova-zdravlja-sa-sjevera-drzave-nije-imalo-donacijeOko milion eura vrijednost je opreme, materijala, aparata i ljekova koje su crnogorske zdravstvene ustanove dobile tokom 2018. godine. Prema podacima Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2019
u-plavu-i-gusinju-odrzana-skola-vocarstvaU okviru Zimske škole poljoprivrede koju tradicionalno organizuje Ministarstvo poljoprivrede i ruralnog razvoja, predstavnici Odjeljenja za savjetodavne poslove u ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2019
bjelopoljci-dobrovoljno-davali-krvPredstavnici Crkvene opštine i Bratstva pravoslavne omladime učestvovali su u akciji dobrovoljnog davanja krvi. Akcija je obavljena u Opštoj bolnici u Bijelom ...
eSpona