Željko Rutović, Čitanja i sjećanja –Eseji o smislu traganja–riječ i čovjek (2016), Štamparija Obod a.d.Cetinje

Zeljko Rutovic Citanja i sjecanjaAndronik sa Rodosa šezdesete godine prije Hrista sakupio je Aristotelove spise i pokušao da ih sistematizuje. Iza spisa Fisika, odnosno  koji mi prevodimo o prirodi ili bolje, o jestastvu, jer jestastvo je širi pojam od prirode i obuhvata sve ono što jeste, našao se spis koji je Andronik nazvao ta meta ta fisika, odnosno metafizika. U početku ime spisa koje je doslovo značilo – ono što dođe iza Fizike nije bilo ništa više do bibliotečka odrednica, ili jednostavno, označavala je mjesto knjige na polici. Mnogo kasnije, metafizika će  dobiti značenje koje danas ima.

Sve ovo, ostalo bi na nivou zanimljive pripovijesti da nije u direktnom dosluhu sa knjigom eseja Čitanja i sjećanja, Željka Rutovića. I to iz dva razloga. Prvo, zato što se autor nalazi na tragu Aristotelovog određenja filosofije, koji je tu oblast duha definisao kao vječito traganje uma za Istinom. Ako samo letimično bacite pogled na njegovu knjigu, vidjećete da u njenom podnaslovu stoji Eseji o smislu traganja. Ipak, Rutović shodno vremenu koje živimo  pravi iskorak u odnosu na mudrog Učitelja iz Stagire i približava se savremenom italijanskom misliocu Maurisiju Ferarisu, koji je beskrajno poštujući Aristotela, u svojoj briljantnoj knjizi Goodbye Kant- šta ostaje danas od Kritike čistog uma, modifikovao njegovo određenje rekavši da filosofija u stvari predstavlja vječito traganje uma za razumijevanjem. I zaista, ako pogledate još jednom, makar samo letimično knjigu Željka Rutovića, vidjećete da je u drugom dijelu podnaslova , tog kratkog, ali suštinskog mota napisano- riječ i čovjek. A suštinskije od toga ne može biti rečeno za pojam razumijevanja. Uostalom, sjetite se samo Helderlina koji je govorio da pjesnički stanuje čovjek, a da je jezik kuća bivstva. Dakle, u svom kratkom podnaslovu, autor uspijeva da sažme istoriju nemirnog, pronicljivog duha i traganja za smislom čovjekovog postojanja koju su još drevni jelini odredili imenom želja za mudrošću, odnosno filosofija.

Drugi razlog zbog kojeg Rutovićevo ostvarenje podsjeća na priču o hroničaru sa Rodosa i mudrom Učitelju iz Stagire, sadržan je u činjenici što je autor  Čitanja i sjećanja svoje eseje sistematizovao u pet cjelina kako bi čitalac, zbog kojeg knjige i postoje, zar ne, mogao jednostavnije da se kreće kroz neke od temeljnih kategorija smisla, života i stvarnosti. I još nešto: način nastanka ovog djela prilično je važan. A knjiga je nastala na nagovor prijatelja jer je ljudima koji cijene Rutovićev rad bilo žao da vrijedni tekstovi ostanu rasuti. Iz toga se jasno vidi da autorov pokretački impuls i motiv  nije bio sujeta ili pak nastojanje da se u biografiji ima naslov više, nego želja njegovih prijatelja, a kasnije i njegova da na jednom mjestu objedini, sakupi, i u krajnjem otkrije određeni  period svog rada.  I još nešto: možda i nesvjesno, autor nam je dozvolio da zavirimo u njegov život. Naravno, ne u smislu kao što to čine voajeri ili hroničari gradskih gluposti, nego u najkvalitetnijem  mogućem. A evo i zašto. Iole pažljivije promišljanje dovodi nas do zaključka da knjiga nije ništa do istorija autorovog života, a ako hoćete i istorija vremena u kojem živi. Naime, ako znamo da su knjigom objedinjeni tekstovi pisani u rasponu od nekoliko godina, onda će pažljivi čitalac uočiti mjene Rutovićeve misli. Sa godinama koje su prolazile i sam autor, što je evidentno iz knjige postajao je zreliji, drugačiji, otkrivao nove stvari, sumnjao u sebe, sukobljavao se sa svijetom, preispitivao sopstvena stanovišta za koja je ranije mislio da imaju vrijednost aksioma, da su nepromjenljiva. 

U okviru samo jedne oblasti, bilo da su u pitanju mediji, sociologija, sjećanja ili neka druga, uočićete naizgled kontroverzne stavove. Ipak, ako  pažljivije priđete tekstu, vidjećete da nijesu u pitanju protivrječnosti, već naprosto ona dobra, zdrava, dekartovska sumnja, (sumnjam dakle postojim, ili još bolje, sumnjam dakle mislim), preispitivanje bez kojeg nema ni mišljinja, odnosno istinskog saznanja stvari, svijeta i pojava. Fenomena i noumena. U knjizi Željka Rutovića, takođe ćete naći na svega nekoliko stranica suštinske osvrte na djela koja obilježavaju vrijeme i prostor u kojem živimo. Na nenametljiv, ali upečatljiv način, znalački i jednostavno (da se pritom podsjetimo izlizane, ali suštinski tačne floskule da su sve savršene stvari u suštini jednostavne, iako sve jednostavne stvari nijesu savršene), i u tom smislu lapidarno, lakonskim pokretom crtača koji je ovladao pokretom, slika portrete djela i njihovih autora. Kroz fenomene koje oni obrađuju, autor  govori o o njima, njihovoj sudbini, ali i sebi, nedvosmisleno zauzimajući stav, stvar potrebnu da bi se neko mogao nazvati autorom, a posebno ozbiljnim. Jer od Parmenida i njegovog slavnog djela u filosofiji, a potom i u životu, za sve što kažete ili napišete, morate da date dokaz. Ne možete da pišete sve. A pogotovo svašta. Dakle, morate biti odgovorni za napisano i izrečeno. A to Željko Rutović čini kroz tekstove o djelima Slavka Kukića, Dejvida Rismana, Torstena Veblena, Lidije Vujačić, Milenka Perovića, Sandre Bašić Hrvatin, Borislava Jovanovića, Vesne Delić i druge u kojima ćete uživati i što je još važnije, koji će vas natjerati da počnete da tragate  za sobom. Na taj način Željko Rutović dovešće vas do suštinskih  stavova mišljenja izrečenih kroz samo nekoliko stihova jednog nepravedno rano preminulog pjesnika koji je napisao: nikad se nemoj mučiti pitanjem kako preživeti, nego kako ne umreti posle svih umiranja, da bi u drugoj pjesmi dodao i: nije najvažnije pronaći svoje mesto u svetu. Mnogo je važnije pronaći svetove u sebi. A na moje zadovoljstvo, knjiga Čitanja i sjećanja upravo to radi: otvaraju nam beskrajna polja prostranstva i svjetove  promišljanja , zahvaljujući kojima ćemo se možda, makar tren duže zadržati u prolaznosti, kategoriji zbog koje radimo sve, i zbog koje je život uzbudljiv i vrijedan. Jer da nema konačnosti ne bi bilo ni promišljanja života i smrti, ni mnogih knjiga zbog kojih smo ovakvi kakvi smo, zar ne?

Vanja Kovačević

Aforizam dana:

Ideja o svim Srbima u jednoj državi treško je ostvariva. Mali je svet.
Milen Milivojević
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kultura

Objavljeno: 05/10/2018
pred-citaocima-osmi-broj-casopisa-nova-slobodaOsmi broj časopisa „Nova Sloboda“ izašao je iz štampe. Novi broj otvara Foto reportaža sa promocije Nove Slobode održane u Beogradu, kao i Foto reportaža posvećena ...
eSpona
Objavljeno: 03/10/2018
mojkovac-prikazan-dokumentarni-film-mojkovacki-odisej-autora-mirka-jakovljevicaU okviru pratećeg programa Mojkovačke filmske jeseni prikazan je dokumentarni film "Mojkovački odisej", posvećen Vladimiru Zindoviću, koji je kao radio – ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2018
festival-limsko-srce-odrzace-se-pocetkom-oktobraPeti međunarodni dječji festival „Limsko srce“ održaće se u periodu 3.- 5. oktobar 2018. godine. Ova manifestacija je posvećena obrazovanju, druženju i zabavi djece ...
eSpona
Objavljeno: 01/10/2018
promovisana-knjiga-beranske-price-mele-hadrovic-muricKnjiga „Beranske priče“, autorke Mele Hadrović – Murić promovisana je u subotu veče, u punoj sali Centra za kulturu Berane. Organizator promocije bila je ...
eSpona
Objavljeno: 29/09/2018
promovisana-zbirka-poezije-duska-nedovicaZbirka poezije ''Otvorena vrata mojih tajni,rijeka mojih snova'' autora Duška Nedovića promovisana je u sali  bjelopoljskog Centra za kulturu. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 27/09/2018
zakazana-promocija-knjige-beranske-price-mele-hadrovic-muricPromocija knjige „Beranske priče“, autorke Mele Hadrović – Murić održaće se u sali Centra za kulturu Berane, koji je i organizator promocije. Promocija je zakazana ...
eSpona
Objavljeno: 25/09/2018
velimir-ralevic-na-danima-djecjeg-humora-u-lazarevcuPoslije nedavnog gostovanja na Ratkovićevim večerima poezije, zastupljenosti u još dvije značajne antologije (a uvršten je u četrdeset), poznati crnogorski ...
eSpona
Objavljeno: 23/09/2018
hasnija-muratagic-tuna-sjecati-se-znaci-sresti-se-sa-samim-sobomRecenzija rukopisa "Beranske priče" Mele Hadrović - Murić Na recenziranje sam dobila rukopis Mele Hadrović - Murić pod naslovom Beranske priče. Iz samog naslova se ...
eSpona
Objavljeno: 12/09/2018
prikaz-dr-vukajla-gluscevica-knjiga-doktora-mirka-jokovljevica-i-radenka-scekica-predstavlja-znacajnu-studiju-za-novinarstvo-u-praksiDr Mirko Jakovljević, dr Radenko Šćekić, “Mediji i novinarstvo u praksi”, HHK Internacional, Beograd 2018, ISBN 978-86-6157-070-4 Iz štampe je izašla knjiga autora ...
eSpona
Objavljeno: 11/09/2018
najavljen-bogat-program-mojkovacke-filmske-jeseniOvogodišnja „Mojkovačka filmska jesen“, koja će se održati 43. put, svečano će biti otvorena u ponedjeljak, 24. septembra, prikazivanjem crnogorskog filma ...
eSpona
Objavljeno: 06/09/2018
pred-citaocima-dvadeset-i-osmi-broj-casopisa-komunaNovi 28. broj časopisa za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine "Komun@" odštampan je  i već se nalazi na prodajnim mjestima širom Crne Gore. KOMUN@ je ...
eSpona
Objavljeno: 05/09/2018
u-bijelom-polju-pocelo-snimanje-etno-filma-o-zdravicamaU produkciji Bjelopoljskog muzeja, po scenariju Radmira Perišića - novinara i publiciste, a u režiji dr Mirka Jakovljevića, u avgustu je počelo snimanje etno filma ...
eSpona
Objavljeno: 04/09/2018
knjiga-atakama-nikole-nikolica-predstavljena-u-lovcencuPovodom organizovane promocije knjige „Atakama“ saopštenjem za javnost se oglasila Press služba Udruženja Crnogoraca u Srbiji „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 31/08/2018
petnjica-izlozba-prirodnjackog-muzeja-posebna-je-crna-goraPrirodnjački muzej je 15. avgusta u petnjičkom Centru za kulturu otvorio izložbu pod nazivom „Posebna je Crna Gora“ koja je izazvala interesovanje građana i koja će ...
eSpona
Objavljeno: 24/08/2018
komuna-raspisala-konkurs-za-dodjelu-godisnje-nagrade-2018Časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine Crne Gore, Komun@ raspisao je redovni Konkurs za dodjelu  Godišnje nagrade  za očuvanje, ...
eSpona
Objavljeno: 20/08/2018
agovic-i-vece-sredine-bi-nam-pozavidjele-na-bihorskom-kulturnom-ljetuPredsjednik Opštine Petnjica Samir Agović ocijenio je da je “Bihorsko kulturno ljeto” nadmašilo očekivanja i da je Petnjicu u najboljem svjetlu predstavilo na ...
eSpona
Objavljeno: 18/08/2018
nova-knjiga-branka-bogavac-i-nobelovci(Branka Bogavac: „Razgovori u Parizu, DESET NOBELOVACA – u sazvježđu velikana“,  Narodna knjiga,  Miba books, Podgorica, Beograd, 306 str) Branka ...
eSpona
Objavljeno: 16/08/2018
odrzana-promocija-monografije-crnogorska-pop-rok-muzika-1954-1991Sinoć je u Beranama održana promocija monografije „Crnogorska pop- rok muzika 1954-1991“, autora Željka Milovića. Promocija je održana u Salonu „Ivangrad“, nedavno ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2018
promocija-monografije-crnogorska-pop-rok-muzika-1954-1991-u-hotelu-beranePromocija monografije “Crnogorska pop-rok muzika 1954-1991”, autora Željka Milovića, održaće se u srijedu, 15. avgusta, u Salonu “Ivangrad”. Organizatori promocije ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2018
izabran-ziri-za-dodjelu-nagrade-casopisa-komunPovodom izbora tročlanog žirija za dodjelu Godišnje nagrade saopštenjem za javnost oglasio se Programski odbor časopisa Komuna. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 10/08/2018
naucna-studija-zivojina-perica-crna-gora-u-jugoslovenskoj-federaciji-predstavljena-u-lovcencuPovodom predstavljanja studije „Crna Gora u jugoslovenskoj federaciji“ u Crnogorskom kulturnom centru, u Lovćencu, saopštenjem za javnost oglasilo se Udruženje ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2018
nvu-beranda-organizuje-vece-posveceno-vojvodi-gavru-vukovicuU spomen obilježavanja 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića - ministra inostranih djela Kraljevine Crne Gore, Nevladino udruženje građana „Beranda“ organizuje ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2018
nikolaidis-u-petnjici-ljudi-nijesu-nista-naucili-iz-onoga-sto-nam-se-desiloPisac i kolumnista Andrej Nikolaidis, promovisao je u Petnjici romane “Devet” i “Mađarska rečenica”. Tom prilikom gostovao je i u Radiju Petnjica gdje je, ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
casopisi-komuna-i-glasnik-bihora-promovisani-u-okviru-bihorskog-kulturnog-ljetaNakon što je kao medijator večeri Sinan Tiganj - direktor Centra za kulturu, predstavio promotere Glasnika Bihora i Komune, priču o “brendu crnogorske baštine - ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
beranskom-koncertu-aca-pejovica-prisustvovalo-10-000-hiljada-ljudiPovodom održanog koncerta Aca Pejovića saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Jedan ...
eSpona
Objavljeno: 01/08/2018
petnjica-odrzana-manifestacija-dan-dijasporeU sklopu petog “Bihorskog kulturnog ljeta“, juče je u Petnjici održana manifestacija „Dan dijaspore“. Pored čelnika lokalne uprave, manifestaciji je prisustvovao ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
gusinje-komun-promovisana-na-etno-festivaluPromocijom ukupnih izdanja časopisa Komun@, završena je manifestacija "Etno fest” koja je ove godine po prvi put organizovana u  Gusinju -najmlađoj ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
najposjeceniji-tandr-fest-preko-15-000-posjetilaca-za-dvije-veceriDvodnevni „Tandr fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Velikom žurkom ...
eSpona
Objavljeno: 29/07/2018
duga-briljirala-u-rumunijiNa Međunarodnom „Catalina festivalu“ održanom u Rumuniji, Kulturno umjetničko društvo „Duga“ osvojilo je drugo mjesto. Festival je održan u periodu 24-28. jula, a ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2018
vojvoda-gavro-vukovic90 godina od smrti Vojvoda Gavro Vuković (Lijeva Rijeka, 1852 – Berane 1928) je sin jednog od najznamenitijih crnogorskih vojvoda. U svojim memoarima, Gavro ...
eSpona
Objavljeno: 27/07/2018
promocija-knjige-iguman-mojsijePromocija knjige „Iguman Mojsije“, autora Đorđija Maksimova Ojdanića, obaviće se u subotu, 28. jula, u amfiteatru Srednje medicinske škole „Dr Branko Zogović“. ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2018
promocija-knjige-rusi-u-crnoj-gori-autora-zorana-loktionovaPromocijom knjige “Rusi u Crnoj Gori”, autora Zorana Loktionova, završava se ovogodišnja manifestacija “Dani ruske kulture”, koja je održana u sklopu “Beranskog ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
clanovi-kud-duga-otputovali-na-festival-u-rumunijiČlanovi beranskog KUD „Duga“ otputovali su danas za Rumuniju gdje će nastupiti na Međunarodnom festivalu. Festival je za djecu i omladinu takmičarskog karaktera, a ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
iz-stampe-izasao-12-broj-novina-sjeveraNovine sjevera i u najnovijem broju (12) čuvaju dobru uređivčku praksu kombinujući tekstove raznovsne tematike - od naučnoistraživačkih, preko putopisnih do ...
eSpona
Objavljeno: 20/07/2018
poceli-dani-ruske-kultureIzložbom fotografija „Najljepša zemlja“, koju je priredilo Rusko geografsko društvo iz Beograda, održanom u Spomen kući vojvode Gavra Vukovića i koncertom Ruskog ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
koncert-bobana-rajovica-za-dan-opstine-beraneNajava koncerta Bobana Rajovića predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Povodom ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
pred-citaocima-cetrdeseti-broj-kolasinskih-novostiČetrdeseti broj Kolašinskih novosti, na trideset dvije strane, donosi čitaocima nove, zanimljive tekstove posvećene dešavanjima i istoriji kolašinskog ...
eSpona
Objavljeno: 14/07/2018
mapa-bolnih-mjesta-nova-knjiga-poezije-braha-adrovicaU izdanju bjelopoljsko IŠP "Pegaz" upravo je izašla iz štampe nova knjiga poezije "Mapa bolnih mjesta" beranskg književnika Braha Adrovića za koju su na ...
eSpona
Objavljeno: 09/07/2018
francuzi-uzivali-u-slikama-aldemara-ibrahimovicaAkademski slikar iz RožajaAldemar Ibrahimović održao je samostalnu izložbu slika u francuskom gradu Nuimu. Izložba je održana u periodu 18- 23. juna, a Ibrahimović ...
eSpona
Objavljeno: 04/07/2018
petnjica-danas-se-otvara-bihorsko-kulturno-ljetoIzložbom akademskog slikara Nermina Ćemana, danas, četvrtog jula, svečano će biti otvoreno peto Bihorsko kulturno ljeto. Prema navodima Portala Radio ...
eSpona
Objavljeno: 30/06/2018
petnjica-kud-bihor-drugoplasirani-na-internacionalnom-festivalu-folklora-u-sarajevuNa Četvrtom internacionalnom festivalu folklora i tradicionalne muzike  koji  je protekle nedjelje održan u Sarajevu u okviru “Novogradskih ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
peti-put-festival-thunder-fest-odrzace-se-na-aerodromuNajava muzičkog festivala „Thunder fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
prica-o-ibrahimu-ibru-rekovicu-neumornom-plavskom-penzioneru-piscu-slikaru-i-hronicaruPlav, jedna od najsiromašnijih crnogorskih opština, ali isto tako jedan od najljepših krajeva Crne Gore kojeg u poslednje vrijeme sve više posjećuju turisti, ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
pocinje-beransko-kulturno-ljeto-2018Povodom početka tradicionalne manifestacije „Beransko kulturno ljeto“, čiji je prvi program najavljen za ponedjeljak, drugi jul, saopštenjem se oglasio Biro za ...
eSpona
Objavljeno: 28/06/2018
polimski-muzej-i-zvanicno-partner-opstine-petnjicaPotpisivanjem Ugovora između Polimskog muzeja i Opštine Petnjica, beranska Javna ustanova iz oblasti kulture postala je i zvanično partner petnjičke opštine. Ugovor ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
aleksandar-cukovic-dobitnik-vidovdanske-poveljePisac Aleksandar Ćuković ovogodišnji je dobitnik nagrade Udruženja književnika Crne Gore (UKCG) "Vidovdanska povelja“ za knjigu kratkih priča "Kad skidaju krila“ ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-beogradu-promovisan-casopis-nova-slobodaPromocija časopisa „Nova Sloboda“ koja je održana u Beogradu, 22. juna, u Svečanoj sali Gradske optine Savski Venac, okupila je intelektualce, građane Glavnog grada ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-lovcencu-predstavljen-casopis-komunaPovodom obavljene promocije časopisa Komuna u Lovćencu saopštenjem za javnost se oglasilo Udruženje Crnogoraca „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
petnjica-pozoriste-divan-debitovalo-na-bjelopoljskom-festivalu-dramskih-amateraPredstavom “Čovjek za sve”, Pozorišno društvo “Divan” iz Petnjice debitovalo je na bjelopoljskom Festivalu dramskih amatera, koje je ove godine održano po 48. put. ...
eSpona
Objavljeno: 20/06/2018
sedmi-broj-casopisa-nova-sloboda-izasao-iz-stampeSedmi broj časopisa “Nova Sloboda” izašao je iz štampe, a broj otvara Foto reportaža Adema Ada Softića pod naslovom “Bravo, Beranci”, posvećene akciji čišćenja ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone