(uz 25 godina od smrti Mihaila Lalića)

Mihailo Lalic 2U knjizi putopisa „Usput zapisano“ (Novo pokolenje, Beograd 1952) Mihaila Lalića nalazi se i putopis „Promjene u zavičaju“, napisan 1950. godine. U ovoj putopisnoj prozi zabilježena su autorova zapažanja od Raške do Mojkovca. Ovom prilikom, u povodu četvrt vijeka od smrti Mihaila Lalića, donosimo dio putopisa koji se odnosi na Lalićev zavičaj Ivangrad (Berane):

„Pri ponovnom prolazu kroz mjesta koja je dobro poznavao, čovjek se dosta često začudi i iznenadi...

Rudeš kod Ivangrada nije se mnogo promijenio, a ipak je znatno drugačiji nego nekad. Bio je tu prazan prostor sivih bezvodnih orničina, posne i mrtve zemlje pokrivene mršavim rastinjem, između Budimlje i Harema, ispod golog Jasikovca koji je mirisao pelen travom po svu jesen. Tu se prije četiri godine pojavila ciglana – čudna, crvena anti-bogomolja s dimnjakom – i počela da daje brda građevinskog materijala za Titograd, Andrijevicu, Ivangrad, i za zadružne domove po selima četiri sela...

Uglavnom, Rudeš više nije ono što je bio. Više to nije prazan prostor bezvrijedne jalove zemlje, gdje u pustoši cvile tifranski vjetrovi, - tu sad teretnjaci podižu oblake prašine i mašina 'čijalica' vazdan zuji kidajući zelenu kukuruzovinu u sitno perje.

I ono što se odatle vidi, preko Lima, nije isto. Talum se nekako smanjio – s jedne strane su ga načele žute kukuruzne njivice, s druge strane crveni krovovi stolarije i auto-mahaničke radionice  'kakve prije nije bilo sve do Beograda' I most je sada na drugom mjestu i više to nije iskrpljena drvena klackalica kao što je nekad bio – da se ljulja na vjetrovima i prekida saobraćaj pri poplavama.

Lijevom obalom Lima pruža se čvrst betonski bedem za odbranu od pomamnih jesenjih bujica. Prije rata su često obećavali kredite za taj bedem, čak su i mjerače dovodili, naročito uoči izbora – a Lim je poslije harao kako je sam htio. Sad više neće moći baš tako.

Mihailo LalicIzmeđu varoškog groblja i manastira bila je prije rata jedna poljana što se zvala Balabando. Tu su se okupljali divlji klubovi gimnazista i šegrta koji su znali napamet skoro sve fudbalere svijeta. Samo – bilo je to nezgodno igralište a igre su se kao po pravilu nesrećno svršavale: uvjek bi se lopta nabola na neki trn i izdušila baš u trenutku kad se snage razigraju.

Sad više nema ni trnjaka ni poljane što se zvala Balabado – taj prostor su prekrile zgrade državnog poljoprivrednog dobra: živinarnici, matični svinjci i pčelarnik. Gore, gdje smo se, uz veliku graju, skupljali da se podijelimo u dva tima – sad stoji stanbena zgrada plavo obojena; centar su nam zauzela rasna montafonska goveda i krupni mješanci oberintalca i domaće 'buše'  sa svojim stanovima; iznad zamišljene 'mreže', gdje su golštange bile predstavljene gomilama naših kaputa – sad su košnice i magacinski zid uz koji se suši pasulj.

Tako – sve se promijenilo i današnji dječaci, koji imaju na raspoloženju ograđeno ravno igralište – neće moći da shvate naše muke na Balabandolu, možda već i ne znaju gdje je to bio Balabando.

Samo je jaz, što teče iz manastirskog vrela, ostao isti: bistra, sijera voda između zeleno oivičenih obala.“

Šta se još  promijenilo, ili nije, u Lalićevom zavičaju?!?  „Pri ponovnom prolazu kroz mjesta koja je dobro poznavao, čovjek se dosta često začudi i iznenadi...“ –napisao je Mihailo Lalić. Važi i danas!!

Prof. dr Draško Došljak

Aforizam dana:

Srbi su najbogatiji narod na svetu: niko nema toliko neprijatelja.
Milovan Ilić Minimaks
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kultura

Objavljeno: 05/09/2018
u-bijelom-polju-pocelo-snimanje-etno-filma-o-zdravicamaU produkciji Bjelopoljskog muzeja, po scenariju Radmira Perišića - novinara i publiciste, a u režiji dr Mirka Jakovljevića, u avgustu je počelo snimanje etno filma ...
eSpona
Objavljeno: 04/09/2018
knjiga-atakama-nikole-nikolica-predstavljena-u-lovcencuPovodom organizovane promocije knjige „Atakama“ saopštenjem za javnost se oglasila Press služba Udruženja Crnogoraca u Srbiji „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 31/08/2018
petnjica-izlozba-prirodnjackog-muzeja-posebna-je-crna-goraPrirodnjački muzej je 15. avgusta u petnjičkom Centru za kulturu otvorio izložbu pod nazivom „Posebna je Crna Gora“ koja je izazvala interesovanje građana i koja će ...
eSpona
Objavljeno: 24/08/2018
komuna-raspisala-konkurs-za-dodjelu-godisnje-nagrade-2018Časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine Crne Gore, Komun@ raspisao je redovni Konkurs za dodjelu  Godišnje nagrade  za očuvanje, ...
eSpona
Objavljeno: 20/08/2018
agovic-i-vece-sredine-bi-nam-pozavidjele-na-bihorskom-kulturnom-ljetuPredsjednik Opštine Petnjica Samir Agović ocijenio je da je “Bihorsko kulturno ljeto” nadmašilo očekivanja i da je Petnjicu u najboljem svjetlu predstavilo na ...
eSpona
Objavljeno: 18/08/2018
nova-knjiga-branka-bogavac-i-nobelovci(Branka Bogavac: „Razgovori u Parizu, DESET NOBELOVACA – u sazvježđu velikana“,  Narodna knjiga,  Miba books, Podgorica, Beograd, 306 str) Branka ...
eSpona
Objavljeno: 16/08/2018
odrzana-promocija-monografije-crnogorska-pop-rok-muzika-1954-1991Sinoć je u Beranama održana promocija monografije „Crnogorska pop- rok muzika 1954-1991“, autora Željka Milovića. Promocija je održana u Salonu „Ivangrad“, nedavno ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2018
promocija-monografije-crnogorska-pop-rok-muzika-1954-1991-u-hotelu-beranePromocija monografije “Crnogorska pop-rok muzika 1954-1991”, autora Željka Milovića, održaće se u srijedu, 15. avgusta, u Salonu “Ivangrad”. Organizatori promocije ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2018
izabran-ziri-za-dodjelu-nagrade-casopisa-komunPovodom izbora tročlanog žirija za dodjelu Godišnje nagrade saopštenjem za javnost oglasio se Programski odbor časopisa Komuna. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 10/08/2018
naucna-studija-zivojina-perica-crna-gora-u-jugoslovenskoj-federaciji-predstavljena-u-lovcencuPovodom predstavljanja studije „Crna Gora u jugoslovenskoj federaciji“ u Crnogorskom kulturnom centru, u Lovćencu, saopštenjem za javnost oglasilo se Udruženje ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2018
nvu-beranda-organizuje-vece-posveceno-vojvodi-gavru-vukovicuU spomen obilježavanja 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića - ministra inostranih djela Kraljevine Crne Gore, Nevladino udruženje građana „Beranda“ organizuje ...
eSpona
Objavljeno: 09/08/2018
nikolaidis-u-petnjici-ljudi-nijesu-nista-naucili-iz-onoga-sto-nam-se-desiloPisac i kolumnista Andrej Nikolaidis, promovisao je u Petnjici romane “Devet” i “Mađarska rečenica”. Tom prilikom gostovao je i u Radiju Petnjica gdje je, ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
casopisi-komuna-i-glasnik-bihora-promovisani-u-okviru-bihorskog-kulturnog-ljetaNakon što je kao medijator večeri Sinan Tiganj - direktor Centra za kulturu, predstavio promotere Glasnika Bihora i Komune, priču o “brendu crnogorske baštine - ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2018
beranskom-koncertu-aca-pejovica-prisustvovalo-10-000-hiljada-ljudiPovodom održanog koncerta Aca Pejovića saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Jedan ...
eSpona
Objavljeno: 01/08/2018
petnjica-odrzana-manifestacija-dan-dijasporeU sklopu petog “Bihorskog kulturnog ljeta“, juče je u Petnjici održana manifestacija „Dan dijaspore“. Pored čelnika lokalne uprave, manifestaciji je prisustvovao ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
gusinje-komun-promovisana-na-etno-festivaluPromocijom ukupnih izdanja časopisa Komun@, završena je manifestacija "Etno fest” koja je ove godine po prvi put organizovana u  Gusinju -najmlađoj ...
eSpona
Objavljeno: 31/07/2018
najposjeceniji-tandr-fest-preko-15-000-posjetilaca-za-dvije-veceriDvodnevni „Tandr fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Velikom žurkom ...
eSpona
Objavljeno: 29/07/2018
duga-briljirala-u-rumunijiNa Međunarodnom „Catalina festivalu“ održanom u Rumuniji, Kulturno umjetničko društvo „Duga“ osvojilo je drugo mjesto. Festival je održan u periodu 24-28. jula, a ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2018
vojvoda-gavro-vukovic90 godina od smrti Vojvoda Gavro Vuković (Lijeva Rijeka, 1852 – Berane 1928) je sin jednog od najznamenitijih crnogorskih vojvoda. U svojim memoarima, Gavro ...
eSpona
Objavljeno: 27/07/2018
promocija-knjige-iguman-mojsijePromocija knjige „Iguman Mojsije“, autora Đorđija Maksimova Ojdanića, obaviće se u subotu, 28. jula, u amfiteatru Srednje medicinske škole „Dr Branko Zogović“. ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2018
promocija-knjige-rusi-u-crnoj-gori-autora-zorana-loktionovaPromocijom knjige “Rusi u Crnoj Gori”, autora Zorana Loktionova, završava se ovogodišnja manifestacija “Dani ruske kulture”, koja je održana u sklopu “Beranskog ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
clanovi-kud-duga-otputovali-na-festival-u-rumunijiČlanovi beranskog KUD „Duga“ otputovali su danas za Rumuniju gdje će nastupiti na Međunarodnom festivalu. Festival je za djecu i omladinu takmičarskog karaktera, a ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2018
iz-stampe-izasao-12-broj-novina-sjeveraNovine sjevera i u najnovijem broju (12) čuvaju dobru uređivčku praksu kombinujući tekstove raznovsne tematike - od naučnoistraživačkih, preko putopisnih do ...
eSpona
Objavljeno: 20/07/2018
poceli-dani-ruske-kultureIzložbom fotografija „Najljepša zemlja“, koju je priredilo Rusko geografsko društvo iz Beograda, održanom u Spomen kući vojvode Gavra Vukovića i koncertom Ruskog ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
koncert-bobana-rajovica-za-dan-opstine-beraneNajava koncerta Bobana Rajovića predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Povodom ...
eSpona
Objavljeno: 19/07/2018
pred-citaocima-cetrdeseti-broj-kolasinskih-novostiČetrdeseti broj Kolašinskih novosti, na trideset dvije strane, donosi čitaocima nove, zanimljive tekstove posvećene dešavanjima i istoriji kolašinskog ...
eSpona
Objavljeno: 14/07/2018
mapa-bolnih-mjesta-nova-knjiga-poezije-braha-adrovicaU izdanju bjelopoljsko IŠP "Pegaz" upravo je izašla iz štampe nova knjiga poezije "Mapa bolnih mjesta" beranskg književnika Braha Adrovića za koju su na ...
eSpona
Objavljeno: 09/07/2018
francuzi-uzivali-u-slikama-aldemara-ibrahimovicaAkademski slikar iz RožajaAldemar Ibrahimović održao je samostalnu izložbu slika u francuskom gradu Nuimu. Izložba je održana u periodu 18- 23. juna, a Ibrahimović ...
eSpona
Objavljeno: 04/07/2018
petnjica-danas-se-otvara-bihorsko-kulturno-ljetoIzložbom akademskog slikara Nermina Ćemana, danas, četvrtog jula, svečano će biti otvoreno peto Bihorsko kulturno ljeto. Prema navodima Portala Radio ...
eSpona
Objavljeno: 30/06/2018
petnjica-kud-bihor-drugoplasirani-na-internacionalnom-festivalu-folklora-u-sarajevuNa Četvrtom internacionalnom festivalu folklora i tradicionalne muzike  koji  je protekle nedjelje održan u Sarajevu u okviru “Novogradskih ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
peti-put-festival-thunder-fest-odrzace-se-na-aerodromuNajava muzičkog festivala „Thunder fest“ predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
prica-o-ibrahimu-ibru-rekovicu-neumornom-plavskom-penzioneru-piscu-slikaru-i-hronicaruPlav, jedna od najsiromašnijih crnogorskih opština, ali isto tako jedan od najljepših krajeva Crne Gore kojeg u poslednje vrijeme sve više posjećuju turisti, ...
eSpona
Objavljeno: 29/06/2018
pocinje-beransko-kulturno-ljeto-2018Povodom početka tradicionalne manifestacije „Beransko kulturno ljeto“, čiji je prvi program najavljen za ponedjeljak, drugi jul, saopštenjem se oglasio Biro za ...
eSpona
Objavljeno: 28/06/2018
polimski-muzej-i-zvanicno-partner-opstine-petnjicaPotpisivanjem Ugovora između Polimskog muzeja i Opštine Petnjica, beranska Javna ustanova iz oblasti kulture postala je i zvanično partner petnjičke opštine. Ugovor ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
aleksandar-cukovic-dobitnik-vidovdanske-poveljePisac Aleksandar Ćuković ovogodišnji je dobitnik nagrade Udruženja književnika Crne Gore (UKCG) "Vidovdanska povelja“ za knjigu kratkih priča "Kad skidaju krila“ ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-beogradu-promovisan-casopis-nova-slobodaPromocija časopisa „Nova Sloboda“ koja je održana u Beogradu, 22. juna, u Svečanoj sali Gradske optine Savski Venac, okupila je intelektualce, građane Glavnog grada ...
eSpona
Objavljeno: 25/06/2018
u-lovcencu-predstavljen-casopis-komunaPovodom obavljene promocije časopisa Komuna u Lovćencu saopštenjem za javnost se oglasilo Udruženje Crnogoraca „Krstaš“. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 23/06/2018
petnjica-pozoriste-divan-debitovalo-na-bjelopoljskom-festivalu-dramskih-amateraPredstavom “Čovjek za sve”, Pozorišno društvo “Divan” iz Petnjice debitovalo je na bjelopoljskom Festivalu dramskih amatera, koje je ove godine održano po 48. put. ...
eSpona
Objavljeno: 20/06/2018
sedmi-broj-casopisa-nova-sloboda-izasao-iz-stampeSedmi broj časopisa “Nova Sloboda” izašao je iz štampe, a broj otvara Foto reportaža Adema Ada Softića pod naslovom “Bravo, Beranci”, posvećene akciji čišćenja ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
u-lovcencu-zakazana-promocija-casopisa-komunNova promocija i izložba časopisa „Komuna“ održaće se u subotu, 23. juna, u Lovćencu. Početak promocije zakazan je za 19. časova, u prostorijama Crnogorskog ...
eSpona
Objavljeno: 18/06/2018
panjevanje-novo-djelo-beranskog-pjesnika-velimira-ralevicaOvih dana izašla je iz štampe nova knjiga istaknutog crnogorskog (i ne samo crnogorskog) književnika Velimira Ralevića. Riječ je o knjizi poezije za odrasle, pod ...
eSpona
Objavljeno: 12/06/2018
knjiga-sum-medija-predstavlja-veliko-naucno-pregnucePrikaz: dr Radenko Šćekić, vanredni profesor, Istorijski institut Univerziteta Crne Gore, Mirko Jakovljević, Šum medija, (2018), Civilni forum Nikšić Predstaviti ...
eSpona
Objavljeno: 11/06/2018
iz-stampe-izasao-novi-dvobroj-casopisa-komunNovi broj časopisa za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine "Komun@" odštampan je na većem broju stranica  i već se nalazi na prodajnim mjestima širom Crne ...
eSpona
Objavljeno: 09/06/2018
janko-brajovic-i-crna-gora-nova-knjiga-nenada-stevovicaU izdanju Crnogorskog kulturnog foruma sa Cetinja i UCS “Krstaš” iz štampe je izašla knjiga “Janko Brajović i Crna Gora” autora Nenada Stevovića, publiciste i ...
eSpona
Objavljeno: 08/06/2018
beranka-obiljezila-drzavnu-smotru-recitatoraBeranka Paola Iritano, učenica Gimnazije „Panto Mališić“, pobjednica je Državne smotre recitatora Crne Gore u kategoriji srednjih škola. Time je Iritano i ...
eSpona
Objavljeno: 16/05/2018
rezervisimo-vrijeme-za-zagrljaj-poljubac-od-mjesecine-radojice-grbeRadojica Grba, Poljubac od mjesečine, 2018, ITP „Unireks“, Podgorica, ITP „Unireks“, Beograd, „Unireks grup“, Podgorica Probirljivoj, i zahtjevnoj, čitalačkoj ...
eSpona
Objavljeno: 15/05/2018
iz-stampe-je-izasla-nova-knjiga-zeljka-rutovicaPostmediji (kriza smisla ili masmedijski totalitarizam?) U izdanju Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva iz Podgorice izašla je knjiga Željka Rutovića Postmediji ...
eSpona
Objavljeno: 10/05/2018
nova-knjiga-burdzoviceva-antologija-montenegrina(„Antologija Montenegrina“ , priredio Dino Burdžović, Verlag „A“, Montehes, Frankfurt am Main, 2016, 540 str.)   „To malo zemlje i to malo mora te gole ...
eSpona
Objavljeno: 08/05/2018
javni-rtv-servis-predstavlja-temu-novog-broja-medijske-kultureNovi, šesnaesti broj regionalnog naučnog časopisa „Medijska kultura“ izašao je iz štampe i nalazi se pred čitaocima. Tema ovog broja je : „Javni RTV servis - ...
eSpona
Objavljeno: 05/05/2018
danas-i-sjutra-se-odrzavaju-tradicionalne-durdevdanske-svecanostiPetog i šestog maja, Eparhija Budimljansko - nikšićka organizuje tradicionalne Đurđevdanske svečanosti. Početak svečanosti zakazan je za danas, u 17 časova, kada se ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone