(uz 25 godina od smrti Mihaila Lalića)

Mihailo Lalic 2U knjizi putopisa „Usput zapisano“ (Novo pokolenje, Beograd 1952) Mihaila Lalića nalazi se i putopis „Promjene u zavičaju“, napisan 1950. godine. U ovoj putopisnoj prozi zabilježena su autorova zapažanja od Raške do Mojkovca. Ovom prilikom, u povodu četvrt vijeka od smrti Mihaila Lalića, donosimo dio putopisa koji se odnosi na Lalićev zavičaj Ivangrad (Berane):

„Pri ponovnom prolazu kroz mjesta koja je dobro poznavao, čovjek se dosta često začudi i iznenadi...

Rudeš kod Ivangrada nije se mnogo promijenio, a ipak je znatno drugačiji nego nekad. Bio je tu prazan prostor sivih bezvodnih orničina, posne i mrtve zemlje pokrivene mršavim rastinjem, između Budimlje i Harema, ispod golog Jasikovca koji je mirisao pelen travom po svu jesen. Tu se prije četiri godine pojavila ciglana – čudna, crvena anti-bogomolja s dimnjakom – i počela da daje brda građevinskog materijala za Titograd, Andrijevicu, Ivangrad, i za zadružne domove po selima četiri sela...

Uglavnom, Rudeš više nije ono što je bio. Više to nije prazan prostor bezvrijedne jalove zemlje, gdje u pustoši cvile tifranski vjetrovi, - tu sad teretnjaci podižu oblake prašine i mašina 'čijalica' vazdan zuji kidajući zelenu kukuruzovinu u sitno perje.

I ono što se odatle vidi, preko Lima, nije isto. Talum se nekako smanjio – s jedne strane su ga načele žute kukuruzne njivice, s druge strane crveni krovovi stolarije i auto-mahaničke radionice  'kakve prije nije bilo sve do Beograda' I most je sada na drugom mjestu i više to nije iskrpljena drvena klackalica kao što je nekad bio – da se ljulja na vjetrovima i prekida saobraćaj pri poplavama.

Lijevom obalom Lima pruža se čvrst betonski bedem za odbranu od pomamnih jesenjih bujica. Prije rata su često obećavali kredite za taj bedem, čak su i mjerače dovodili, naročito uoči izbora – a Lim je poslije harao kako je sam htio. Sad više neće moći baš tako.

Mihailo LalicIzmeđu varoškog groblja i manastira bila je prije rata jedna poljana što se zvala Balabando. Tu su se okupljali divlji klubovi gimnazista i šegrta koji su znali napamet skoro sve fudbalere svijeta. Samo – bilo je to nezgodno igralište a igre su se kao po pravilu nesrećno svršavale: uvjek bi se lopta nabola na neki trn i izdušila baš u trenutku kad se snage razigraju.

Sad više nema ni trnjaka ni poljane što se zvala Balabado – taj prostor su prekrile zgrade državnog poljoprivrednog dobra: živinarnici, matični svinjci i pčelarnik. Gore, gdje smo se, uz veliku graju, skupljali da se podijelimo u dva tima – sad stoji stanbena zgrada plavo obojena; centar su nam zauzela rasna montafonska goveda i krupni mješanci oberintalca i domaće 'buše'  sa svojim stanovima; iznad zamišljene 'mreže', gdje su golštange bile predstavljene gomilama naših kaputa – sad su košnice i magacinski zid uz koji se suši pasulj.

Tako – sve se promijenilo i današnji dječaci, koji imaju na raspoloženju ograđeno ravno igralište – neće moći da shvate naše muke na Balabandolu, možda već i ne znaju gdje je to bio Balabando.

Samo je jaz, što teče iz manastirskog vrela, ostao isti: bistra, sijera voda između zeleno oivičenih obala.“

Šta se još  promijenilo, ili nije, u Lalićevom zavičaju?!?  „Pri ponovnom prolazu kroz mjesta koja je dobro poznavao, čovjek se dosta često začudi i iznenadi...“ –napisao je Mihailo Lalić. Važi i danas!!

Prof. dr Draško Došljak

Aforizam dana:

Cilj našeg puta je da pronađemo put do našeg cilja.
Zoran Rankić
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

Kultura

Objavljeno: 22/11/2017
komuna-reprezentuje-crnu-goru-na-festivalu-manjina-u-sarajevuNakon Istambula, Goražda, Požege, Rogatice, Luksemburga i Zagreba Časopis KOMUN@ je dobio poziv za novo internacionalno  predstavljanje. Naime,  KOMUN@ ...
eSpona
Objavljeno: 15/11/2017
ogromno-interesovanje-za-crteze-milije-pajkovicaOdavno nije zapamćeno da na otvaranju neke izložbe bude toliko posjetilaca koliko je to bilo na otvaranju izložbe crteža - portreta Beranca Milije Pajkovića u ...
eSpona
Objavljeno: 14/11/2017
zuborom-tisine-beranda-priredila-nezaboravno-pjesnicko-druzenje-na-znakovnom-jezikuPovodom održane manifestacije “Limovanje - Žubor tišine 2” održane proteklog vikenda u Sremskoj Kamenici saopštenjem se oglasilo NVU “Beranda” iz Berana. ...
eSpona
Objavljeno: 14/11/2017
u-franfurktu-se-organizuje-knjizevno-vece-braha-adrovicaU organizaciji Udruženja crnogorskih građana „Montehess“ u Generalnom konzulatu Crne Gore u Frankfurtu u subotu 18. novembra, sa početkom u 19 sati, održaće se ...
eSpona
Objavljeno: 13/11/2017
sjutra-se-otvara-izlozba-crteza-olovka-pricaNajava izložbe crteža “Olovka priča” predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. U ...
eSpona
Objavljeno: 12/11/2017
izlozba-crteza-milije-pajkovica-olovka-pricaU utorak, 14-og novembra, u galeriji Polimskog muzeja u Beranama sa početkom u 19 časova biće otvaranje izložbe crteža Beranca Milije Pajkovića. Pajković, inače, ...
eSpona
Objavljeno: 10/11/2017
glumci-beranskog-centra-za-kulturu-gostovace-u-beogradu-i-trstenikuGlumački ansambl Centra za kulturu Berane sa predstavom “Posljednji čin komedije smrti” gostovaće u Beogradu 16. novembra, a dan kasnije predstava će biti prikazana ...
eSpona
Objavljeno: 09/11/2017
berane-odrzana-izlozba-fotografija-ruske-drzavne-informativne-agencijeIzložba fotografija Ruske državne informativne agencije (RIA) “Rusija danas” održana je sinoć u Spomen kući ,,Vojvoda Gavro Vuković“. Pozdravljajući posjetioce, ...
eSpona
Objavljeno: 08/11/2017
na-obali-dunava-zubor-tisine-beranskog-limovanjaNevladino udruženje “Beranda” iz Berana organizuje u Sremskoj Kamenici Druge pjesničke susrete na znakovnom jeziku “Limovanje- Žubor tišine 2”. Susreti će se ...
eSpona
Objavljeno: 02/11/2017
berane-sjutra-novi-spektakl-zenske-klape-o-dive-bell-cantoU petak, trećeg novembra, u beranskom Centru za kulturu, ženska klapa "O' dive bell canto" održaće cjelovečernji koncert. Početak koncerta je zakazan za ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2017
svecanost-u-cast-urucenja-nagrade-komuna-zeljku-sosicuPovodom organizovanja svečanosti dodjele nagrade Komun@ saopštenjem za javnost oglasila se Redakcija istoimenog časopisa. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 31/10/2017
reflektor-ce-postati-stvarna-novinarska-i-opste-drustvena-vrijednostProšlo je devetnaest godina od pokretanja magazina za politička i društvena pitanja “Reflektor”, ali se puni i petnaest godina od njegovog gašenja. A trideset i dva ...
eSpona
Objavljeno: 25/10/2017
izlozba-skulptura-kad-panjevi-progovoreNajava organizovanja izložbe skulptura Ilije Čabarkape predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 24/10/2017
dekartovska-sumnjaŽeljko Rutović, Čitanja i sjećanja –Eseji o smislu traganja–riječ i čovjek (2016), Štamparija Obod a.d.Cetinje Andronik sa Rodosa šezdesete godine prije Hrista ...
eSpona
Objavljeno: 16/10/2017
berane-otvoren-medunarodni-festival-limsko-srceMeđunarodni festival “Limsko srce” otvoren je danas, po četvrti put, u Beranama. Otvaranje festivala upriličeno je u glavnoj beranskoj ulici, kada je organizovano i ...
eSpona
Objavljeno: 14/10/2017
zeljko-sosic-dobitnik-godisnje-nagrade-casopisa-komunPovodom izbora dobitnika nagrade „Komun@“ za 2017. godinu saopštenjem za javnost se oglasio Programski odbor časopisa Komuna. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 13/10/2017
petnjica-uspjesan-nastup-kud-a-bihor-u-turskojKulturno umjetničko društvo “Bihor “ iz Petnjice učestvovalo je na 12. Balkanskom festivalu narodnih igara koji je u period od šestog do 12. oktobra održan u Izmiru ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2017
beranki-branki-miletic-kovacevic-dodijeljena-nagrada-mrgudaBeranka Branka Miletić Kovačević osvojila je nagradu “Mrguda” koja se dodjeljuje u okviru manifestacije “Kočićevi dani u Kočanu”. Miletić Kovačević je, po ocjeni ...
eSpona
Objavljeno: 09/10/2017
casopis-nova-sloboda-i-u-elektronskoj-formiNakon četiri izdata broja, časopis „Nova Sloboda“ od danas je moguće čitati i u elektronskoj formi. Odlukom Programskog odbora Elektronskih novina Espona, donešenom ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2017
pred-citaocima-cetvrti-broj-nove-slobodeČetvrti broj „Nove Slobode“ izašao je iz štampe i već se nalazi pred čitaocima. Ovaj broj časopisa sufinansiranog od strane Ministarstva kulture, otvara rubrika ...
eSpona
Objavljeno: 05/10/2017
nova-knjiga-satiricno-i-saljivo-braha-adrovicaBraho Adrović: „Velika šetalica - humorističko-satirične pjesme“, IGP „Pegaz“, Bijelo Polje 2017 U izdanju IGP „Pegaz“ iz Bijelog Polja, uz podršku Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2017
promocija-edicije-medijske-kulture-na-internacionalnom-sajmu-knjiga-u-podgoriciU okviru trećeg Internacionalnog sajma knjiga, koji se od trećeg do sedmog oktobra održava u Podgorici, sjutra, u četvrtak, petog oktobra, sa početkom u 16 sati ...
eSpona
Objavljeno: 04/10/2017
nagrada-dialogos-za-prof-dr-seada-alicaMeđunarodni žiri u sastavu: prof. dr Ratko Božović - predsjednik žirija (Srbija), prof. dr Aneta Spaić (Crna Gora) i Đorđe Latinović (Bosna i Hercegovina) ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2017
prof-dr-sead-alic-dobitnik-nagrade-dialogosNagrada “Dialogos” za 2016-tu godinu biće uručena u četvrtak, petog oktobra, saopštio je doc.dr Mimo Drašković - urednik Međunarodnog naučnog časopisa “Medijski ...
eSpona
Objavljeno: 02/10/2017
bjelopoljac-od-kuce-napravio-etno-muzejPenzionisani profesor Radisav Nišavić adaptirao je dotrajalu rodnu kuću u bjelopoljskom selu Ostrelj i opremio je u duhu narodne, crnogorske tradidicije, objavio je ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
mojkovac-promocija-knjige-transhumanizam-covjek-poslije-covjekaPromocija knjige “Transhumanizam: čovjek poslije čovjeka”, autora Bojana Jovanovića, održaće se u srijedu, 27. septembra, u Mojkovcu, sa početkom u 18 ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
casopisi-komun-i-starine-crne-gore-predstavljeni-u-crnogorskom-domu-u-zagrebuU organizaciji Nacionalne zajednice Crnogoraca u Hrvatskoj, a u saradnji sa Ministarstvom kulture Crne Gore i redakcijom časopisa Komun@ iz Podgorice, minulog ...
eSpona
Objavljeno: 26/09/2017
premijerno-prikazan-dokumentarni-film-smrcu-protiv-smrti-posvecen-pjesniku-blazu-scepanovicuLjubiteljima dokumentarnih ostvarenja, u okviru pratećeg programa 42. Mojkovačkog filmskog festivala, dva dana prije zvaničnog otvaranja premijerno je prikazano ...
eSpona
Objavljeno: 23/09/2017
film-smrcu-protiv-smrti-mirka-jakovljevica-najava-pocetka-42-mojkovacke-jeseniU ponedeljak 25. septembra počinje 42. „Mojkovačka filmska jesen“, a kao uvod u veliku filmsku svetkovinu dva dana ranije, danas, u subotu 23. septembra, od 20 ...
eSpona
Objavljeno: 18/09/2017
iz-stampe-izasla-knjiga-godinama-autora-rada-jolicaPeta knjiga - poema beranskog pjesnika Rada Jolića izašla je iz štampe samo prije nekoliko dana, a već je izazvala veliku pažnju ljubitelja stihova ne samo ovog, u ...
eSpona
Objavljeno: 16/09/2017
u-zagrebu-zakazana-prezentacija-casopisa-komunaU četvrtak, 21. septembra, u Zagrebu će se održati izložba „Crnogorska kulturna baština“, tokom koje će se posjetiocima predstaviti časopis Komun@ i starine Crne ...
eSpona
Objavljeno: 16/09/2017
pocinje-festival-nordijskog-filmaPovodom početka Festivala “Dani nordijskog filma”, saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 15/09/2017
manifestacija-savremeno-zensko-pismo-u-bosnjackoj-literaturi-predstavlja-jedno-od-obiljezja-ovogodisnjeg-bihorskog-kulturnog-ljetaU nizu uspješnih manifestacija ovogodišnjeg Bihorskog kulturnog ljeta, jedna od onih koja je obilježila ovogodišnje programe iz kulture u Petnjici, predstavlja ...
eSpona
Objavljeno: 12/09/2017
novi-poduhvat-medijske-kulture-iz-stampe-je-izasla-knjiga-transhumanizam-covjek-poslije-covjekaU izdanju Medijske kulture iz Nikšića iz štampe je izašla knjiga Transhumanizam: čovjek poslije čovjeka, čiji je autor publicista Bojan Jovanović iz ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2017
u-petnjici-promovisana-antologija-antiratne-poezije-bosnjakaU organizaciji Centra za kulturu u Petnjici u prisustvu velikog broja gostiju promovisana je  Antologija antiratne poezije Bošnjaka „Tarih“, autora Safeta ...
eSpona
Objavljeno: 02/09/2017
gorske-oci-na-svom-prvom-koncertuU petak, prvog septembra 2017. godine, u Polimskom muzeju održan je prvi koncert beranske vokalne grupe „Gorske oči“. Publika, smještena u prelijepom prostoru ...
eSpona
Objavljeno: 15/08/2017
uspjesno-organizovanim-festivalima-zatvoreno-bihorsko-kulturno-ljetoU subotu je u Petnjici održan Peti internacionalni festival izvornog stvaralaštva koji je okupio učesnike iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Festival ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2017
pred-citaocima-novi-broj-glasila-sjecanja-i-cuvanja-tradicije-niksicaNovi, tridest i drugi broj, Novina Nikšića našao se na prodajnim mjestima u tom gradu, ali i drugim crnogorskim opštinama, sa novim, ništa manje interesantnim ...
eSpona
Objavljeno: 14/08/2017
deveta-knjiga-zeljka-rutovica-predstavlja-lijepu-rijec-o-kulturi-pamcenjaDoprinos kulturi čitanja i sjećanja Iz štampe je izašla deveta knjiga mr Željka Rutovića, doktoranda na odsjeku za Sociologiju Filozofskog fakulteta u Nikšiću. I ...
eSpona
Objavljeno: 12/08/2017
biseri-narodnog-melosa-odusevili-bihorce„Biseri narodnog melosa Crne Gore“, kako su nazvani učesnici koncerta u Petnjici, održanog za Dan opštine, oduševili su sve prisutne u sali Doma kulture. Sala je ...
eSpona
Objavljeno: 11/08/2017
u-petnjici-se-odrzava-festival-izvornog-stvaralastvaPeti internacionalni Festival izvornog stvaralaštva „Petnjica 2017“ održaće se u subotu, 12. avusta, sa početkom u 19 časova. Na Festivalu, koji će se održati u ...
eSpona
Objavljeno: 08/08/2017
izasao-treci-broj-nove-slobodeTreći broj „Nove Slobode“ od danas je pred čitaocima. Nakon debitantskog, koji je imenom skrenuo pažnju na sebe, a sa potrebom za doštampavanjem pokazao da ima ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2017
konkurs-za-dodjelu-godisnje-nagrade-komun Prilika: Časopis za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine Crne Gore „Komun@" objavljuje redovni godišnji KONKURS za dodjelu  Godišnje ...
eSpona
Objavljeno: 07/08/2017
ljubeta-labovic-i-braho-adrovic-gosti-festivala-zavicajne-stazeBeranski pjesnik, Braho Adrović i Ljubeta Labović iz Beograda bili su gosti Festivala „Zavičajne staze“ koji se održava u okviru Bihorskog kulturnog ljeta. Adrović ...
eSpona
Objavljeno: 03/08/2017
izabran-ziri-za-nagradu-casopisa-komunPovodom izbora tročlanog Žirija za dodjelu Godišnje nagrade časopisa Komun@ saopštenjem za javnost se oglasio Programski odbor časopisa. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona
Objavljeno: 29/07/2017
radovan-zogovic-110-godina-od-rodenjaSto deset godina  je od rođenja Radovana  Zogovića  (1907 – 1986)  - „lucidan duh, vrstan i vješt polemičar, vrhunski pjesnik; čovjek, prkosan, ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2017
bijelo-polje-kraj-jula-u-znaku-tamburePetnaesti Internacionalni festival tamburaških orkestara počinje večeras, 28. jula i traje do nedjelje, 30. jula, a održava se na gradskom trgu u Bijelom Polju. U ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2017
plav-pocinju-dani-borovniceDanas počinje tradicionalna manifestacija Dani borovnice koja će trajati do utorka, prvog avgusta. Planirane su brojne aktivnosti: od izložbi slika, preko sajma ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2017
opstina-thunder-fest-nadmasio-ocekivanjaZavršeni Thunder fest predstavljao je temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno prenosi. Odličnim ...
eSpona
Objavljeno: 23/07/2017
prvo-vece-thunder-festa-u-beranama-pratilo-vise-hiljada-posjetilacaOsvrt na prvu veče Thunder festa i najava druge noći istog festivala predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Vildan knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone