jugoslavija mapa drzavePortal SFRJugoslavija objavio je tekst Muharema Bazdulja - poznatog bosansko - hercegovačkog intelektualca o tome da li je prije četvrt vijeka vrijedjelo otcjepljivati se iz bivše SFRJ. Tekst objavljen 2013. Espona integralno prenosi.

Prije četvrt stoljeća, tamo negdje krajem osamdesetih godina prošlog vijeka, kad je riječ o stavu političkih i intelektualnih elita spram opstanka Jugoslavije kao zajedničke države, najveći zagovornici separatizma i disolucije dolazili su s hičkokovskih geografskih širina i dužina zvanih „sjever, sjeverozapad“.

Prednjačila je, hoću reći, Slovenija, a za njom je kaskala Hrvatska. U cijeloj raspadnoj frtutmi ove su dvije republike-države nekako i najbolje prošle. Kakva je, međutim, situacija danas? Ako je suditi po nereflektovanom jadikovanju proletarijata i po manje ili više elokventnim analizama „poštene inteligencije“, sve je bilo uzalud. Nije se vrijedilo otcjepljivati. Jugoslavija je bila bolja!

U Beogradu je gostovao slovenački sociolog Rastko Močnik, intelektualac bez žižekovskog globalnog estradnog renomea, no koji je o balkanskoj stvarnosti uvijek sudio inteligentnije i ozbiljnije od slavnijeg „kolege“. Medijski je Močnik u Beogradu dočekan kao zvijezda, kao onomad, za žive Jugoslavije, Brena u Ljubljani. Njegov intervju za magazin Oko Radio-televizije Srbije iscitiran je svuda: od „progresivnih“ internetskih portala do paradigmatski tabloidnog Kurira? Šta je rekao Močnik? Pravo govoreći, ništa što on lično nije i ranije izjavljivao. Rekao je, recimo, da je razbijanje Jugoslavije bilo velika istorijska greška, da je Slovenija danas njemačka kolonija, da je centralizam ili autoritarizam Beograda unutar SFRJ bio ništa, tek puki folklor u odnosu na „komesarsku vladu“ koja iz Bruxellesa vlada Evropskom unijom, i tako dalje, i tome slično. Ono po čemu je, međutim, Močnikova pozicija unutar Slovenije danas drukčija negoli prije nekoliko godina jest to što je u svojim stavovima uglavnom bio prilično usamljen, dok sada više nije tako. U Hrvatskoj je, pak, prije nešto više od tri sedmice, Marinko Čilić ispisao izvanrednu kolumnu pod naslovom „Groblje suvereniteta“, u kojoj najprije ističe kako su Slovenija i Hrvatska nametnule ostatku Jugoslavije ideju o nacionalnom suverenitetu republika kao „epohalnom iskoraku“, a da je danas „ideja suvereniteta, ta središnja svetinja secesionističkog pokreta iz devedesetih, abortirala i pretvorila se u praznu, besadržajnu ljušturu“. Da, baš tako to nekako izgleda, vrhunaravna svetinja pretvorila se u banalnu svakidašnju jadikovku.

Da je Jugoslavija opstala, ova naša tekuća 2013. bi bila godina za pompezno obilježavanje jubilarnih godišnjica. Tokom cijele godine, u različitim krajevima zemlje, no ubjedljivo najviše u Bosni i Hercegovini, tekla bi prisjećanja na velike bitke Narodno-oslobodilačke borbe, a sve bi kulminiralo krajem novembra kad bi se u Jajcu proslavila sedamdeseta godišnjica Drugog zasjedanja AVNOJ-a.

Da, prošlo je ravno sedam decenija od 1943. godine, godine najvećih i najslavnijih partizanskih bitaka, Bitke na Neretvi i Bitke na Sutjesci, između ostalih, a baš se ovih februarskih dana navršava tih okruglih sedamdeset godina od proslavljene već pomenute bitke znane i kao Bitka za ranjenike. Velika je to priča, ljudska, istorijska i umjetnička. A među silnim njenim aspektima i valerima meni se ovih dana kao lajtmotiv svako malo javi ona rečenica nekoć ispisivana na značkama, bedževima i majicama, uz stilizovani Titov potpis ispod, rečenica što se probila i do, kako se to kaže, popularne kulture, rečenica koja glasi: Prozor noćas mora pasti. Taj gradić Prozor, ta današnja nesretna lokalna zajednica što se valjda i službeno zove nakaradnim dvodijelnim imenom Prozor-Rama, homoniman je sa zajedničkom imenicom koja označava objekat što je u vrijeme mog djetinjstva bivao najčešćom žrtvom klinačkih kvartovskih loptanja.

Ne znam jesu li u pravu katastrofičari koji tvrde da se djeca danas igraju samo virtuelnih igrica i da je „pravo“ djetinjstvo nestalo. Ne znam, kažem, ali to u ovom kontekstu i nije važno. Imam na umu drugu „prozorsku“ analogiju. Pojedini teoretičari kvaziljevičarske provenijencije „snagu za promjene“ savremenog doba prepoznaju, naime, u „digitalnoj naciji“ i „Facebook revolucionarima“. Svijet će, po njima, promijeniti, i to nabolje, korisnici Windowsa i drugih operativnih sistema. A takvo učitavanje političke „progresivnosti“ u čistu tehniku je duboko pogrešno. Tehnika je ideološki neutralna i podjednako može da pomogne „fašistima“ i „antifašistima“. U idolopoklonstvu spram „tehničkog napretka“ ima, uostalom, nečeg bliskog totalitarizmu. Velika je razlika, hoću reći, između današnjih internetskih zagovornika „globalnog internacionalizma“ koji se bez ikakvog rizika i odricanja, tinejdžersko-fanovski, „lože“ na Marxa, Bakunjina i Subcomandante Marcosa, na isti način na koji se neki njihovi vršnjaci „lože“ ili su se „ložili“ na Britney Spears ili Justina Biebera i ljudi koji se ni na Staljina nisu „ložili“, nego su se borili.

Na jednoj strani je pozersko pomodarstvo, svjetonazor što ispod najtanje moguće korice navodnog revolta krije suštinsko pristajanje na postojeći poredak stvari, na vladajuću paradigmu. Na drugoj strani je otpor stanju koje se u to doba doima samorazumljivim, otpor svemu onom na šta se većina već prilagodila, vrsta ludila zapravo koja tek „post festum“, iz perspektive poznatog ishoda, pragmatičarima djeluje prihvatljivo i poželjno. Na jednoj strani, ako uprostimo, život sveden na brzu internet-konekciju, besmislen ako Windows padne, na drugoj onaj život moguć i omogućen jedino time što je Prozor – pao.

 

Otvorena televizija eu banner

 

Ex YU:

Objavljeno: 30/09/2017
posljednja-jugoslovenska-kosarkaska-generacija-emotivno-obiljezila-tridesetogodisnjicu-od-osvajanja-zlatne-medalje-u-bormijuPovodom premijernog prikazivanja dokumentarnog filma “250 stepenika” posvećenog posljednjoj, velikoj, generaciji košarkaške reprezentacije bivše SFRJ u beogradskom ...
eSpona
Objavljeno: 24/09/2017
esma-redzepova-postali-smo-gradani-drugog-redaPortal SFRJugoslavija objavio je rezgovor sa Esmom Redžepovom - čuvenom muzičkom zvijezdom bivše SFRJ, koja je u razgovoru iznijela svoje mišljenje o razlikama ...
eSpona
Objavljeno: 17/09/2017
bjelogrlic-roden-sam-u-jugoslaviji-i-umrijecu-u-jugoslavijiJedna od najvećih filmskih zvijezda na prostoru bivše SFRJ nedavno je dao intervju sarajevskim medijima u kojem je govorio, između ostalog, o svom odnosu prema toj ...
eSpona
Objavljeno: 03/09/2017
radko-polic-ne-menjam-zastave-kao-prljave-gaceJedan od najpoznatijih jugoslovenskih glumaca, Radko Polič, u izjavi datoj novinaru Aleksandru Nikoliću govorio je o SFRJ, njegovom današnjem vezivanju za tu ...
eSpona
Objavljeno: 13/08/2017
jugoslavija-i-samoupravljanje-su-bili-drzava-i-sistem-ispred-svog-vremenaAnaliza portala Radiosarajevo.ba bavila se nekadašnjim sistemom samoupravljanja u bivšoj SFRJ podsjećajući na neke od detalja sistema koji je obilježio jedan period ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2017
velt-eu-bi-novu-mini-jugoslavijuPovodom samita u Trstu koji je okupio lidere zemalja Zapadnog Balkana, njemački list "Velt" objavio je da "EU na Balkanu želi da stvori novu mini ...
eSpona
Objavljeno: 15/07/2017
vedrana-rudan-sjecate-li-se-jugoslavije-nije-bilo-droge-ni-20-satnog-radnog-vremenaPitanje “Sjećate li se Jugoslavije” i podsjećanje na neka od obilježja života iz vremena bivše SFRJ, predstavlja razmišljanja i viđenje Vedrane Rudan- ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2017
jugoslovenstvo-poslije-svegaPitanje “Zašto se ćuti o Jugoslaviji?” predstavljalo je temu o kojoj su debitovali intelektualci sa prostora bivše SFRJ. Njihova razmišljanja objavio je Portal ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2017
nikola-kojo-ponosan-sam-sto-pripadam-generaciji-koja-se-osjacala-kao-gradani-svijetaPoznati glumac Nikola Kojo često ističe da je bilo dobro biti zajedno, u Jugoslaviji. Nedavno je njegovu izjavu o tom vremenu i zemlji objavio “Danas”, koju ...
eSpona
Objavljeno: 11/06/2017
markovina-jugonostalgija-zivi-jer-se-ne-vidi-bolja-buducnostHrvatski istoričar Dragan Markovina nedavno je dao intervju Radiju Slobodna Evropa u kojem je odgovarao na pitanja vezana za bivšu SFRJ dao svoje mišljenje zašto u ...
eSpona
Objavljeno: 07/06/2017
dvadeset-i-cetiri-godine-su-od-smrti-drazena-petrovicaDanas su se navršile 24 godine od smrti Dražena Petrovića, zvanično najboljeg evropskog košarkaša u istoriji. Košarkaški Mocart, “bijeli Medžik”, kako su ga ...
eSpona
Objavljeno: 27/05/2017
drugi-dio-price-o-marijanu-benesu-jugoslovenskom-rokijuNedavno je Portal SFRJugoslavija objavio intervju, nastavak priče sa, kako je najavljeno, jugoslovenskim Rokijem - jednim od naših najslavnijih bokserskih imena, ...
eSpona
Objavljeno: 21/05/2017
gligorov-za-spas-jugoslavije-nadeno-nam-je-da-odmah-postanemo-clanica-eu-i-pet-i-po-milijardi-dolara-pomociPrvi predsjednik nezavisne Makedonije i dugogodišnji član Predsjedništva bivše SFRJ, pokojni Kiro Gligorov gostujući na HTV-u izjavio je 2007. godine šta je sve ...
eSpona
Objavljeno: 18/05/2017
navrsile-su-se-24-godine-od-smrti-sarajevskih-romea-i-julijeTačno prije 24 godine u ratnom Sarajevu, poginuli su Admira Ismić i Boško Brkić - koji su zbog tužno završene ljubavi postali poznati širom planete kao sarajevski ...
eSpona
Objavljeno: 07/05/2017
rastko-mocnik-interes-je-bio-sacuvati-sfrjPortal SFRJ nedavno je prenio intervju Rastka Močnika, slovenačkog intelektualca i profesora Filozofskog fakulteta u Ljubljani u kojem je govorio o nekadašnjim ...
eSpona
Objavljeno: 22/04/2017
radoslav-zelenovic-jugoslavija-je-bila-eu-u-malomViđenje Jugoslavije, kao zajednice šest republika dao je Radoslav Zelenović - v.d. direktora Jugoslovenske kinoteke. Tekst objavljen na Portalu SFRJugoslavija ...
eSpona
Objavljeno: 15/04/2017
iseljenici-sa-prostora-sfrj-u-urugvaju-obnavljaju-udruzenjePovodom nedavnog obnavljanja rada Udruženja „Bratstvo“ u Urugvaju Portal Vijesti je nedavno objavio tekst o tom, nekadašnjem, jugoslovenskom udruženju, nekadašnjem ...
eSpona
Objavljeno: 02/04/2017
raznolikost-je-bogatstvo-predstavljena-deklaracija-o-zajednickom-jezikuNedavno je 30 stručnjaka iz različitih oblasti sa područja bivšeg srpsko-hrvatskog govornog područja u Sarajevu potpisalo Deklaraciju o zajedničkom jeziku. Espona ...
eSpona
Objavljeno: 25/03/2017
i-zavidovici-imaju-svog-srdana-aleksicaDnevni list „Blic“ nedavno je objavio priču o Refiku Višći - jednom od boraca Armije BiH koji je tokom rata spasio živote dvanaest zarobljenih Srba koje su ...
eSpona
Objavljeno: 18/03/2017
u-crnoj-gori-za-sfrj-zali-63-odsto-gradanaRezultate Regionalnog projekta “Strategija simbolične izgradnje nacije u državama Jugositočne Evrope“ nedavno je objavio Portal Vijesti, a vezani su za odnos ...
eSpona
Objavljeno: 05/03/2017
velika-kladusa-za-nas-je-vladar-tito-a-drzava-jugoslavijaDnevni beogradski list “Blic” nedavno je objavio reportažu o Velikoj Kladuši u kojoj, prema pisanju tog lista, i danas “živi” bivša SFRJ. Objavljeni tekst Blica ...
eSpona
Objavljeno: 26/02/2017
dedic-jugoslavija-je-predstavljala-sansu-za-svakog-2Čuveni jugoslovenski šansonjer, Arsen Dedić i dvadesetak godina nakon raspada bivše SFRJ sjećao se te divne zemlje. Intetrvju koji je objavio Portal SFRJugoslavija, ...
eSpona
Objavljeno: 19/02/2017
rade-serbedzija-bitange-i-kriminalci-su-unistili-divnu-jugoslavijuPortal SFRJugoslavija objavio je intervju sa našim čuvenim glumcem Radem Šerbedžijom u kojem je on, pored ostalog, govorio i o bivšoj nam zajedničkoj državi i ...
eSpona
Objavljeno: 12/02/2017
drazen-dalipagic-nestalo-je-sve-u-sto-sam-nekada-vjerovaoPortal SFRJ objavio je intervju Dražena Dalipagića - bivše košarkaške legende beogradskog Partizana i reprezentacije SFRJ, u kojem je govorio o bivšoj nam ...
eSpona
Objavljeno: 04/02/2017
beslagic-tito-je-najveci-drzavnik-ovih-prostoraJosip Broz Tito je bio najveći državnik ovih prostora, mišljenja je Enisa Bešlagića, glumca koji je 2015. godine izabran za Osobu godine u Bosni i Hercegovini. ...
eSpona
Objavljeno: 29/01/2017
ivanji-uvjeren-sam-da-je-tito-bio-licnost-stoljeca-ne-samo-u-nasim-okvirimaIvan Ivanji - novinar, pedagog, dramaturg i lični Titov prevodilac, govorio je o bivšem maršalu SFRJ i zemlji koju je on predvodio 35 godina. Njegov intervju ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2017
kovinic-kad-me-pitaju-gdje-je-cg-krenem-od-nola-i-jugeNajbolja crnogorska teniserka Danka Kovinić je odgovarajući na pitanje novinara B92 objasnila kako ljudima iz svijeta sa kojima se susrijeće objašnjava iz koje ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2017
dzinovic-tito-je-cudo-obozavao-sam-gaPortal SFRJugoslavija objvio je mišljenje Harisa Džinovića o Josipu Brozu Titu i državi koju je vodio. Džinović je od novinara dobio samo jedno pitanje na tu temu i ...
eSpona
Objavljeno: 24/12/2016
ante-markovic-zablude-cemo-placati-siromastvom-i-polozajem-daleke-periferije-evropeOsvrtom na čin podnošenje ostavke na mjesto posljednjeg predsjednika Saveznog izvršnog vijeća (SIV)  bivše SFRJ, Portal Analitika je podsjetila na proročansku ...
eSpona
Objavljeno: 17/12/2016
zapad-drhtao-od-sfrj-i-titaU tajnim spisima iz 1976. navodi se da su se velike sile prilično plašile vladavine Josipa Broza, koja je „opasan model za zapadnu Evropu“, objavio je „Kurir.rs“, ...
eSpona
Objavljeno: 10/12/2016
amerikanci-su-nekad-dozivljavali-jugoslaviju-kao-spektakularnu-zemljuPortal SFRJugoslavija osvrnuo se na neka od zapažanja američkih medija o bivšoj SFRJ, prenoseći viđenja Magazina “Time” i novinarske ekipe televizijske mreže CBS. ...
eSpona
Objavljeno: 03/12/2016
dejan-karaklajic-danas-nema-politicara-kakav-je-bio-titoReditelj Dejan Karaklajić, nakon tridesetak godina života u inostranstvu vratio se u Srbiju, a njegovo mišljenje o nekadašnjem Predsjedniku države i bivšoj SFRJ ...
eSpona
Objavljeno: 29/11/2016
bilo-nekad-29-novembar-praznik-jedne-velike-i-lijepe-drzaveDanas se navršavaju 73 godine od Drugog zasijedanja Antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ) održanog u Jajcu, na kome je donijeta odluka o ...
eSpona
Objavljeno: 20/11/2016
ivan-ivackovic-zivot-to-je-bila-najveca-vrijednost-jugoslavijeOsvrt na promocije knjige “Kako smo propevali: Jugoslavija i njena muzika” i reakcije na tu knjigu inspirisali su Ivana Ivačkovića - autora knjige, da u intervjuu ...
eSpona
Objavljeno: 12/11/2016
od-sfrj-do-nezavisnosti-sa-15-na-145-milijardi-dolara-dugaPortal SFRJuguslavija objavio je tekst o zaduženosti bivše nam zajedničke države, SFRJ, u periodu njenog raspada, upore]ujući gdje su danas, 25 godina nakon toga, ...
eSpona
Objavljeno: 06/11/2016
hadzibegic-da-sam-pogodio-penal-ne-bi-bilo-rata-u-jugoslavijiNekadašnji reprezentativac Jugoslavije Faruk Hadžibegić je rekao da ne bi bilo rata u bivšoj nam državi da je on dao gol u penal seriji u četvrtfinalu Mundijala u ...
eSpona
Objavljeno: 29/10/2016
furlan-ustastvo-se-rehabilitira-jos-od-1991-godinePortal SFRJugoslavija objavio je intervju sa Mirom Furlan- jednom od ikona filmske umjetnosti u bivšoj SFRJ, u kojem je glumica govorila o životu u Sjedinjenim ...
eSpona
Objavljeno: 23/10/2016
pravi-roki-zivi-u-sfrj-prica-o-marijanu-benesu-coveku-sa-pesnicama-od-celika-i-najtragicnijom-sudbinom-na-svetu-ostavlja-bez-dahaPortal SFRJugoslavija objavio je priču o jednoj od sportskih ikona bivše SFRJ, Marijanu Benešu. Objavljeni tekst Espona integralno renosi. Godina je 1973. U ...
eSpona
Objavljeno: 16/10/2016
zasto-je-titov-socijalizam-bio-najbolji-i-otkud-nostalgija-za-jugoslovenskim-vremenimaOsvrt na nekadašnji nivo razvoja Republike Hrvatske dok je bila u sastavu bivše SFRJ sa današnjim razvojem tenezavisne države bio je tema jednog od tekstova ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2016
serbedzija-za-hrvate-nijesam-dovoljno-hrvat-za-srbe-nijesam-srbinU emisiji "Šerbedžija, brionski razgovor", emitovanoj na RTS-u, poznati glumac Rade Šerbedžija govorio je o svojoj karijeri u Jugoslaviji i slavnim prijateljima, ...
eSpona
Objavljeno: 25/09/2016
ivackovic-i-danas-ljudi-stoje-uz-hej-sloveniŽivot, to je bila najveća vrednost Jugoslavije, kazao je novinar i publicista Ivan Ivačković, autor knjige “Kako smo propevali: Jugoslavija i njena muzika”. Tekst ...
eSpona
Objavljeno: 03/09/2016
amerikanci-najveca-ekipa-u-historiji-kosarke-nije-nas-nego-dream-team-jugoslavijeDva dana prije početka Olimpijskih igara u Brazilu, američki časopis Rolling Stone donio je priču o Dream Teamu - ne američkom, već jugoslavenskom. Espona prenosi ...
eSpona
Objavljeno: 21/08/2016
hrvatska-olimpijska-sampionka-zao-mi-je-sto-smo-se-raspaliBacačica diska iz Hrvatske, Sandra Perković, izjavila je da na Olimpijskim igrama navija za sve sportiste sa prostora bivše SFRJ i da joj je žao što se bivša ...
eSpona
Objavljeno: 05/08/2016
hadzibegic-danas-bi-harali-evropom-ali-i-svijetomFaruk Hadžibegić - kapiten fudbalske reprezentacije SFRJ na Svjetskom prvenstvu u Italiji, 1990. godine, iznio je mišljenje da bi bivša SFRJ, da se nije raspala, ...
eSpona
Objavljeno: 09/07/2016
radko-polic-bice-ponovo-jugoslavijeJedan od legendarnih slovenačkih i jugoslovenskih glumaca, Radko Polič i danas se osjeća Jugoslovenom i smatra da će prostor bivše SFRJ, ponovo, biti u nekoj ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2016
markovina-jugoslovenstvo-najvise-nervira-nacionaliste-i-sovinisteIstoričar Dragan Markovina izjavio je da ideja jugoslovenstva nešto što najviše nervira nacionaliste u regionu, jer je nadnacionalna. Izjavu Markovine, koju je ...
eSpona
Objavljeno: 18/06/2016
razija-mujanovic-nema-zemlje-bez-jugoslavijeBivša najbolja košarkašica Evrope i jedna od legendi jugoslovenske ženske košarke, Razija Mujanović govorila je o bivšoj velikoj državi čiji je dres nosila, ...
eSpona
Objavljeno: 05/06/2016
zafranovic-titova-jugoslavija-je-vrhunac-civilizacije-nasih-narodaJedno od najvećih rediteljskih imena sa prostora bivše SFRJ, Lordan Zafranović, u svom viđenju pojave nacionalizma, raspadu bivše zajedničke države, periodu njenog ...
eSpona
Objavljeno: 29/05/2016
zasto-se-cuti-o-jugoslavijiPortal SFRJugoslavija objavio je polemički tekst kako se u državama nastalim nakon raspada bivše SFRJ danas gleda na njeno postojanje ali i nestanak. Objavljeni ...
eSpona
Objavljeno: 19/05/2016
podsjecanje-na-sarajevske-romea-i-julijuU srijedu, 18. maja, navršilo se 23. godine od pogibije Admire Ismić i Boška Brkića, mladih koje ni rat i smrt nijesu mogli da razdvoje. Ismić i Brkić su ubijeni ...
eSpona