Željko Rutović, Čitanja i sjećanja –Eseji o smislu traganja–riječ i čovjek (2016), Štamparija Obod a.d.Cetinje

Zeljko Rutovic Citanja i sjecanjaAndronik sa Rodosa šezdesete godine prije Hrista sakupio je Aristotelove spise i pokušao da ih sistematizuje. Iza spisa Fisika, odnosno  koji mi prevodimo o prirodi ili bolje, o jestastvu, jer jestastvo je širi pojam od prirode i obuhvata sve ono što jeste, našao se spis koji je Andronik nazvao ta meta ta fisika, odnosno metafizika. U početku ime spisa koje je doslovo značilo – ono što dođe iza Fizike nije bilo ništa više do bibliotečka odrednica, ili jednostavno, označavala je mjesto knjige na polici. Mnogo kasnije, metafizika će  dobiti značenje koje danas ima.

Sve ovo, ostalo bi na nivou zanimljive pripovijesti da nije u direktnom dosluhu sa knjigom eseja Čitanja i sjećanja, Željka Rutovića. I to iz dva razloga. Prvo, zato što se autor nalazi na tragu Aristotelovog određenja filosofije, koji je tu oblast duha definisao kao vječito traganje uma za Istinom. Ako samo letimično bacite pogled na njegovu knjigu, vidjećete da u njenom podnaslovu stoji Eseji o smislu traganja. Ipak, Rutović shodno vremenu koje živimo  pravi iskorak u odnosu na mudrog Učitelja iz Stagire i približava se savremenom italijanskom misliocu Maurisiju Ferarisu, koji je beskrajno poštujući Aristotela, u svojoj briljantnoj knjizi Goodbye Kant- šta ostaje danas od Kritike čistog uma, modifikovao njegovo određenje rekavši da filosofija u stvari predstavlja vječito traganje uma za razumijevanjem. I zaista, ako pogledate još jednom, makar samo letimično knjigu Željka Rutovića, vidjećete da je u drugom dijelu podnaslova , tog kratkog, ali suštinskog mota napisano- riječ i čovjek. A suštinskije od toga ne može biti rečeno za pojam razumijevanja. Uostalom, sjetite se samo Helderlina koji je govorio da pjesnički stanuje čovjek, a da je jezik kuća bivstva. Dakle, u svom kratkom podnaslovu, autor uspijeva da sažme istoriju nemirnog, pronicljivog duha i traganja za smislom čovjekovog postojanja koju su još drevni jelini odredili imenom želja za mudrošću, odnosno filosofija.

Drugi razlog zbog kojeg Rutovićevo ostvarenje podsjeća na priču o hroničaru sa Rodosa i mudrom Učitelju iz Stagire, sadržan je u činjenici što je autor  Čitanja i sjećanja svoje eseje sistematizovao u pet cjelina kako bi čitalac, zbog kojeg knjige i postoje, zar ne, mogao jednostavnije da se kreće kroz neke od temeljnih kategorija smisla, života i stvarnosti. I još nešto: način nastanka ovog djela prilično je važan. A knjiga je nastala na nagovor prijatelja jer je ljudima koji cijene Rutovićev rad bilo žao da vrijedni tekstovi ostanu rasuti. Iz toga se jasno vidi da autorov pokretački impuls i motiv  nije bio sujeta ili pak nastojanje da se u biografiji ima naslov više, nego želja njegovih prijatelja, a kasnije i njegova da na jednom mjestu objedini, sakupi, i u krajnjem otkrije određeni  period svog rada.  I još nešto: možda i nesvjesno, autor nam je dozvolio da zavirimo u njegov život. Naravno, ne u smislu kao što to čine voajeri ili hroničari gradskih gluposti, nego u najkvalitetnijem  mogućem. A evo i zašto. Iole pažljivije promišljanje dovodi nas do zaključka da knjiga nije ništa do istorija autorovog života, a ako hoćete i istorija vremena u kojem živi. Naime, ako znamo da su knjigom objedinjeni tekstovi pisani u rasponu od nekoliko godina, onda će pažljivi čitalac uočiti mjene Rutovićeve misli. Sa godinama koje su prolazile i sam autor, što je evidentno iz knjige postajao je zreliji, drugačiji, otkrivao nove stvari, sumnjao u sebe, sukobljavao se sa svijetom, preispitivao sopstvena stanovišta za koja je ranije mislio da imaju vrijednost aksioma, da su nepromjenljiva. 

U okviru samo jedne oblasti, bilo da su u pitanju mediji, sociologija, sjećanja ili neka druga, uočićete naizgled kontroverzne stavove. Ipak, ako  pažljivije priđete tekstu, vidjećete da nijesu u pitanju protivrječnosti, već naprosto ona dobra, zdrava, dekartovska sumnja, (sumnjam dakle postojim, ili još bolje, sumnjam dakle mislim), preispitivanje bez kojeg nema ni mišljinja, odnosno istinskog saznanja stvari, svijeta i pojava. Fenomena i noumena. U knjizi Željka Rutovića, takođe ćete naći na svega nekoliko stranica suštinske osvrte na djela koja obilježavaju vrijeme i prostor u kojem živimo. Na nenametljiv, ali upečatljiv način, znalački i jednostavno (da se pritom podsjetimo izlizane, ali suštinski tačne floskule da su sve savršene stvari u suštini jednostavne, iako sve jednostavne stvari nijesu savršene), i u tom smislu lapidarno, lakonskim pokretom crtača koji je ovladao pokretom, slika portrete djela i njihovih autora. Kroz fenomene koje oni obrađuju, autor  govori o o njima, njihovoj sudbini, ali i sebi, nedvosmisleno zauzimajući stav, stvar potrebnu da bi se neko mogao nazvati autorom, a posebno ozbiljnim. Jer od Parmenida i njegovog slavnog djela u filosofiji, a potom i u životu, za sve što kažete ili napišete, morate da date dokaz. Ne možete da pišete sve. A pogotovo svašta. Dakle, morate biti odgovorni za napisano i izrečeno. A to Željko Rutović čini kroz tekstove o djelima Slavka Kukića, Dejvida Rismana, Torstena Veblena, Lidije Vujačić, Milenka Perovića, Sandre Bašić Hrvatin, Borislava Jovanovića, Vesne Delić i druge u kojima ćete uživati i što je još važnije, koji će vas natjerati da počnete da tragate  za sobom. Na taj način Željko Rutović dovešće vas do suštinskih  stavova mišljenja izrečenih kroz samo nekoliko stihova jednog nepravedno rano preminulog pjesnika koji je napisao: nikad se nemoj mučiti pitanjem kako preživeti, nego kako ne umreti posle svih umiranja, da bi u drugoj pjesmi dodao i: nije najvažnije pronaći svoje mesto u svetu. Mnogo je važnije pronaći svetove u sebi. A na moje zadovoljstvo, knjiga Čitanja i sjećanja upravo to radi: otvaraju nam beskrajna polja prostranstva i svjetove  promišljanja , zahvaljujući kojima ćemo se možda, makar tren duže zadržati u prolaznosti, kategoriji zbog koje radimo sve, i zbog koje je život uzbudljiv i vrijedan. Jer da nema konačnosti ne bi bilo ni promišljanja života i smrti, ni mnogih knjiga zbog kojih smo ovakvi kakvi smo, zar ne?

Vanja Kovačević

Aforizam dana:

Sledi smena političke garniture. Sa funkcije, na funkciju.
Daliborka Šišmanović Kepčija
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kultura

Objavljeno: 09/01/2019
milana-vujicic-iz-zrenjanina-pobjednica-konkursa-na-temu-crna-gora-vjecni-plamen-slobodePovodom rezultata ostvarenih na literarnom konkursu na temu „Crna Gora, vječni plamen slobode“, koji je raspisalo Udruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“ saopštenjem ...
eSpona
Objavljeno: 03/01/2019
petnjicki-centar-za-kulturu-zavrsio-godinu-izlozbom-petnjicom-rodni-gradeOtvaranjem izložbe slika pod nazivom “Petnjico, rodni grade”, Centar za kulturu u toj opštini završio je 2018.godinu, Izložbu je otvorio Samir Agović - ...
eSpona
Objavljeno: 02/01/2019
intervju-aljo-smailagicKap po kap - puna kapa Jedan od onih koji su generacijama Ivangrađana djetinjstvo obojili valerima najljepših uspomena, i čitavo jedno vrijeme poznato i prepoznato ...
eSpona
Objavljeno: 25/12/2018
pred-citaocima-decembarski-broj-nove-slobodeDeveti broj časopisa „Nova Sloboda“ izašao je iz štampe. Broj otvara Foto reportaža sa Omaža Radulu Vešoviću, održanog u Beogradu, a obogaćen i izložbom ...
eSpona
Objavljeno: 20/12/2018
nova-knjiga-podgoricki-medaljoni-slobodana-vukovicaNa kraju ove godine, Slobodan Vuković (Berane, 1940) nas je obradovao još jednom svojom knjigom. Autor petnaestak knjiga umjetničkih reportaža i putopisa objavio je ...
eSpona
Objavljeno: 19/12/2018
pred-citaocima-29-broj-casopisa-komunaNovi broj časopisa za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine "Komun@", peti po redu u ovoj godini, odštampan je i već se nalazi na prodajnim mjestima širom Crne ...
eSpona
Objavljeno: 18/12/2018
lice-cenzure-novi-broj-casopisa-medijska-kulturaRukopis „Lice cenzure - sloboda mišljenja i tržište“, autorke Vesne Ivezić, objavljen je u ukviru edicije „Teorija medija“, koju je ustanovio časopis „Medijska ...
eSpona
Objavljeno: 12/12/2018
krstas-na-cetinju-predstavljena-knjiga-janko-brajovic-i-crna-goraPovodom promocije knjige „Janko Brajović i Crna Gora“, održane na Cetinju, saopštenjem se oglasilo Udruženje Crnogoraca u Srbiji „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 11/12/2018
veceras-pocinje-festival-ubrzajFilmski festival o ljudskim pravima “Ubrzaj” u Beranama počinje večeras projekcijom filma „Osmi povjerenik“. Projekcija filma je zakazana za 19 časova, u beranskom ...
eSpona
Objavljeno: 11/12/2018
otvorena-izlozba-slika-borisa-vujovicaSamostalna izložba slika profesora Borisa Vujovića, otvorena je sinoć u Spomen kući  vojvode Gavra Vukovića. Postavku čini 16 Vujovićevih slika, a izložbu je ...
eSpona
Objavljeno: 06/12/2018
promocija-knjige-zvjezdani-fenjer-autora-denisa-bulicaPromocija knjige „Zvjezdani fenjer“, autora Denisa Bulića, zakazana je za petak, sedmi decembar. Promocija knjige ovog Beranca će se održati u sali Sentra za ...
eSpona
Objavljeno: 05/12/2018
mojkovac-obavljena-promocija-knjige-podgoricka-skupstina-i-crnogorski-identitetKnjiga „Podgorička skupština i crnogorski identitet“, autora dr Gorana Sekulovića promovisana je u Mojkovcu. Promocija je obavljena u sali Centra za kulturu „Nenad ...
eSpona
Objavljeno: 04/12/2018
izasao-dvobroj-casopisa-glas-vranesaIz štampe je izašao dvobroj Glasa Vraneša, neprofitnog glasila za očuvanje baštine i tradicije. Kako je saopšteno iz Redakcije, radi se o dvobroju (8. i 9.) koji ...
eSpona
Objavljeno: 02/12/2018
velimir-ralevic-poetska-bajka-od-povjerenja(Branka Miletić Кovačević, „Sva su djeca za medalju“, zbirka pjesama za djecu, „Pegaz“- Bijelo Polje, 2018 god. 76 str.) Кnjiga Branke Miletić Кovačević ...
eSpona
Objavljeno: 29/11/2018
odrzana-promocija-knjige-mediji-i-novinarstvo-u-praksiU mojkovačkom Centru za kulturu "Nenad Rakočević", sinoć je promovisana knjiga "Mediji i novinarstvo u praksi" autora doc. dr Mirka Jakovljevića i prof. dr Radenka ...
eSpona
Objavljeno: 28/11/2018
beranski-arheolozi-ce-obaviti-konzervatorski-tretman-eksponata-iz-petnjiceArheolog i samostalni istraživač i muzejski savjetnik Polimskog muzeja, Predrag Lutovac i Milija Pantović, diplomirani konzervator Polimskog muzeja ...
eSpona
Objavljeno: 27/11/2018
medijska-kultura-bogatija-za-knjigu-globalizacija-drzava-medijiIz štampe je izašao, novi, po redu 17. broj Medijske kulture, regionalnog naučnog stručnog časopisa iz oblasti  medija. U okviru ustanovljene edicije "Teorija ...
eSpona
Objavljeno: 26/11/2018
cekajuci-ministra-u-beranskom-centru-za-kulturuPozorišna predstava „Čekajući ministra“, beogradskog pozorišta „Akademija 28“ zakazana je za utorak, u Centru za kulturu. Početak predstave je u 20 časova. Kako ...
eSpona
Objavljeno: 24/11/2018
beograd-otvorena-retrospektiva-radova-jarmile-vesovicU Kući legata, u Beogradu, 22. novembra 2018, otvorena je retrospektivna izložba Jarmile Vešović Rouz. Izložene su slike, crteži, instalacije, kombinovana tehnika, ...
eSpona
Objavljeno: 21/11/2018
na-festivalu-humora-satire-i-karikature-u-danilovgradu-brahu-adrovicu-urucena-nagrada-za-najbolju-pjesmuU velikoj dvorani Centra za kulturu u Danilovgradu održan je 19. Crnogorski festival humora, satire i karikature, koji je imao i međunarodni karakter a na kojem je, ...
eSpona
Objavljeno: 19/11/2018
krstas-raspisan-literarni-konkurs-crna-gora-vjecni-plamen-slobodePovodom raspisivanja literarnog konkursa „Crna Gora, vječni plamen slobode“ saopštenjem se oglasilo Udruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 18/11/2018
autorsko-vece-zeljko-rutovic-je-cuvar-zdravog-u-medijima-i-drustvuU multimedijalnoj sali Opštine Mojkovac održano je autorsko veče teoretičara medija, kulturologa i publiciste mr Željka Rutovića. Nakon uvodne riječi Rodoljuba ...
eSpona
Objavljeno: 14/11/2018
mojkovac-zakazano-autorsko-vece-zeljka-rutovicaU organizaciji Centra za kulturu, 16. novembra u 19 časova u multimedijalnoj sali Opštine Mojkovac održaće se autorsko veče teoretičara medija, kulturologa i ...
eSpona
Objavljeno: 12/11/2018
prof-dr-drasko-dosljak-lirika-velisave-seke-metdonajU izdanju Centra za očuvanje i razvoj kulture manjina Crne Gore nedavno je iz štampe izašla knjiga “Parče sunca”, autorice Velisave Seke Metđonaj (Podgorica, ...
eSpona
Objavljeno: 11/11/2018
foto-reportaza-urucenje-nagrade-dialogos“Samo profesionalni i etički kodirani mediji mogu biti kontrolori svih grana vlasti. Zato su nam svima potrebni mediji koji rade u interesu javnosti, a ne oni koji ...
eSpona
Objavljeno: 10/11/2018
foto-reportaza-urucene-nagrada-i-plakete-komunaNa odlično organizovanoj i posjećenoj svečanosti uručenja nagrade i plaketa Komun@ koju dodjeljuje istoimeni časopis, priznanje je dobitniku Nenadu Stevoviću - ...
eSpona
Objavljeno: 08/11/2018
bijelo-polje-odrzano-vece-dragana-kopriviceU Bijelom Polju je održano Veče poezije, muzike i aforizma prof. dr Dragana Koprivice. Veče posvećeno poznatom intelektualcu održano je sinoć, u Spomen kući Rista ...
eSpona
Objavljeno: 07/11/2018
todor-zivaljevic-o-pripovijedackopoetskom-principu-aleksandra-cukovica"Кad skidaju krila", UNIREКS, Podgorica, 2018. Poznato je da status autorstva nije isti za umjetnika klasičnog stila koji obnavlja tradicionalni poetski princip ...
eSpona
Objavljeno: 07/11/2018
danas-pocinje-medunarodni-filmski-festival-fortecaMeđunarodni filmski festival FORTECA održava se u Beranama u periodu od sedmog do devetog novembra. Projekcije filmova će se održati u Centru za kulturu, a festival ...
eSpona
Objavljeno: 04/11/2018
braho-adrovic-dva-nova-zadivljujuca-epa-homera-sa-obrovaU izdanju Matice Bošnjaka iz Novog Pazara upravo je izašao iz štampe treći ep Avda Međedovića iz Bijelog Polja "Mustaj - beg Lički", koji su, kao i predhodva dva ...
eSpona
Objavljeno: 03/11/2018
momcilo-zekovic-zeko-volimo-se„Bog progovori: Ovo što sam za sebe ostavio i što nazvah Crna Gora neka bude dom tom narodu i neka se oni zovu Crnogorci, a ovo đe sada stojim neka se zove Cetinje ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2018
beranski-pjesnik-velimir-ralevic-i-dejan-donovic-nastupali-u-vojvodiniNa poziv Nacionalnog savjeta crnogorske nacionalne manjine u Srbiji, Beranac Velimir Ralević - jedan od najboljih pjesnika za djecu i mlade na prostoru bivše SFRJ, ...
eSpona
Objavljeno: 31/10/2018
u-beogradu-promovisana-izdanja-srpske-narodne-odbrane-vasojevica-i-limske-dolineNa 63. Međunarodnom sajmu knjiga u Beogradu predstavljena je knjiga “Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914. do 1918. godine”, autora ...
eSpona
Objavljeno: 29/10/2018
veceras-se-urucuju-nagrada-i-plakete-komunaSvečana dodjela nagrade Komun@ koju dodjeljuje istoimeni časopis, održaće se noćas, u Hotelu “Podgorica”, sa početkom u 19 časova. Kako je najavljeno, godišnju ...
eSpona
Objavljeno: 26/10/2018
prof-dr-nenad-vertovsek-dobitnik-nagrade-dialogos-za-2017-godinuSvečano uručenje nagrade „Dialogos“ za 2017. godinu održaće se u utorak, 30. oktobra, u podgoričkom Hotelu „Hilton“, sa početkom u 18 časova i 30 minuta. ...
eSpona
Objavljeno: 26/10/2018
krstas-jana-krivokapic-lauerat-godisnje-nagrade-udruzenja-krstasPovodom dodjele Godišnje nagrade „Da je vječna Crna Gora - Milorad Mido Vujošević“ saopštenjem za javnost oglasilo se Udruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“. ...
eSpona
Objavljeno: 25/10/2018
nova-knjiga-stih-djecijeg-kosmosaPisati dječiju poeziju, znači pisati i opisivati jedan svijet. Maštovit, radostan, pun očekivanja i želja. To je svijet veselosti i ljepote, šarenila duginih boja i ...
eSpona
Objavljeno: 21/10/2018
dobrasin-jelic-zavicaj-je-najljepse-mjesto-na-svijetu„Berаne je mjesto velikog brojа mojih rođаkа i prijаteljа. Lim je ljepotа, kojom se nаdаhnjujemo svаki put kаd vidimo njegovo zelenilo i čujemo njegovo žuborenje. ...
eSpona
Objavljeno: 19/10/2018
petnjica-odrzana-smotra-folkloraSedma Međunarodna smotra folklora – Petnjica 2018. Pokazalo se da je ta, tradicionalna, manifestacija zaživjela u pravom smislu te riječi. Ne samo po broju ...
eSpona
Objavljeno: 16/10/2018
u-budvi-odrzano-uspjesno-poetsko-vece-beranca-velimira-ralevicaPoetsko veče beranskog pjesnika Velimira Ralevića održano je proteklog vikenda u Narodnoj biblioteci Budve. O Ralevićevom stvaralaštvu govorila je profesorica ...
eSpona
Objavljeno: 15/10/2018
nenad-stevovic-dobitnik-godisnje-nagrade-ademu-softicu-plaketa-komunNakon izbora dobitnika Godišnje nagrade i plaketa za doprinos očuvanju, afirmaciji i valorizaciji kulturne baštine za 2018. godinu, saopštenjem za javnost ...
eSpona
Objavljeno: 13/10/2018
zoran-zecevic-berane-na-daskama-koje-zivot-znace„Pozorište je istorija jednog grada“, kako kaže jedna drevna izreka, stremljenje društvenih potreba i svjedočanstvo njegovog kulturnog bitisanja. Upravo ova priča ...
eSpona
Objavljeno: 10/10/2018
u-subotu-se-odrzava-manifestacija-dani-sjecanja-na-srpske-junake-i-dobrovoljce-berane-2018U čast obilježavanja jubileja stogodišnjice od završetka Prvog svjetskog rata i oslobođenja Berana od Austrougarske, „Srpska narodna odbrana Vasojevića i limske ...
eSpona
Objavljeno: 10/10/2018
pred-citaocima-41-kolasinske-novosti“Kolašinske novosti” i u najnovijem broju (41) čuvaju dobru uređivčku praksu kombinujući tekstove raznovsne tematike - od naučnoistraživačkih, preko putopisnih do ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2018
pred-citaocima-osmi-broj-casopisa-nova-slobodaOsmi broj časopisa „Nova Sloboda“ izašao je iz štampe. Novi broj otvara Foto reportaža sa promocije Nove Slobode održane u Beogradu, kao i Foto reportaža posvećena ...
eSpona
Objavljeno: 03/10/2018
mojkovac-prikazan-dokumentarni-film-mojkovacki-odisej-autora-mirka-jakovljevicaU okviru pratećeg programa Mojkovačke filmske jeseni prikazan je dokumentarni film "Mojkovački odisej", posvećen Vladimiru Zindoviću, koji je kao radio – ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2018
festival-limsko-srce-odrzace-se-pocetkom-oktobraPeti međunarodni dječji festival „Limsko srce“ održaće se u periodu 3.- 5. oktobar 2018. godine. Ova manifestacija je posvećena obrazovanju, druženju i zabavi djece ...
eSpona
Objavljeno: 01/10/2018
promovisana-knjiga-beranske-price-mele-hadrovic-muricKnjiga „Beranske priče“, autorke Mele Hadrović – Murić promovisana je u subotu veče, u punoj sali Centra za kulturu Berane. Organizator promocije bila je ...
eSpona
Objavljeno: 29/09/2018
promovisana-zbirka-poezije-duska-nedovicaZbirka poezije ''Otvorena vrata mojih tajni,rijeka mojih snova'' autora Duška Nedovića promovisana je u sali  bjelopoljskog Centra za kulturu. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 27/09/2018
zakazana-promocija-knjige-beranske-price-mele-hadrovic-muricPromocija knjige „Beranske priče“, autorke Mele Hadrović – Murić održaće se u sali Centra za kulturu Berane, koji je i organizator promocije. Promocija je zakazana ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone