Olja Stojanovic"Šesnaest dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" je globalna, svjetska kampanja koju obilježava 1.700 organizacija u preko 100 država svijeta. Kampanja počinje 25. novembra Međunarodnim danom borbe protiv nasilja nad ženama i završava 10. decembra Međunarodnim danom ljudskih prava.

Dvadeset i peti novembar proglašen je Međunarodnim danom borbe protiv nasilja nad ženama na prvom sastanku feministkinja Latinske Amerike i Kariba (Feminist Encuentro) održanom u Bogoti 1981. godine na sastanku su žene govorile o porodičnom nasilju, silovanjima i seksualnom zlostavljanju, te nasilju koji trpe pod režimima, uključujući torturu i nasilje nad političkim zatvorenicama.

Dvadeset i peti novembar je odabran kao dan sjećanja na sestre Mirabel (Patriu, Minervu i Mariu Teresu) koje je brutalno ubio diktator Rafael Trujillo u Dominikanskoj republici 1960. Godine, a 1999. Ujedinjene Nacije su rezolucijom 54/134 službeno potvrdile 25. novembar kao Međunarodni dan borbe protiv nasilja nad ženama. 

Tokom kampanje aktivistkinje ženskog nevladinog sektora daju doprinos podizanju nivoa svijesti i informisanosti gradjanstva o nasilju nad ženama kao društveno neprihvatljivom, šalju poruke podrške žrtvama i traže kažnjavanja počinilaca.

Nasilje je instrument kojim se pokušava osigurati dominacija i moć. U kulturama sa idealom dominacije kakva je i naša, visoko je vrednovana borba za dominaciju i moć.

Nasilje je iz tog razloga u širokom spektru međuljudskih odnosa ali je jedan od najskrivenijih oblika kršenja ljudskih prava nasilje nad ženama. Podržavajuće okruženje u smislu naslijedjenih patrijahalnih stavova na žalost daju za pravo muškarcima da sebe smatraju privilegovanim u odnosu na žene. Sam termin patrijarhata doslovno znači vladavinu oca, te, dakle, simbolizuje mušku dominacijuje nad ženama.

Visok stepen tolerancije na nasilje nad ženama, u našem društvu, ima duboke korjene upravo u naslijeđenim obrascima patrijarhata. Svi postupci muškarca prem ženama, prema članovima porodice iz "nižih nivoa hijerarhije'', shvataju se kao pravo i obaveza "vaspitača'' da disciplinuje i kažnjava nedisciplinovane članove kolektiva i porodice. U društvima sa dubokim korjenima patrijarhata prisutan je veliki broj predrasuda i stereotipa kada je problematika nasilja nad ženama u pitanju.

Nasilje 2

Nasilje nad ženama možemo definisati kao skup ponašanja  koja za cilj imaju kontrolu prijetnjama, upotrebom sile, zastrašivanjem i manipulacijom. U tom kontekstu prepoznajemo fizičko, psihičko, seksualno i ekonomsko nasilje.

Kada je zakonska legislativa u pitanju  gradjanima/kama Crne Gore Ustav garantuje osnovna prava i slobode i zabranjuje diskriminaciju. Krivični zakon Crne Gore sankcioniše nasilje. Zakon o zaštiti od nasilja u porodici, izmedju ostalog, jasno precizira zaštitne mjere. Protokolom o postupanju, prevenciji i zaštiti od nasilja precizirani su postupci u radu službenika/ca institucija, svih u lancu, koji imaju obavezu sprovodjenja zakonodavsta o oblasti nasilja nad ženama. Zakon o zabrani diskriminacije jasno kaže da je neprihvatljiv i kažnjiv svaki oblik isključenja ili ograničenja učinjen na osnovu pola kojem je posledica ili svrha da ženi ugrozi ili onemogući, priznanje,uživanje i korištenje ljudskih prava i sloboda na političkom gradjanskom i društvenom nivou.

Iako je zakonska legislativa donekle uskladjena sa EU standardima još uvijek ima problema u implementaciji. U tok kontekstu unutar institucija sistema primjetan je tolerantan odnos prema nasilnicima, blaga kaznena politika, pokušaji traženja krivice u ženama žrtvama nasilja, nepovjerenje u iskaz žrtve nasilja, nekoordiniran rad na problematici, pa i nerazumijevanja u smislu nadležnosti i obaveza prijavljivanja i traženja zaštitnih mjera.

Važno je naglasiti, da je Crna Gora potpisnica Istanbulske konvencije/Konvencije Savjeta Evrope o sprečavanju  i suzbijanju nasilja nad ženama i nasilja u porodici. Konvencija nas obavezuje na usaglašavnje zakonodavnog okvira, izmedju ostalog, osnaživanje i obezbjedjivanje održivih servisa podrške žrtvama nasilja, zabranu procesa alternativnog rješavanja sporova, naknadu žrtvama nasilja u slučajevima narušenog zdravlja,rad sa nasilnicima...

Nasilje nad ženama je rasprostranjeno u svim regionima Crne Gore. Prema istraživanju UNDP, finansiranog iz sredstava EU svaka druga žena u CG je tokom života bila žrtva nekog oblika nasilja.Od toga 17% fizičkog, 7% seksualnog, 38% psihičkog, 20% ekonomskog.

Nasilje

Neki od ključnih problema kada je nasilje nad ženama u pitanju su: neinformisanost žrtava nasilja o pravima i nadležnostima institucija sistema, sporost postupaka pred institucijama sistema iako je hitnost u postupanju obaveza, često grubo tretitiranje žrtava nasilja, izricanje zaštitnih mjera na način da se nasilnici štite izricanjem najblažih mjera, a ne žrtva.

Dakle, potrebno je ulagati dodatne napore u cilju podizanja nivoa svijesti i informisanosti gradjanstva o mogućnostima zaštite, senzibilizaciji službenika/ca institucija sistema, jačanju postojećih servisa podrške.

SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja će u narednom periodu, i tokom kampanje, staviti akcenat na nasilje i zdravlje u okviru projekta HealthUP (Doprinos organizacija civilnog društva jačanju partnerskog dijaloga i saradnje izmedju vladinog i sektora u oblasti zdravstva) – Nasilje i zdravlje koji implemantiramo u saradnji sa nevladinim organizacijama CAZAS, Roditelji i SOS telefon, a finansiran je iz sredstava Evropske unije u sklopu IPA programa Civil Society Facility.

Realizacijom projekta ćemo dati doprinos poboljšanju zdravstvene zaštite žena žrtava nasilja u porodici kroz jačanja strateškog partnerstva i međusektorske saradnje NVO i zdravstvenih ustanova. Tokom implementacije, radićemo na jačanju kapaciteta zdravstvenih radnika/ca na prepoznavju, postupanju, prevencji i zaštiti žena žrtava nasilja i povećanju nivoa svijesti i informisanosti opšte i stručne javnosti o pravima žrtava nasilja u oblasti zdravlja.

Dakle, NE nasilju nad ženama u porodici, NE nasilju nad ženama na poslu, NE nasilju nad ženama u društvu.

                     Olja Stojanović        

Autorka je aktivistkinja za
ženska ljudska prava   

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kolumna:

Objavljeno: 23/09/2017
prof-dr-drasko-dosljak-spomeniciSpomenik treba zaslužiti! Rečenica koja temeljno vjekuje u Crnoj Gori. U ovoj rečenici su sadržani svi zakoni o spomenicima, spomen-obilježjima, ...
eSpona
Objavljeno: 19/09/2017
milija-pajkovic-carigradske-carolijePriča o košarkaškima Srbije koji su svoju otadžbinu predstavljali na upravo okončanom Prvenstvu Evrope u Carigradu, odnosno Istanbulu, jeste, u stvari, i nešto više ...
eSpona
Objavljeno: 10/09/2017
perica-jokic-kuda-ide-skolstvoOd ove godine stupaju na snagu nova školska pravila. To je treća faza ka ukidanju škola. Resorno ministarstvo se pobrinulo da ovo ukidanje ne ide naglo, zato je ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2017
janko-nikolovski-imam-pravo-da-znamU susret međunarodnom danu Right to know - imam pravo da znam Ovih dana, krajem septembra, 28. 09. tačnije, tradicionalno bez previše buke, obeležiće se dan ovog ...
eSpona
Objavljeno: 25/08/2017
jokovic-scekic-i-jedinstvo-snp-aVladimir Joković je novi predsjednik Socijalističke narodne partije (SNP) Crne Gore. Tako su odlučili delegati Osmog kongresa, održanog u nedjelju, 13. avgusta, u ...
eSpona
Objavljeno: 21/08/2017
milija-pajkovic-zakackaOkončano je Svjetsko prvenstvo u atletici, koje se održavalo u glavnom gradu Engleske i Ujedinjenog Kraljevstva, Londonu, od 4-og do 13-og avgusta! Grad kraljevske ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2017
milija-pajkovic-pomracenje-mjesecaDjelimično pomračenje Mjeseca, a cio njegov tok, mogao je preksinoć da se posmatra iz Mongolije, Indije, Kine, središnog dijela Sibira, Australije, kao i sa ...
eSpona
Objavljeno: 10/07/2017
janko-nikolovski-pomirenje-ili-preplitanjeAspekti relacija (samo neki): Sloboda izražavanja: privatnost: javni interes: istraživačko novinarstvo: whistleblowers ... Može li Afrika postati postojbina ...
eSpona
Objavljeno: 30/06/2017
srdan-culafic-ljeto-lim-korzo-i-grad-koji-se-voliKada se iz njega odlazi srce se steže i ostaje sjeta. Svaki dolazak i boravak u njemu tjera srce da zatreperi i pokrene pozitivne emocije. Jednostavno, to je ...
eSpona
Objavljeno: 14/06/2017
umjesto-17-svjecica-na-tortiU subotu, 10. juna 2017. u beranskom Centru za kulturu održan je koncert „U sjećanju na Veljka“. Koncert je održan povodom Veljkovog sedamnaestog rođendana, a u ...
eSpona
Objavljeno: 20/05/2017
srdan-culafic-beranska-vremenska-sportska-linija-sjecanjem-protiv-zaboravaIzmeđu zivota i sporta stoji vremenska linija koja spaja i na kojoj su kao na traci zabilježeni ljudi i dogadjaji počevsi od viševjekovnih nadmetanja, trcanja, ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2017
perica-jokic-ziri-protiv-talentovanihU petak je u beranskom Centru za kulturu održano književno veče „Drugo lice ljubavi“. Srednjoškolci su čitali svoje radove, a žiri je imao tu nezahvalnu dužnost da, ...
eSpona
Objavljeno: 05/05/2017
sasa-radunovic-politicki-repetentiPokušaj nastavka prekinute Petnaeste sjednice Skupštine opštine Berane (SO) prošao je neslavno kao i njen početak. Novim padom i potvrdom onog što je viđeno više ...
eSpona
Objavljeno: 25/04/2017
milija-pajkovic-zavrsno-slovo-protiv-ulaska-crne-gore-u-nato-i-evropsku-zajednicuDržavna televizija, svakog dana i večeri, u svojim udarnim emisijama, kao prvu, a to znači po njima  i najvažniju vijest, objavljuje da je Crna Gora na samo ...
eSpona
Objavljeno: 24/04/2017
srdan-culafic-kuda-i-kako-dalje-iz-rukometne-provalije-u-kojoj-se-nalazimoSvi mi koji smo bili u rukometnom sportu danas se sa razlogom pitamo šta se desava sa crnogorskim rukometom? Kako dalje? Kuda? Šta je izlaz? Na ta pitanja ne ...
eSpona
Objavljeno: 17/04/2017
prof-dr-drasko-dosljak-monografija-o-pocasnom-berancu (Dragan Gaga Nikolić – Gospodin Mangup , priredila Radmila Stanković, Laguna – Beograd 2017, 231 str.) „U poslednjim godinama života, sve češće je pominjao ...
eSpona
Objavljeno: 05/04/2017
fatima-mededovic-begovic-podrska-diskiminisanim-majkama-sa-jednim-i-dvoje-djeceKao građanka, kroz civilni sektor i druge asocijacije, javno sam iznosila svoj stav. Na vrijeme sam ukazivala na zakone koji diskriminišu majke sa jednim i dvoje ...
eSpona
Objavljeno: 28/03/2017
krugovi-politickog-pritiska-na-javni-servisNeuobičajeno mirno je prošao izbor direktora (direktorice) Javnog servisa RTV CG. Nema oglašavanja medijskih i novinarskih udruženja, nema ni saopštenja kojima ...
eSpona
Objavljeno: 19/03/2017
fatima-mededovic-begovic-kafkizam(Stvarnost nevidljivog suda) Ovaj dolje postavljeni fragment vezano za književno  djelo  PROCES i samog pisca, Franca Kafku,  podsjetnik je da ...
eSpona
Objavljeno: 13/03/2017
sasa-radunovic-izborna-godinaPodijeljena i sa izgubljenim legitimitetom, Koalicija „Zdravo Berane“ ušla je devetog marta u predizbornu godinu. Bez investicija, vizije, novih radnih mjesta u ...
eSpona
Objavljeno: 27/02/2017
milija-pajkovic-cardaci-ni-na-nebu-ni-na-zemljiNa sjevernom kraju piste nekadašnjeg beranskog aerodroma nalazi se pet čardaka ni na zemlji, ni na nebu! To su Pristanišna, Pilotska i Upravna zgrada, Veliki hangar ...
eSpona
Objavljeno: 21/02/2017
dr-sanja-kovacevic-pedeset-nijansi-inspekcijeČija su krmad podno puta? E ovako, stane moj muž da sipa vode na onaj izvor iz potpornog zida, prije „tunjela“ u Zaostro da napuni hladnjak. Ja dangubna i ...
eSpona
Objavljeno: 20/02/2017
milija-pajkovic-marsalove-pudliceBio jednom u jednoj, pomalo brdovitoj, a pomalo i ravničarskoj zemlji, koja nema nikakve veze, a niti bilo kakve sličnosti, taman posla, sa ovom našom, jedan ...
eSpona
Objavljeno: 18/02/2017
fatima-mededovic-begovic-mobing-i-govor-mrznjeTermin mobing je prvi put 1984. godine upotrijebio švedski psiholog Hajnc Lejman. U našem jeziku riječi šikaniranje, maltretiranje, navodno nije bilo adekvatnog ...
eSpona
Objavljeno: 08/02/2017
janko-nikolovski-medijski-dijalozi-su-casopis-institucijaToliko je dosad pisano o značaju dijaloga o medijima (čitaj: o čovjekovim pravima) kroz, u naslovu pomenuti, čak i vanregionalni časopis i kroz njegove redovne ...
eSpona
Objavljeno: 06/02/2017
kolumna-sasa-radunovic-rujiste-je-napusteno-zivjelo-rujistePrivremeno odlagalište komunalnog otpada u Rujištu ponovo se koristi, a radnici Komunalnog preduzeća sakupljeni otpad, sa povremenim prekidima, odvoze ga na ...
eSpona
Objavljeno: 21/01/2017
prof-dr-drasko-dosljak-njegos „Je  l’ na srcu ka na jezik vama,Vjerujete  l’ tome što zborite...?“                       ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2017
milija-pajkovic-da-li-je-kurta-murta-ili-je-murta-kurtaSa ovih stranica sam se oglasio prije dvije godine, četvrtog oktobra, kolumnom "Kurta i Murta“, u kojoj sam ponešto napomenuo o Kurtama i Murtama iz jedne zemlje ...
eSpona
Objavljeno: 02/01/2017
milija-pajkovic-srdzba-ljepotice-bistriceMalena Crna Gora mogla se do avgusta 2012. godine pohvaliti nečim čime se nijesu mogle podičiti ni mnogo veće i razvijenije zemlje - naime, u tom trenutku u njoj je ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2016
sasa-radunovic-ali-baba-i-17-politickih-razbojnika-ili-kakav-je-kraj-koalicije-zdravo-beraneNakon prekida Dvanaeste sjednice SO Berane, održane u aprilu, kada je neusvajanjem i ponovljenim glasanjem Izvještaja o radu predsjednika Opštine, koji je, iz ...
eSpona
Objavljeno: 15/11/2016
milija-pajkovic-nole-glavu-gorePrisjetih se jednog davnog trenutka, prisjetih se bokserskog okršaja između BK Berane i BK Budućnost, koji je održan pred krcatim gledalištem, na hramu beranskog ...
eSpona
Objavljeno: 14/11/2016
sasa-radunovic-na-istoku-stare-price-na-zapadu-nista-novoOno što je Espona najavila još u februaru, da će beranska lokalna uprava morati da radi rebalans i da je njegova struktura nerealna i izrazito potrošačka, danas se ...
eSpona
Objavljeno: 06/11/2016
dr-drasko-dosljak-izbori-i-vladaStandardna pitanja nakon svih izbora, pa i crnogorskih, jesu: Ko će i kada formirati Vladu? Nakon oktobarskih parlamentarnih izbora u Crnoj Gori ovim pitanjima ...
eSpona
Objavljeno: 31/10/2016
milija-pajkovic-pismo-bake-njegosave-ili-glasacu-sinko-za-vas-kad-bidnete-na-vlasNije prošlo mnogo od završetka ovih poslednjih naših izbora, kad nam stiže pismo! Pristiže ti ono u ovo vrijeme fejsbuka, tvitera i ostalih zavrzlama i gubivremena ...
eSpona
Objavljeno: 29/10/2016
komnen-becirovic-napad-na-njegovo-velicanstvo-izvor-moraceEvo već tri decenije kako se vodi borba za spas Morače koja je još od početka poprimila evropske, ako ne svjetske razmjere i tokom koje se ispostavilo da je Morača ...
eSpona
Objavljeno: 19/10/2016
sasa-radunovic-dok-je-df-a-nema-zime-za-dpsOvaj osvrt mogao je da sačeka par dana. I da bude, opet, isto (ne) atraktivan i (ne) čitan. Mogao je, ako se kalkuliše i čeka šta će biti dalje... Ali, onda bi ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2016
milija-pajkovic-atak-na-srce-moraceSelo Ljevište, u Gornjoj Morači, nalazi se na 1.173 metra nadmorske visine, ispod jednog od vrhova planine Lole - Zebaoca! Prema popisu iz 2003 godine u selu je ...
eSpona
Objavljeno: 27/09/2016
drasko-dosljak-evropski-dan-jezika Koliko jezika znaš, toliko vrijediš Latinska izreka Jezici su nastajali i nestajali. Ima jezika koji su nestali bez traga, neki su se trasformisali u niz ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2016
sasa-radunovic-savoNakon primirja između politike i političara sa jedne strane i građana sa druge, već čuvena beranska priča o odvoženju i tretmanu otpada ponovo je aktivirana. U ...
eSpona
Objavljeno: 06/09/2016
fatima-mededovic-begovic-za-moju-i-vasu-lijepu-crnu-goruPoštovani/e građani/ke, Obzirom da me svakoga dana zovu nekakvi “misionari“, koji hoće da spasu državu - samo ako im našim glasovima omogućimo lagodan život ...
eSpona
Objavljeno: 27/08/2016
milija-pajkovic-da-li-neko-u-crnogorskom-sportu-koristi-nedozvoljena-podsticajna-sredstva-odnosno-dopingLjetnje olimpijske igre u Riju, s prizvukom karnevala i Kopakabane, okončane su - medalje su podijeljene i olimpijsko selo je ostalo prazno. Preostaje vrijeme ...
eSpona
Objavljeno: 24/08/2016
milija-pajkovic-vazno-je-ucestvovatiKrilaticu "važno je učestvovati" koja je trebalo da odslikava duh Ljetnjih sportskih igara, odnosno Olimpijskih, nije izrekao, kako se često navodi, osnivač ...
eSpona
Objavljeno: 21/07/2016
perica-jokic-mister-kontejnerPreksinoć je u beranskom Centru za kulturu vrhunski dobro odigrana predstava - monodrama „Junak đevojka“ u izvedbi glumice Jelene Ivanišević - Paunović. I sve bi ...
eSpona
Objavljeno: 15/07/2016
sasa-radunovic-krug-je-zatvorenPrivremeno odlagalište komunalnog otpada u Rujištu, definitivno, nije više u opticaju i lokalna vlast traži drugu lokaciju za te namjene. To više nijesu samo ...
eSpona
Objavljeno: 28/06/2016
velija-muric-a-mi-kao-eto-hocemo-da-smo-ljudi"Majko, pa on je mrtav!" Bile su to dugačke kolone ljudi, žena, djece i staraca, koje su se nenaviknute na planinsko bespuće iz pravca prevoja Kula, spuštale prema ...
eSpona
Objavljeno: 10/06/2016
janko-nikolovski-prica-o-skracivanju-frontaili: ... aux armes citoyens... Herceg Novi je krajem maja doneo, barem za mene, jedno važno otkrovenje. Izuzetno autoritetni i evropski formatirani učesnici ...
eSpona
Objavljeno: 03/05/2016
milija-pajkovic-vatraNe zna se da li se to i, uistinu, desilo, ali se već dugo i to naveliko priča o nekim našim ljudima koji su otišli na rad u inostranstvo, u jednu državu, sređenu po ...
eSpona
Objavljeno: 11/04/2016
mandic-oce-smjenu-radojke-rutovic-da-bi-imali-jos-jedne-vijestiDio opozicije neće da potpiše Sporazum o slobodnim i fer izborima dok direktorica nacionalnog Javnog servisa Radojka Rutović ne podnese ostavku. Ucjena koju zdrav ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2016
sasa-radunovic-izvjestajNa prekinutoj Dvanaestoj redovnoj sjednici Skupštine opštine Berane, Koalicija „Zdravo Berane - SNP-DF“ izgubila je izborni legitimitet. Ma kako da se pravno tumači ...
eSpona
Objavljeno: 30/03/2016
milija-pajkovic-smece-necije-savjestiMalo je varoši u Crnoj Gori, a možda i šire, koje su doživjele takvo posrnuće, kao što je to slučaj sa Beranama, nekadašnjim živopisnim i bajkolikim mjestom iz doba ...
eSpona

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Vildan knjiga

 

Priča eSpone