Željko Rutović, Čitanja i sjećanja –Eseji o smislu traganja–riječ i čovjek (2016), Štamparija Obod a.d.Cetinje

Zeljko Rutovic Citanja i sjecanjaAndronik sa Rodosa šezdesete godine prije Hrista sakupio je Aristotelove spise i pokušao da ih sistematizuje. Iza spisa Fisika, odnosno  koji mi prevodimo o prirodi ili bolje, o jestastvu, jer jestastvo je širi pojam od prirode i obuhvata sve ono što jeste, našao se spis koji je Andronik nazvao ta meta ta fisika, odnosno metafizika. U početku ime spisa koje je doslovo značilo – ono što dođe iza Fizike nije bilo ništa više do bibliotečka odrednica, ili jednostavno, označavala je mjesto knjige na polici. Mnogo kasnije, metafizika će  dobiti značenje koje danas ima.

Sve ovo, ostalo bi na nivou zanimljive pripovijesti da nije u direktnom dosluhu sa knjigom eseja Čitanja i sjećanja, Željka Rutovića. I to iz dva razloga. Prvo, zato što se autor nalazi na tragu Aristotelovog određenja filosofije, koji je tu oblast duha definisao kao vječito traganje uma za Istinom. Ako samo letimično bacite pogled na njegovu knjigu, vidjećete da u njenom podnaslovu stoji Eseji o smislu traganja. Ipak, Rutović shodno vremenu koje živimo  pravi iskorak u odnosu na mudrog Učitelja iz Stagire i približava se savremenom italijanskom misliocu Maurisiju Ferarisu, koji je beskrajno poštujući Aristotela, u svojoj briljantnoj knjizi Goodbye Kant- šta ostaje danas od Kritike čistog uma, modifikovao njegovo određenje rekavši da filosofija u stvari predstavlja vječito traganje uma za razumijevanjem. I zaista, ako pogledate još jednom, makar samo letimično knjigu Željka Rutovića, vidjećete da je u drugom dijelu podnaslova , tog kratkog, ali suštinskog mota napisano- riječ i čovjek. A suštinskije od toga ne može biti rečeno za pojam razumijevanja. Uostalom, sjetite se samo Helderlina koji je govorio da pjesnički stanuje čovjek, a da je jezik kuća bivstva. Dakle, u svom kratkom podnaslovu, autor uspijeva da sažme istoriju nemirnog, pronicljivog duha i traganja za smislom čovjekovog postojanja koju su još drevni jelini odredili imenom želja za mudrošću, odnosno filosofija.

Drugi razlog zbog kojeg Rutovićevo ostvarenje podsjeća na priču o hroničaru sa Rodosa i mudrom Učitelju iz Stagire, sadržan je u činjenici što je autor  Čitanja i sjećanja svoje eseje sistematizovao u pet cjelina kako bi čitalac, zbog kojeg knjige i postoje, zar ne, mogao jednostavnije da se kreće kroz neke od temeljnih kategorija smisla, života i stvarnosti. I još nešto: način nastanka ovog djela prilično je važan. A knjiga je nastala na nagovor prijatelja jer je ljudima koji cijene Rutovićev rad bilo žao da vrijedni tekstovi ostanu rasuti. Iz toga se jasno vidi da autorov pokretački impuls i motiv  nije bio sujeta ili pak nastojanje da se u biografiji ima naslov više, nego želja njegovih prijatelja, a kasnije i njegova da na jednom mjestu objedini, sakupi, i u krajnjem otkrije određeni  period svog rada.  I još nešto: možda i nesvjesno, autor nam je dozvolio da zavirimo u njegov život. Naravno, ne u smislu kao što to čine voajeri ili hroničari gradskih gluposti, nego u najkvalitetnijem  mogućem. A evo i zašto. Iole pažljivije promišljanje dovodi nas do zaključka da knjiga nije ništa do istorija autorovog života, a ako hoćete i istorija vremena u kojem živi. Naime, ako znamo da su knjigom objedinjeni tekstovi pisani u rasponu od nekoliko godina, onda će pažljivi čitalac uočiti mjene Rutovićeve misli. Sa godinama koje su prolazile i sam autor, što je evidentno iz knjige postajao je zreliji, drugačiji, otkrivao nove stvari, sumnjao u sebe, sukobljavao se sa svijetom, preispitivao sopstvena stanovišta za koja je ranije mislio da imaju vrijednost aksioma, da su nepromjenljiva. 

U okviru samo jedne oblasti, bilo da su u pitanju mediji, sociologija, sjećanja ili neka druga, uočićete naizgled kontroverzne stavove. Ipak, ako  pažljivije priđete tekstu, vidjećete da nijesu u pitanju protivrječnosti, već naprosto ona dobra, zdrava, dekartovska sumnja, (sumnjam dakle postojim, ili još bolje, sumnjam dakle mislim), preispitivanje bez kojeg nema ni mišljinja, odnosno istinskog saznanja stvari, svijeta i pojava. Fenomena i noumena. U knjizi Željka Rutovića, takođe ćete naći na svega nekoliko stranica suštinske osvrte na djela koja obilježavaju vrijeme i prostor u kojem živimo. Na nenametljiv, ali upečatljiv način, znalački i jednostavno (da se pritom podsjetimo izlizane, ali suštinski tačne floskule da su sve savršene stvari u suštini jednostavne, iako sve jednostavne stvari nijesu savršene), i u tom smislu lapidarno, lakonskim pokretom crtača koji je ovladao pokretom, slika portrete djela i njihovih autora. Kroz fenomene koje oni obrađuju, autor  govori o o njima, njihovoj sudbini, ali i sebi, nedvosmisleno zauzimajući stav, stvar potrebnu da bi se neko mogao nazvati autorom, a posebno ozbiljnim. Jer od Parmenida i njegovog slavnog djela u filosofiji, a potom i u životu, za sve što kažete ili napišete, morate da date dokaz. Ne možete da pišete sve. A pogotovo svašta. Dakle, morate biti odgovorni za napisano i izrečeno. A to Željko Rutović čini kroz tekstove o djelima Slavka Kukića, Dejvida Rismana, Torstena Veblena, Lidije Vujačić, Milenka Perovića, Sandre Bašić Hrvatin, Borislava Jovanovića, Vesne Delić i druge u kojima ćete uživati i što je još važnije, koji će vas natjerati da počnete da tragate  za sobom. Na taj način Željko Rutović dovešće vas do suštinskih  stavova mišljenja izrečenih kroz samo nekoliko stihova jednog nepravedno rano preminulog pjesnika koji je napisao: nikad se nemoj mučiti pitanjem kako preživeti, nego kako ne umreti posle svih umiranja, da bi u drugoj pjesmi dodao i: nije najvažnije pronaći svoje mesto u svetu. Mnogo je važnije pronaći svetove u sebi. A na moje zadovoljstvo, knjiga Čitanja i sjećanja upravo to radi: otvaraju nam beskrajna polja prostranstva i svjetove  promišljanja , zahvaljujući kojima ćemo se možda, makar tren duže zadržati u prolaznosti, kategoriji zbog koje radimo sve, i zbog koje je život uzbudljiv i vrijedan. Jer da nema konačnosti ne bi bilo ni promišljanja života i smrti, ni mnogih knjiga zbog kojih smo ovakvi kakvi smo, zar ne?

Vanja Kovačević

Aforizam dana:

Bili smo petsto godina pod Turcima. I šta im fali?
Zoran T. Popović
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Proslava 30 godina plava

Otvorena televizija

Kultura

Objavljeno: 09/08/2018
nvu-beranda-organizuje-vece-posveceno-vojvodi-gavru-vukovicuU spomen obilježavanja 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića - ministra inostranih djela Kraljevine Crne Gore, Nevladino udruženje građana „Beranda“ organizuje ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2018
nikolaidis-u-petnjici-ljudi-nijesu-nista-naucili-iz-onoga-sto-nam-se-desiloPisac i kolumnista Andrej Nikolaidis, promovisao je u Petnjici romane “Devet” i “Mađarska rečenica”. Tom prilikom gostovao je i u Radiju Petnjica gdje je, ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
casopisi-komuna-i-glasnik-bihora-promovisani-u-okviru-bihorskog-kulturnog-ljetaNakon što je kao medijator večeri Sinan Tiganj - direktor Centra za kulturu, predstavio promotere Glasnika Bihora i Komune, priču o “brendu crnogorske baštine - ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
beranskom-koncertu-aca-pejovica-prisustvovalo-10-000-hiljada-ljudiPovodom održanog koncerta Aca Pejovića saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Jedan ...
eSpona
Objavljeno: 01/08/2018
petnjica-odrzana-manifestacija-dan-dijasporeU sklopu petog “Bihorskog kulturnog ljeta“, juče je u Petnjici održana manifestacija „Dan dijaspore“. Pored čelnika lokalne uprave, manifestaciji je prisustvovao ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
gusinje-komun-promovisana-na-etno-festivaluPromocijom ukupnih izdanja časopisa Komun@, završena je manifestacija "Etno fest” koja je ove godine po prvi put organizovana u  Gusinju -najmlađoj ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
najposjeceniji-tandr-fest-preko-15-000-posjetilaca-za-dvije-veceriDvodnevni „Tandr fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Velikom žurkom ...
eSpona
Objavljeno: 29/07/2018
duga-briljirala-u-rumunijiNa Međunarodnom „Catalina festivalu“ održanom u Rumuniji, Kulturno umjetničko društvo „Duga“ osvojilo je drugo mjesto. Festival je održan u periodu 24-28. jula, a ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2018
vojvoda-gavro-vukovic90 godina od smrti Vojvoda Gavro Vuković (Lijeva Rijeka, 1852 – Berane 1928) je sin jednog od najznamenitijih crnogorskih vojvoda. U svojim memoarima, Gavro ...
eSpona
Objavljeno: 27/07/2018
promocija-knjige-iguman-mojsijePromocija knjige „Iguman Mojsije“, autora Đorđija Maksimova Ojdanića, obaviće se u subotu, 28. jula, u amfiteatru Srednje medicinske škole „Dr Branko Zogović“. ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2018
promocija-knjige-rusi-u-crnoj-gori-autora-zorana-loktionovaPromocijom knjige “Rusi u Crnoj Gori”, autora Zorana Loktionova, završava se ovogodišnja manifestacija “Dani ruske kulture”, koja je održana u sklopu “Beranskog ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
clanovi-kud-duga-otputovali-na-festival-u-rumunijiČlanovi beranskog KUD „Duga“ otputovali su danas za Rumuniju gdje će nastupiti na Međunarodnom festivalu. Festival je za djecu i omladinu takmičarskog karaktera, a ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
iz-stampe-izasao-12-broj-novina-sjeveraNovine sjevera i u najnovijem broju (12) čuvaju dobru uređivčku praksu kombinujući tekstove raznovsne tematike - od naučnoistraživačkih, preko putopisnih do ...
eSpona
Objavljeno: 20/07/2018
poceli-dani-ruske-kultureIzložbom fotografija „Najljepša zemlja“, koju je priredilo Rusko geografsko društvo iz Beograda, održanom u Spomen kući vojvode Gavra Vukovića i koncertom Ruskog ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
koncert-bobana-rajovica-za-dan-opstine-beraneNajava koncerta Bobana Rajovića predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Povodom ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
pred-citaocima-cetrdeseti-broj-kolasinskih-novostiČetrdeseti broj Kolašinskih novosti, na trideset dvije strane, donosi čitaocima nove, zanimljive tekstove posvećene dešavanjima i istoriji kolašinskog ...
eSpona
Objavljeno: 14/07/2018
mapa-bolnih-mjesta-nova-knjiga-poezije-braha-adrovicaU izdanju bjelopoljsko IŠP "Pegaz" upravo je izašla iz štampe nova knjiga poezije "Mapa bolnih mjesta" beranskg književnika Braha Adrovića za koju su na ...
eSpona
Objavljeno: 09/07/2018
francuzi-uzivali-u-slikama-aldemara-ibrahimovicaAkademski slikar iz RožajaAldemar Ibrahimović održao je samostalnu izložbu slika u francuskom gradu Nuimu. Izložba je održana u periodu 18- 23. juna, a Ibrahimović ...
eSpona
Objavljeno: 04/07/2018
petnjica-danas-se-otvara-bihorsko-kulturno-ljetoIzložbom akademskog slikara Nermina Ćemana, danas, četvrtog jula, svečano će biti otvoreno peto Bihorsko kulturno ljeto. Prema navodima Portala Radio ...
eSpona
Objavljeno: 30/06/2018
petnjica-kud-bihor-drugoplasirani-na-internacionalnom-festivalu-folklora-u-sarajevuNa Četvrtom internacionalnom festivalu folklora i tradicionalne muzike  koji  je protekle nedjelje održan u Sarajevu u okviru “Novogradskih ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
peti-put-festival-thunder-fest-odrzace-se-na-aerodromuNajava muzičkog festivala „Thunder fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
prica-o-ibrahimu-ibru-rekovicu-neumornom-plavskom-penzioneru-piscu-slikaru-i-hronicaruPlav, jedna od najsiromašnijih crnogorskih opština, ali isto tako jedan od najljepših krajeva Crne Gore kojeg u poslednje vrijeme sve više posjećuju turisti, ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
pocinje-beransko-kulturno-ljeto-2018Povodom početka tradicionalne manifestacije „Beransko kulturno ljeto“, čiji je prvi program najavljen za ponedjeljak, drugi jul, saopštenjem se oglasio Biro za ...
eSpona
Objavljeno: 28/06/2018
polimski-muzej-i-zvanicno-partner-opstine-petnjicaPotpisivanjem Ugovora između Polimskog muzeja i Opštine Petnjica, beranska Javna ustanova iz oblasti kulture postala je i zvanično partner petnjičke opštine. Ugovor ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
aleksandar-cukovic-dobitnik-vidovdanske-poveljePisac Aleksandar Ćuković ovogodišnji je dobitnik nagrade Udruženja književnika Crne Gore (UKCG) "Vidovdanska povelja“ za knjigu kratkih priča "Kad skidaju krila“ ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-beogradu-promovisan-casopis-nova-slobodaPromocija časopisa „Nova Sloboda“ koja je održana u Beogradu, 22. juna, u Svečanoj sali Gradske optine Savski Venac, okupila je intelektualce, građane Glavnog grada ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-lovcencu-predstavljen-casopis-komunaPovodom obavljene promocije časopisa Komuna u Lovćencu saopštenjem za javnost se oglasilo Udruženje Crnogoraca „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
petnjica-pozoriste-divan-debitovalo-na-bjelopoljskom-festivalu-dramskih-amateraPredstavom “Čovjek za sve”, Pozorišno društvo “Divan” iz Petnjice debitovalo je na bjelopoljskom Festivalu dramskih amatera, koje je ove godine održano po 48. put. ...
eSpona
Objavljeno: 20/06/2018
sedmi-broj-casopisa-nova-sloboda-izasao-iz-stampeSedmi broj časopisa “Nova Sloboda” izašao je iz štampe, a broj otvara Foto reportaža Adema Ada Softića pod naslovom “Bravo, Beranci”, posvećene akciji čišćenja ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
u-lovcencu-zakazana-promocija-casopisa-komunNova promocija i izložba časopisa „Komuna“ održaće se u subotu, 23. juna, u Lovćencu. Početak promocije zakazan je za 19. časova, u prostorijama Crnogorskog ...
eSpona
Objavljeno: 18/06/2018
panjevanje-novo-djelo-beranskog-pjesnika-velimira-ralevicaOvih dana izašla je iz štampe nova knjiga istaknutog crnogorskog (i ne samo crnogorskog) književnika Velimira Ralevića. Riječ je o knjizi poezije za odrasle, pod ...
eSpona
Objavljeno: 12/06/2018
knjiga-sum-medija-predstavlja-veliko-naucno-pregnucePrikaz: dr Radenko Šćekić, vanredni profesor, Istorijski institut Univerziteta Crne Gore, Mirko Jakovljević, Šum medija, (2018), Civilni forum Nikšić Predstaviti ...
eSpona
Objavljeno: 11/06/2018
iz-stampe-izasao-novi-dvobroj-casopisa-komunNovi broj časopisa za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine "Komun@" odštampan je na većem broju stranica  i već se nalazi na prodajnim mjestima širom Crne ...
eSpona
Objavljeno: 09/06/2018
janko-brajovic-i-crna-gora-nova-knjiga-nenada-stevovicaU izdanju Crnogorskog kulturnog foruma sa Cetinja i UCS “Krstaš” iz štampe je izašla knjiga “Janko Brajović i Crna Gora” autora Nenada Stevovića, publiciste i ...
eSpona
Objavljeno: 08/06/2018
beranka-obiljezila-drzavnu-smotru-recitatoraBeranka Paola Iritano, učenica Gimnazije „Panto Mališić“, pobjednica je Državne smotre recitatora Crne Gore u kategoriji srednjih škola. Time je Iritano i ...
eSpona
Objavljeno: 16/05/2018
rezervisimo-vrijeme-za-zagrljaj-poljubac-od-mjesecine-radojice-grbeRadojica Grba, Poljubac od mjesečine, 2018, ITP „Unireks“, Podgorica, ITP „Unireks“, Beograd, „Unireks grup“, Podgorica Probirljivoj, i zahtjevnoj, čitalačkoj ...
eSpona
Objavljeno: 15/05/2018
iz-stampe-je-izasla-nova-knjiga-zeljka-rutovicaPostmediji (kriza smisla ili masmedijski totalitarizam?) U izdanju Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva iz Podgorice izašla je knjiga Željka Rutovića Postmediji ...
eSpona
Objavljeno: 10/05/2018
nova-knjiga-burdzoviceva-antologija-montenegrina(„Antologija Montenegrina“ , priredio Dino Burdžović, Verlag „A“, Montehes, Frankfurt am Main, 2016, 540 str.)   „To malo zemlje i to malo mora te gole ...
eSpona
Objavljeno: 08/05/2018
javni-rtv-servis-predstavlja-temu-novog-broja-medijske-kultureNovi, šesnaesti broj regionalnog naučnog časopisa „Medijska kultura“ izašao je iz štampe i nalazi se pred čitaocima. Tema ovog broja je : „Javni RTV servis - ...
eSpona
Objavljeno: 05/05/2018
danas-i-sjutra-se-odrzavaju-tradicionalne-durdevdanske-svecanostiPetog i šestog maja, Eparhija Budimljansko - nikšićka organizuje tradicionalne Đurđevdanske svečanosti. Početak svečanosti zakazan je za danas, u 17 časova, kada se ...
eSpona
Objavljeno: 03/05/2018
sulejman-efendija-bugari-odrzace-predavanje-na-temu-u-susret-ramazanuPovodom predstojećeg svetog mjeseca Ramazana, sjutra će se u beranskom Centru za kulturu održati predavanje „U susret Ramazanu“. Predavanje u vidu tribine ...
eSpona
Objavljeno: 02/05/2018
nova-knjiga-driblinzi-duha(Veljko Rajković: „DAH DUHA“, antologija aforizama, Podgorica, 2018) Aforističar Veljko Rajković  napravio je reprezentacije aforističara republika ...
eSpona
Objavljeno: 29/04/2018
u-nekadasnjem-pedagoskom-odjeljenju-i-uciteljskoj-skoli-u-beranama-poniklo-499-ucitelja-i-uciteljicaPedagoško odjeljenje pri Državnoj gimnaziji u Beranama otvoreno je 13. oktobra 1919. godine. Kraljevim ukazom od 16. avgusta 1925. godine preraslo je u Učiteljsku ...
eSpona
Objavljeno: 27/04/2018
sjutra-je-promocija-knjige-srpsko-srce-johanovoU subotu, 28. aprila, sa početkom u 19. časova, u Spomen kući Gavra Vukovića održaće se promocija knjige „Srpsko srce Johanovo“. Autor ovog djela je Veselin ...
eSpona
Objavljeno: 19/04/2018
glas-vranesa-pred-citaocimaU novom broju časopisa „Glas Vraneša“, koji je izašao iz štampe prije nekoliko dana, u znak poštovanja prema Nebojši Glogovcu- nedavno preminulom glumcu, kako je ...
eSpona
Objavljeno: 18/04/2018
kolasin-otvoren-prvi-sajam-knjigaSajam knjiga otvoren je juče u Kolašinu i trajaće do ponedjeljka, 23. aprila, kada se obilježava Dan knjige. Tu manifestaciju, koja će, kako je ...
eSpona
Objavljeno: 16/04/2018
petnjicanka-predstavlja-crnu-goru-na-bijenalu-grafike-u-kiniPetnjičanka Alisa Rujović - studentkinja Specijalističkih studija na studijskom programu grafika predstavljaće Crnu Goru na Internacionalnom Bijenalu grafike ...
eSpona
Objavljeno: 13/04/2018
izabrani-najbolji-recitatori-beranaOpštinska smotra recitatora Berana održana je sinoć po 23. put, a nastupilo je njih 29 koji su se takmičili u tri uzrasne kategorije. Na ovogodišnjoj smotri su ...
eSpona
Objavljeno: 13/04/2018
budimiru-damjanovicu-urucena-nagrada-za-najbolji-rad-na-temu-socijalna-integracija-roma-u-crnoj-goriNajbolji prilog o “Socijalnoj integraciji Roma u Crnoj Gori“ za 2017. godinu predstavlja tematski broj čaospisa za medijsku kulturu i istraživanje Medijska ...
eSpona
Objavljeno: 10/04/2018
promovisana-knjiga-zadnja-linija-odbraneU srijedu, četvrtog aprila u Centru za kulturu održana je promocija knjige “Zadnja linija odbrane”. Organizatori promocije bili su Udruženje boraca ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Vildan knjiga

 

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic knjiga Postmediji

 

Kolumne:

Priča eSpone