Željko Rutović, Čitanja i sjećanja –Eseji o smislu traganja–riječ i čovjek (2016), Štamparija Obod a.d.Cetinje

Zeljko Rutovic Citanja i sjecanjaAndronik sa Rodosa šezdesete godine prije Hrista sakupio je Aristotelove spise i pokušao da ih sistematizuje. Iza spisa Fisika, odnosno  koji mi prevodimo o prirodi ili bolje, o jestastvu, jer jestastvo je širi pojam od prirode i obuhvata sve ono što jeste, našao se spis koji je Andronik nazvao ta meta ta fisika, odnosno metafizika. U početku ime spisa koje je doslovo značilo – ono što dođe iza Fizike nije bilo ništa više do bibliotečka odrednica, ili jednostavno, označavala je mjesto knjige na polici. Mnogo kasnije, metafizika će  dobiti značenje koje danas ima.

Sve ovo, ostalo bi na nivou zanimljive pripovijesti da nije u direktnom dosluhu sa knjigom eseja Čitanja i sjećanja, Željka Rutovića. I to iz dva razloga. Prvo, zato što se autor nalazi na tragu Aristotelovog određenja filosofije, koji je tu oblast duha definisao kao vječito traganje uma za Istinom. Ako samo letimično bacite pogled na njegovu knjigu, vidjećete da u njenom podnaslovu stoji Eseji o smislu traganja. Ipak, Rutović shodno vremenu koje živimo  pravi iskorak u odnosu na mudrog Učitelja iz Stagire i približava se savremenom italijanskom misliocu Maurisiju Ferarisu, koji je beskrajno poštujući Aristotela, u svojoj briljantnoj knjizi Goodbye Kant- šta ostaje danas od Kritike čistog uma, modifikovao njegovo određenje rekavši da filosofija u stvari predstavlja vječito traganje uma za razumijevanjem. I zaista, ako pogledate još jednom, makar samo letimično knjigu Željka Rutovića, vidjećete da je u drugom dijelu podnaslova , tog kratkog, ali suštinskog mota napisano- riječ i čovjek. A suštinskije od toga ne može biti rečeno za pojam razumijevanja. Uostalom, sjetite se samo Helderlina koji je govorio da pjesnički stanuje čovjek, a da je jezik kuća bivstva. Dakle, u svom kratkom podnaslovu, autor uspijeva da sažme istoriju nemirnog, pronicljivog duha i traganja za smislom čovjekovog postojanja koju su još drevni jelini odredili imenom želja za mudrošću, odnosno filosofija.

Drugi razlog zbog kojeg Rutovićevo ostvarenje podsjeća na priču o hroničaru sa Rodosa i mudrom Učitelju iz Stagire, sadržan je u činjenici što je autor  Čitanja i sjećanja svoje eseje sistematizovao u pet cjelina kako bi čitalac, zbog kojeg knjige i postoje, zar ne, mogao jednostavnije da se kreće kroz neke od temeljnih kategorija smisla, života i stvarnosti. I još nešto: način nastanka ovog djela prilično je važan. A knjiga je nastala na nagovor prijatelja jer je ljudima koji cijene Rutovićev rad bilo žao da vrijedni tekstovi ostanu rasuti. Iz toga se jasno vidi da autorov pokretački impuls i motiv  nije bio sujeta ili pak nastojanje da se u biografiji ima naslov više, nego želja njegovih prijatelja, a kasnije i njegova da na jednom mjestu objedini, sakupi, i u krajnjem otkrije određeni  period svog rada.  I još nešto: možda i nesvjesno, autor nam je dozvolio da zavirimo u njegov život. Naravno, ne u smislu kao što to čine voajeri ili hroničari gradskih gluposti, nego u najkvalitetnijem  mogućem. A evo i zašto. Iole pažljivije promišljanje dovodi nas do zaključka da knjiga nije ništa do istorija autorovog života, a ako hoćete i istorija vremena u kojem živi. Naime, ako znamo da su knjigom objedinjeni tekstovi pisani u rasponu od nekoliko godina, onda će pažljivi čitalac uočiti mjene Rutovićeve misli. Sa godinama koje su prolazile i sam autor, što je evidentno iz knjige postajao je zreliji, drugačiji, otkrivao nove stvari, sumnjao u sebe, sukobljavao se sa svijetom, preispitivao sopstvena stanovišta za koja je ranije mislio da imaju vrijednost aksioma, da su nepromjenljiva. 

U okviru samo jedne oblasti, bilo da su u pitanju mediji, sociologija, sjećanja ili neka druga, uočićete naizgled kontroverzne stavove. Ipak, ako  pažljivije priđete tekstu, vidjećete da nijesu u pitanju protivrječnosti, već naprosto ona dobra, zdrava, dekartovska sumnja, (sumnjam dakle postojim, ili još bolje, sumnjam dakle mislim), preispitivanje bez kojeg nema ni mišljinja, odnosno istinskog saznanja stvari, svijeta i pojava. Fenomena i noumena. U knjizi Željka Rutovića, takođe ćete naći na svega nekoliko stranica suštinske osvrte na djela koja obilježavaju vrijeme i prostor u kojem živimo. Na nenametljiv, ali upečatljiv način, znalački i jednostavno (da se pritom podsjetimo izlizane, ali suštinski tačne floskule da su sve savršene stvari u suštini jednostavne, iako sve jednostavne stvari nijesu savršene), i u tom smislu lapidarno, lakonskim pokretom crtača koji je ovladao pokretom, slika portrete djela i njihovih autora. Kroz fenomene koje oni obrađuju, autor  govori o o njima, njihovoj sudbini, ali i sebi, nedvosmisleno zauzimajući stav, stvar potrebnu da bi se neko mogao nazvati autorom, a posebno ozbiljnim. Jer od Parmenida i njegovog slavnog djela u filosofiji, a potom i u životu, za sve što kažete ili napišete, morate da date dokaz. Ne možete da pišete sve. A pogotovo svašta. Dakle, morate biti odgovorni za napisano i izrečeno. A to Željko Rutović čini kroz tekstove o djelima Slavka Kukića, Dejvida Rismana, Torstena Veblena, Lidije Vujačić, Milenka Perovića, Sandre Bašić Hrvatin, Borislava Jovanovića, Vesne Delić i druge u kojima ćete uživati i što je još važnije, koji će vas natjerati da počnete da tragate  za sobom. Na taj način Željko Rutović dovešće vas do suštinskih  stavova mišljenja izrečenih kroz samo nekoliko stihova jednog nepravedno rano preminulog pjesnika koji je napisao: nikad se nemoj mučiti pitanjem kako preživeti, nego kako ne umreti posle svih umiranja, da bi u drugoj pjesmi dodao i: nije najvažnije pronaći svoje mesto u svetu. Mnogo je važnije pronaći svetove u sebi. A na moje zadovoljstvo, knjiga Čitanja i sjećanja upravo to radi: otvaraju nam beskrajna polja prostranstva i svjetove  promišljanja , zahvaljujući kojima ćemo se možda, makar tren duže zadržati u prolaznosti, kategoriji zbog koje radimo sve, i zbog koje je život uzbudljiv i vrijedan. Jer da nema konačnosti ne bi bilo ni promišljanja života i smrti, ni mnogih knjiga zbog kojih smo ovakvi kakvi smo, zar ne?

Vanja Kovačević

Aforizam dana:

Sučili smo se sa prošlošću. Videli smo sve turske serije.
Željko Marković
Aforizmi >>>

Kultura

Objavljeno: 12/11/2017
izlozba-crteza-milije-pajkovica-olovka-pricaU utorak, 14-og novembra, u galeriji Polimskog muzeja u Beranama sa početkom u 19 časova biće otvaranje izložbe crteža Beranca Milije Pajkovića. Pajković, inače, ...
eSpona
Objavljeno: 10/11/2017
glumci-beranskog-centra-za-kulturu-gostovace-u-beogradu-i-trstenikuGlumački ansambl Centra za kulturu Berane sa predstavom “Posljednji čin komedije smrti” gostovaće u Beogradu 16. novembra, a dan kasnije predstava će biti prikazana ...
eSpona
Objavljeno: 09/11/2017
berane-odrzana-izlozba-fotografija-ruske-drzavne-informativne-agencijeIzložba fotografija Ruske državne informativne agencije (RIA) “Rusija danas” održana je sinoć u Spomen kući ,,Vojvoda Gavro Vuković“. Pozdravljajući posjetioce, ...
eSpona
Objavljeno: 08/11/2017
na-obali-dunava-zubor-tisine-beranskog-limovanjaNevladino udruženje “Beranda” iz Berana organizuje u Sremskoj Kamenici Druge pjesničke susrete na znakovnom jeziku “Limovanje- Žubor tišine 2”. Susreti će se ...
eSpona
Objavljeno: 02/11/2017
berane-sjutra-novi-spektakl-zenske-klape-o-dive-bell-cantoU petak, trećeg novembra, u beranskom Centru za kulturu, ženska klapa "O' dive bell canto" održaće cjelovečernji koncert. Početak koncerta je zakazan za ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2017
svecanost-u-cast-urucenja-nagrade-komuna-zeljku-sosicuPovodom organizovanja svečanosti dodjele nagrade Komun@ saopštenjem za javnost oglasila se Redakcija istoimenog časopisa. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 31/10/2017
reflektor-ce-postati-stvarna-novinarska-i-opste-drustvena-vrijednostProšlo je devetnaest godina od pokretanja magazina za politička i društvena pitanja “Reflektor”, ali se puni i petnaest godina od njegovog gašenja. A trideset i dva ...
eSpona
Objavljeno: 25/10/2017
izlozba-skulptura-kad-panjevi-progovoreNajava organizovanja izložbe skulptura Ilije Čabarkape predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 16/10/2017
berane-otvoren-medunarodni-festival-limsko-srceMeđunarodni festival “Limsko srce” otvoren je danas, po četvrti put, u Beranama. Otvaranje festivala upriličeno je u glavnoj beranskoj ulici, kada je organizovano i ...
eSpona
Objavljeno: 14/10/2017
zeljko-sosic-dobitnik-godisnje-nagrade-casopisa-komunPovodom izbora dobitnika nagrade „Komun@“ za 2017. godinu saopštenjem za javnost se oglasio Programski odbor časopisa Komuna. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 13/10/2017
petnjica-uspjesan-nastup-kud-a-bihor-u-turskojKulturno umjetničko društvo “Bihor “ iz Petnjice učestvovalo je na 12. Balkanskom festivalu narodnih igara koji je u period od šestog do 12. oktobra održan u Izmiru ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2017
beranki-branki-miletic-kovacevic-dodijeljena-nagrada-mrgudaBeranka Branka Miletić Kovačević osvojila je nagradu “Mrguda” koja se dodjeljuje u okviru manifestacije “Kočićevi dani u Kočanu”. Miletić Kovačević je, po ocjeni ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2017
casopis-nova-sloboda-i-u-elektronskoj-formiNakon četiri izdata broja, časopis „Nova Sloboda“ od danas je moguće čitati i u elektronskoj formi. Odlukom Programskog odbora Elektronskih novina Espona, donešenom ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2017
pred-citaocima-cetvrti-broj-nove-slobodeČetvrti broj „Nove Slobode“ izašao je iz štampe i već se nalazi pred čitaocima. Ovaj broj časopisa sufinansiranog od strane Ministarstva kulture, otvara rubrika ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2017
nova-knjiga-satiricno-i-saljivo-braha-adrovicaBraho Adrović: „Velika šetalica - humorističko-satirične pjesme“, IGP „Pegaz“, Bijelo Polje 2017 U izdanju IGP „Pegaz“ iz Bijelog Polja, uz podršku Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2017
promocija-edicije-medijske-kulture-na-internacionalnom-sajmu-knjiga-u-podgoriciU okviru trećeg Internacionalnog sajma knjiga, koji se od trećeg do sedmog oktobra održava u Podgorici, sjutra, u četvrtak, petog oktobra, sa početkom u 16 sati ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2017
nagrada-dialogos-za-prof-dr-seada-alicaMeđunarodni žiri u sastavu: prof. dr Ratko Božović - predsjednik žirija (Srbija), prof. dr Aneta Spaić (Crna Gora) i Đorđe Latinović (Bosna i Hercegovina) ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2017
prof-dr-sead-alic-dobitnik-nagrade-dialogosNagrada “Dialogos” za 2016-tu godinu biće uručena u četvrtak, petog oktobra, saopštio je doc.dr Mimo Drašković - urednik Međunarodnog naučnog časopisa “Medijski ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2017
bjelopoljac-od-kuce-napravio-etno-muzejPenzionisani profesor Radisav Nišavić adaptirao je dotrajalu rodnu kuću u bjelopoljskom selu Ostrelj i opremio je u duhu narodne, crnogorske tradidicije, objavio je ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
mojkovac-promocija-knjige-transhumanizam-covjek-poslije-covjekaPromocija knjige “Transhumanizam: čovjek poslije čovjeka”, autora Bojana Jovanovića, održaće se u srijedu, 27. septembra, u Mojkovcu, sa početkom u 18 ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
casopisi-komun-i-starine-crne-gore-predstavljeni-u-crnogorskom-domu-u-zagrebuU organizaciji Nacionalne zajednice Crnogoraca u Hrvatskoj, a u saradnji sa Ministarstvom kulture Crne Gore i redakcijom časopisa Komun@ iz Podgorice, minulog ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
premijerno-prikazan-dokumentarni-film-smrcu-protiv-smrti-posvecen-pjesniku-blazu-scepanovicuLjubiteljima dokumentarnih ostvarenja, u okviru pratećeg programa 42. Mojkovačkog filmskog festivala, dva dana prije zvaničnog otvaranja premijerno je prikazano ...
eSpona
Objavljeno: 23/09/2017
film-smrcu-protiv-smrti-mirka-jakovljevica-najava-pocetka-42-mojkovacke-jeseniU ponedeljak 25. septembra počinje 42. „Mojkovačka filmska jesen“, a kao uvod u veliku filmsku svetkovinu dva dana ranije, danas, u subotu 23. septembra, od 20 ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2017
iz-stampe-izasla-knjiga-godinama-autora-rada-jolicaPeta knjiga - poema beranskog pjesnika Rada Jolića izašla je iz štampe samo prije nekoliko dana, a već je izazvala veliku pažnju ljubitelja stihova ne samo ovog, u ...
eSpona
Objavljeno: 16/09/2017
u-zagrebu-zakazana-prezentacija-casopisa-komunaU četvrtak, 21. septembra, u Zagrebu će se održati izložba „Crnogorska kulturna baština“, tokom koje će se posjetiocima predstaviti časopis Komun@ i starine Crne ...
eSpona
Objavljeno: 16/09/2017
pocinje-festival-nordijskog-filmaPovodom početka Festivala “Dani nordijskog filma”, saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 15/09/2017
manifestacija-savremeno-zensko-pismo-u-bosnjackoj-literaturi-predstavlja-jedno-od-obiljezja-ovogodisnjeg-bihorskog-kulturnog-ljetaU nizu uspješnih manifestacija ovogodišnjeg Bihorskog kulturnog ljeta, jedna od onih koja je obilježila ovogodišnje programe iz kulture u Petnjici, predstavlja ...
eSpona
Objavljeno: 12/09/2017
novi-poduhvat-medijske-kulture-iz-stampe-je-izasla-knjiga-transhumanizam-covjek-poslije-covjekaU izdanju Medijske kulture iz Nikšića iz štampe je izašla knjiga Transhumanizam: čovjek poslije čovjeka, čiji je autor publicista Bojan Jovanović iz ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2017
u-petnjici-promovisana-antologija-antiratne-poezije-bosnjakaU organizaciji Centra za kulturu u Petnjici u prisustvu velikog broja gostiju promovisana je  Antologija antiratne poezije Bošnjaka „Tarih“, autora Safeta ...
eSpona
Objavljeno: 02/09/2017
gorske-oci-na-svom-prvom-koncertuU petak, prvog septembra 2017. godine, u Polimskom muzeju održan je prvi koncert beranske vokalne grupe „Gorske oči“. Publika, smještena u prelijepom prostoru ...
eSpona
Objavljeno: 15/08/2017
uspjesno-organizovanim-festivalima-zatvoreno-bihorsko-kulturno-ljetoU subotu je u Petnjici održan Peti internacionalni festival izvornog stvaralaštva koji je okupio učesnike iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Festival ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2017
pred-citaocima-novi-broj-glasila-sjecanja-i-cuvanja-tradicije-niksicaNovi, tridest i drugi broj, Novina Nikšića našao se na prodajnim mjestima u tom gradu, ali i drugim crnogorskim opštinama, sa novim, ništa manje interesantnim ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2017
deveta-knjiga-zeljka-rutovica-predstavlja-lijepu-rijec-o-kulturi-pamcenjaDoprinos kulturi čitanja i sjećanja Iz štampe je izašla deveta knjiga mr Željka Rutovića, doktoranda na odsjeku za Sociologiju Filozofskog fakulteta u Nikšiću. I ...
eSpona
Objavljeno: 12/08/2017
biseri-narodnog-melosa-odusevili-bihorce„Biseri narodnog melosa Crne Gore“, kako su nazvani učesnici koncerta u Petnjici, održanog za Dan opštine, oduševili su sve prisutne u sali Doma kulture. Sala je ...
eSpona
Objavljeno: 11/08/2017
u-petnjici-se-odrzava-festival-izvornog-stvaralastvaPeti internacionalni Festival izvornog stvaralaštva „Petnjica 2017“ održaće se u subotu, 12. avusta, sa početkom u 19 časova. Na Festivalu, koji će se održati u ...
eSpona
Objavljeno: 08/08/2017
izasao-treci-broj-nove-slobodeTreći broj „Nove Slobode“ od danas je pred čitaocima. Nakon debitantskog, koji je imenom skrenuo pažnju na sebe, a sa potrebom za doštampavanjem pokazao da ima ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2017
konkurs-za-dodjelu-godisnje-nagrade-komun Prilika: Časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine Crne Gore „Komun@" objavljuje redovni godišnji KONKURS za dodjelu  Godišnje ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2017
ljubeta-labovic-i-braho-adrovic-gosti-festivala-zavicajne-stazeBeranski pjesnik, Braho Adrović i Ljubeta Labović iz Beograda bili su gosti Festivala „Zavičajne staze“ koji se održava u okviru Bihorskog kulturnog ljeta. Adrović ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2017
izabran-ziri-za-nagradu-casopisa-komunPovodom izbora tročlanog Žirija za dodjelu Godišnje nagrade časopisa Komun@ saopštenjem za javnost se oglasio Programski odbor časopisa. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 29/07/2017
radovan-zogovic-110-godina-od-rodenjaSto deset godina  je od rođenja Radovana  Zogovića  (1907 – 1986)  - „lucidan duh, vrstan i vješt polemičar, vrhunski pjesnik; čovjek, prkosan, ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2017
bijelo-polje-kraj-jula-u-znaku-tamburePetnaesti Internacionalni festival tamburaških orkestara počinje večeras, 28. jula i traje do nedjelje, 30. jula, a održava se na gradskom trgu u Bijelom Polju. U ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2017
plav-pocinju-dani-borovniceDanas počinje tradicionalna manifestacija Dani borovnice koja će trajati do utorka, prvog avgusta. Planirane su brojne aktivnosti: od izložbi slika, preko sajma ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2017
opstina-thunder-fest-nadmasio-ocekivanjaZavršeni Thunder fest predstavljao je temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Odličnim ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2017
prvo-vece-thunder-festa-u-beranama-pratilo-vise-hiljada-posjetilacaOsvrt na prvu veče Thunder festa i najava druge noći istog festivala predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 22/07/2017
koncertom-ivane-selakov-proslavljen-dan-opstine-beranePovodom sinoćnjeg koncerta Ivane Selakov održanom u glavnoj beranskoj ulici saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 22/07/2017
veceras-pocinje-thunder-festPovodom današnjeg početka Thunder festa saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Na ...
eSpona
Objavljeno: 20/07/2017
najava-koncert-ivane-selakov-za-dan-opstine-beranePovodom organizovanja koncerta Ivane Selakov, koji će se održati u petak, 21. Jula, čiji je pokrovitelj Opština Berane, oglasio se Biro za odnose sa javnošću ...
eSpona
Objavljeno: 18/07/2017
u-petnjici-odrzano-autorsko-vece-dragana-mitovog-durovica“Dragan Mitov Đurović je novinar, publicist, hroničar, jedan od posljednjih virtuoza najsloženijeg novinarskog žanra - reportaže, ali iznad i prije svega, Đurović ...
eSpona
Objavljeno: 17/07/2017
raznovrsna-tematika-novog-broja-novina-sjeveraTematska raznovrsnost, visok kvalitet tekstova, pogled u istorijsku prošlost, presjek kulturnih događaja, nepotkupljivo svjedočenje starih fotografija o ...
eSpona
Objavljeno: 14/07/2017
pred-citaocima-trideset-i-sesti-broj-kolasinskih-novostiU trideset šestom broju  Kolašinskih novosti čitaocima se nudi više analitičnih zapisa i tekstova posvećenih aktuelnim temama a najviše u oblasti promocije ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Vildan knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone