Serbo Rastoder Zbirke turskih izvora za CGZahvaljujući projektu Crnogorske akademije nauka i umjetnosti nedavno su iz štampe  izašle knjige (tri toma)  turskih (osmanskih) izvora  za proučavanje istorije Crne Gore. Priređivač ovih, za nauku kapitalnih knjiga,  je akademik prof. dr Šerbo Rastoder.

Tri knjige: „Turski (osmanski) izvori za istoriju Crne Gore (1455-1570)“, „Turski (osmanski) izvori za istoriju Crne Gore (1571-1697)“ i „Turski (osmanski) izvori za istoriju Crne Gore (1700-1913)“ sadrže mnoštvo osmanskih dokumenata koji su nezaobilazni za proučavanje istorije Crne Gore. Ovi izvori biće dragocjeni za sve one koji se bave, ne samo istorijom, nego i geografijom, onomastikom, lingvistikom, pravom, ekonomijom, kulturom, poljoprivredom, jer ove zbirke pružaju mogućnost da istorijski pratimo dosta onoga što je važno za ove oblasti.

U Predgovoru prvog toma akademik Šerbo Rastoder napominje da „ako se ima na umu činjenica da Bibliografija o izvorima za istoriju Crne Gore ima 9.900 bibliografskih jedinica, onda je lako uočiti da među njima nema ni 10% (registrovanih) objavljenih izvora turske (osmanske) provenijencije. Ovaj podatak upućuje na zaključak da za više od pet vjekova crnogorske istorije nema izvora druge strane. Odnosno, takvo stanje je osnova ustaljenog mišljenja da je do dvadesetog vijeka istorija Balkana većim dijelom bila usmena. Ako bismo danas bili u mogućnosti da prepoznamo problem sa kojim se moramo suočiti, morali bismo poći od konstatacije da je prvo nastala priča (naracija), a potom i potreba da se priča učini provjerljivom (utemelji u istorijskom izvoru). Iz naracije se rodio mit koji je postao osnova istorijske svijesti. Zato je pojava kritične i naučne istoriografije u balkanskoj kulturnoj tradiciji epohalan kulturni proces, uporediv s prosvetiteljskom tradicijom na Zapadu“.

Knjiga 1/tom I, između ostalog, sadrži sljedeće izvore: Krajište Isa-bega Ishakovića, zbirni katastarski popis iz 1455. godine; Sumarni popis Sandžaka Bosna iz 1468/69. godine; Ferman hercegovačkom sandžakbegu i prijepoljskom kadiji; Poimenični popis sandžaka Vilajeta Hercegovina (1475-1477); Prvi turski popis domova u dva džemata na teritoriji današnje Pive (1476-1478); Depedӧgen – Podgorica (1485); Nahija Limski Nikšići u granicama Bosanskog i Hercegovačkog sandžaka u 15. i 16. stoljeća; Iz istorije Crne Gore, brdskih i malisorskih plemena (popis Hota, Kuča, Pipera i Klimenata iz 1497); Podaci o Kučima, Bjelopavlićima, Hotima i Piperima iz deftera iz 1486; Dva deftera Crne Gore iz vremena Skenderbega Crnojevića; Carski defter za Crnu Goru i nahiju Grbalj iz 1523. godine; Popis Crne Gore prema defteru iz 1523. godine. Knjiga sadrži i niz drugih dokumenata, hukuma, rješenja, fermana. Ukupan broj izvora u ovoj knjizi je 41, na 574 strane.

Knjiga 1/tom II sadrži 172 dokumenta. Tu su, pored raznih pisama, presuda, parnica, rješenja, tapija, fermana, potvrda, dozvola (tezkera), naredbi, i, čini nam se, u ovoj knjizi, najdragocjeniji izvori: „Opširni popis prizrenskog sandžaka iz 1571. godine“, „Zvanični podaci o stočnom fondu na području Novog Pazara, Trgovišta i Bihora iz 1585. godine“ i „Katastarski popis ejaleta Bosna – opširni katastarski popis za oblast Hercegovu iz 1585. godine“.

U knjizi 1/tom III, na ukupno 695 strana, nalazi se 383 različita dokumenta : molbe, naredbe, obavještenja, zapisnika, protokola, fermana, izvještaja, tapija, deftera, i sl. Ovom prilikom posebno izdvajamo sljedeće izvore: „Popis sela i zemlje sandžaka Krka, Klis i Hercegovina, oslobođenih od Mletačke republike 1701. godine“, „Osmanski popis (muškog stanovništva) iz 183. godine sa osvrtom na stanje u kazi Bihor (1831)“, „Pregled dokumenata o razgraničenju Crne Gore i Turske 1878-1884“.

Tri toma osmanskih izvora za proučavanje istorije Crne Gore, bez obzira što su neki i ranije objavljeni, sada su na jednom mjestu i predstavljaju nezaobilazne stranice za dalja i precizna naučna istraživanja crnogorskih prostora od 1455- 1913. godine.

Izdavač ovih knjiga je Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Odjeljenje humanističkih nauka, edicija Istorijski izvori, urednik je Niko Martinović, a recenzenti su: akademik Miomir Dašić, prof. dr Enes Pelidija i akademik Ilber Ortajly.

Na kraju, čestitke izdavaču  i  akademiku prof. dr Šerbu Rastoderu što je pokrenuo u Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti ovaj vrijedan i značajan projekat, rezultate priredio za objavljivanje, i zajedno sa 18 saradnika učinio ove izvore dostupnim široj naučnoj i stručnoj javnosti.

Prof. dr Draško Došljak

 

Aforizam dana:

Vidno je napredovao. Luđi je nego ranije.
Goran Ivanković
Aforizmi >>>

eSpona OTV EU

Otvorena televizija

viskom 300x250

Kultura

Objavljeno: 16/04/2019
danas-se-odrzava-opstinska-smotra-recitatoraOpštinska smotra recitatora održače se danas, u sali JU „Centar za kulturu Berane“, sa početkom u 18. časova. Biće to 24- ti put da se održava tradicionalna ...
eSpona
Objavljeno: 14/04/2019
pobratimili-se-drustvo-crnogorsko-ruskog-prijateljstva-i-srpska-narodna-odbrana-vasojevica-i-limske-dolineDruštvo crnogorsko –ruskog prijateljstva „Sveti Đorđe“ iz Nikšića i Srpska narodna odbrana Vasojevića i limske doline potpisale su Povelju o prijateljstvu i ...
eSpona
Objavljeno: 13/04/2019
velimir-ralevic-bio-gost-studenata-u-niksicuStudenti Filološkog i Filozofskog fakulteta u Nikšiću imali su protekle nedjelje privilegiju da se druže sa Velimirom Ralevićem- pjesnikom iz Berana. Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 10/04/2019
zakazana-prva-niksicka-promocija-glasa-holmije-i-dvije-knjige-gorana-kikovica-2U organizaciji Društva crnogorsko-ruskog prijateljstva ''Sveti Đorđe'' u petak, 12. aprila, u Nikšiću će se održati prva promocija časopisa “Glas Holmije”. Pored ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2019
prof-dr-drasko-dosljak-uz-svjetski-dan-roma„Ciganska poezija“ „Nedovoljno bijeli za bijele, nedovoljno crni za crne“ Kada se, sada već davne, 1957. godine, u izdanju sarajevske „Svjetlosti“, pojavila ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2019
medijska-kultura-dostupna-i-studentima-u-slovenijiMeđunarodni naučni časopis „Medijska kultura“ dobio je novo, internacionalno priznanje. Naime, ovaj časopis je od marta ove godine postao dostupan i u knjižnici ...
eSpona
Objavljeno: 09/04/2019
milija-pajkovic-jovovicevo-traganje-za-izgubljenim-svijetom( Darko Jovović ,,Izgubljeni svijet“, str.72., izdanje ,,Pegaz“, Bijelo Polje, 2019. godine) Nije nimalo lako napisati prikaz i osvrt na zbirku pjesama, pa, čak, i ...
eSpona
Objavljeno: 07/04/2019
revijom-bihorski-cilim-otvorena-lipska-pecinaModnom revijom “Bihorski ćilim" Anastazije Miranović Lipska pećina otvorena je za posjetioce. Kolekciju „Bihorski ćilim“ čini 20 modela u svili, u kombinaciji s ...
eSpona
Objavljeno: 06/04/2019
promocija-filma-smrcu-protiv-smrti-autora-mirka-jakovljevicaNacionalna biblioteka Crne Gore „Đurđe Crnojević“ će u ponedjeljak, osmog aprila, obilježiti 85 godina od rođenja Blaža Šćepanovića, poznatog crnogorskog ...
eSpona
Objavljeno: 06/04/2019
kir-janja-u-beranamaPozorišna predstava „Кir Janja“ biće izvedena u sali Centra za kulturu, u srijedu, 10. aprila, sa početkom u 20 časova.  Pozorišnu predstavu će izvesti Okret ...
eSpona
Objavljeno: 05/04/2019
pljevlja-pjesnikinje-iz-andrijevice-briljirale-na-nacionalnom-festivalu-mladihAndrijevčanke Nađa i Sandra Dubak osvojile su prvu i drugu nagradu na konkursu za mlade u oblasti literalnog stvaralaštva- za prozu na “VII Međunarodnom festu- ...
eSpona
Objavljeno: 04/04/2019
u-beogradu-odrzano-knjizevno-vece-vucica-dasica-bivseg-profesora-ivangradske-gimnazijeU Udruženju književnika Srbije, na Tribini „Francuska 7“, u Beogradu, u srijedu, trećeg aprila, održano je književno veče Vučića Dašića, na kojem su predstavljene ...
eSpona
Objavljeno: 02/04/2019
prvoaprilskaU jednoj velikoj državi koja se prostirala od Triglava pa sve do Đevđelije na površini od preko 255.000 kvadratnih kilometara i brojala više od 22 miliona ...
eSpona
Objavljeno: 28/03/2019
cetrdeset-godina-mlaza-krviS' proljeća 1979. godine ekipa entuzijasta Dramske eksperimentalne scene KUD-a „Dušan Bošković“ pod dirigentskom palicom Milovana Miša Koraća, na daskama Centra za ...
eSpona
Objavljeno: 27/03/2019
odrzana-promocija-knjige-sum-medija-doc-dr-mirka-jakovljevicaKoliko su mediji i novinarstvo danas u prvom redu biznis? Koliko vlasničke strukture vođene profitom moći preoblikuju pojam javnog interesa u interes kapitala koji ...
eSpona
Objavljeno: 27/03/2019
berancima-priredene-pozorisne-carolijePredstavama “Prijatelji su kao zvezde“, „Moderna bajka“ i „Znaš li ti ko je moj tata“, ispunjava se predviđeni program IV Smotre dramskog amaterskog stvaralaštva za ...
eSpona
Objavljeno: 24/03/2019
ckpd-princeza-ksenija-odrzana-treca-pokrajinska-smotra-recitatora-na-crnogorskom-jezikuPovodom održane Pokrajinske smotre recitatora na crnogorskom jeziku održane u Lovćencu saopštenjem se oglasilo Crnogorsko kulturno prosvjetno društvo “Princeza ...
eSpona
Objavljeno: 22/03/2019
planica-beranca-vildana-ramusovica-ukrasila-ljubljanu-2Da nas svugdje ima i to uspješnih govori i najnovija informacija iz Slovenije, gdje je naš Beranac Vildan Ramusović- magistrant na  na Fakultetu za ...
eSpona
Objavljeno: 21/03/2019
nvo-dar-organizuje-promociju-knjige-sum-medija-mirka-jakovljevicaNevladina organizacija “Dar” organizuje promociju knjige "Šum medija" doc. dr Mirka Jakovljevića. Promocija je zakazana za subotu, 23. marta, u Multimedijalnoj sali ...
eSpona
Objavljeno: 21/03/2019
uz-svjetski-dan-poezije-goranoviceva-pohvala-poeziji(Poezija članova Crnogorske akademije nauka i umjetnosti , priredio Pavle Goranović, CANU, Podgorica 2018, 440 str.) Nedavno je iz štampe , u izdanju Crnogorske ...
eSpona
Objavljeno: 15/03/2019
foto-izlozba-naslovnica-nove-slobode-na-izlozbi-stampanih-medijaNa Cetinju je juče održana Izložba naslovnica i okrugli sto posvećen lokalnim štampanim medijima u Crnoj Gori. Među desetak izabranih naslovnica, svoje mjesto u ...
eSpona
Objavljeno: 15/03/2019
udruzenje-princeza-ksenija-organizuje-u-lovcencu-finalno-vece-recitatora-na-crnogorskom-jezikuPovodom organizovanja III Pokrajinske smotra recitatora na crnogorskom jeziku Udruženje “Princeza Ksenija” iz Lovćenca oglasilo se saopštenjem za javnost. ...
eSpona
Objavljeno: 14/03/2019
dr-drasko-dosljak-akademijina-knjiga-o-zuvdiji-hodzicu(„Mediteranac s Prokletija“, Djelo Zuvdije Hodžića u književnoj kritici, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Podgorica, 2018, 317 str.) Krajem 2018. godine, ...
eSpona
Objavljeno: 08/03/2019
glas-holmije-ovaj-casopis-je-brdo-u-nasoj-srpskoj-kulturi-sto-rijec-holmija-i-znaciIz štampe je izašlo novo, trideset i osmo izdanje časopisa za književnost, istoriju i kulturu „Glas Holmije“, koji izlazi na srpskom jeziku i ćiriličnom pismu u ...
eSpona
Objavljeno: 06/03/2019
zakazana-promocija-romana-crvena-goraSrpsko istorijsko-kulturno društvo “Nikola Vasojević” organizuje promociju romana "Crvena Gora", autora Željka Čurovića. Promocija je zakazana za četvrtak, sedmi ...
eSpona
Objavljeno: 05/03/2019
prof-dr-drasko-dosljak-novo-izdanje-vesovicevih-vasojevicaNajznačajnije djelo dr Radoslava Jagoša Vešovića, monografija „Pleme Vasojevići“, doživjelo je još jedno izdanje. Ovoga puta izdavač je Centar za kulturu Berane ...
eSpona
Objavljeno: 28/02/2019
medijska-kultura-iz-stampe-izasla-knjiga-kosmicki-logos-drustvaU izadanju Medijske kulture, a  u okviru edicije: Teorija medija, izašla je knjiga “Kosmički logos društva (sociološke inovacije)”, a utora prof. dr Slobodana ...
eSpona
Objavljeno: 27/02/2019
nova-knjiga-sarm-stiha-velimira-ralevicaOd prve objavljene stihozbirke Velimira Ralevića (“Nebo kuća beskućnika”) prošlo je 25 godina. Ovih dana je štampana i njegova dvadeseta knjiga – pod naslovom ...
eSpona
Objavljeno: 21/02/2019
petnjica-iz-stampe-izasla-naucna-publikacija-o-bihorskom-cilimuIz štampe je izašla prva naučna publikacija o bihorskom ćilimu, nematerajalnom kulturnom dobru Crne Gore. Publikacija je štampana na našem i engleskom jeziku, a ...
eSpona
Objavljeno: 16/02/2019
pred-citaocima-32-broj-medijskih-dijalogaIz štampe je izašao trideset i drugi broj časopisa za istraživanje medija i društva ,,Medijski dijalozi“. Ovaj broj donosi dvadeset i četiri autorska rada i tri ...
eSpona
Objavljeno: 15/02/2019
medijska-kultura-obiljezava-jubilej-u-narodnoj-biblioteci-radosav-ljumovicPovodom skromnog jubileja - izašlih 10 knjiga u okviru edicije Teorija medija, izdavača Medijske kulture, danas će se u Narodnoj biblioteci "Radosav Ljumović", u ...
eSpona
Objavljeno: 11/02/2019
u-bijelom-polju-odigrana-predstava-ko-seta-oko-svijetaPredstavom "Ko šeta oko svijeta'' glumci pokazali su sjajan talenat, što je dokazala i emotivna reakcija bjelopoljske publike. Tako je predstavu i nastup glumaca ...
eSpona
Objavljeno: 07/02/2019
beogradske-price-milije-pajkovica(Milija Pajković "Čarobni krug dvojkom“, Pegaz, 2019.) Ovih dana je iz štampe izašla zbirka kratkih priča Beranca Milije Pajkovića, pod nazivom, Čarobni krug ...
eSpona
Objavljeno: 05/02/2019
kolasin-kroz-prizmu-kolasinskih-novostiKolašinske novosti u decembarskom izdanju nastavljaju da izvještavaju o temama koje ukazuju na razvojne potencijale grada na Tari. U broju 42 donose izvještaje o ...
eSpona
Objavljeno: 02/02/2019
novine-sjevera-uskoro-i-u-elektronskom-izdanjuNovine sjevera u decembarskom izdanju nastavljaju da ukazuju na razvojne potencijale sjevera Crne Gore. U broju 14 donose razgovor sa mr Petrom Smolovićem ...
eSpona
Objavljeno: 01/02/2019
akcija-veliko-srce-malom-srcu-u-mojkovcu-mladi-pjevaju-za-nikolinuU subotu, drugog februara, u mojkovačkom Centru za kulturu "Nenad Rakočević" održaće se dobrotvorni koncert u cilju prikupljanja novčanih sredstava za osmogodišnju ...
eSpona
Objavljeno: 01/02/2019
nauciti-mlade-da-prepoznaju-lazne-vijestiGimnazija "Slobodan Škerović" i Međunarodni naučni časopis "Medijski dijalozi" potpisali su Memorandum o saradnji u cilju promocije javnog interesa u oblasti ...
eSpona
Objavljeno: 30/01/2019
prof-dr-drasko-dosljak-putopisi-dejana-vukovicaDejan Vuković: "Londonski zapisi", Podgorica 2019 Knjiga Dejana Vukovića (Podgorica, 1972) "Londonski zapisi" nastala je, kako i sam autor kaže, u periodu od 2008. ...
eSpona
Objavljeno: 25/01/2019
zakazana-finalna-pokrajinska-smotra-recitatora-na-crnogorskom-jeziku-u-vojvodiniFinalno takmičenje treće Pokrajinske smotre recitatora na crnogorskom jeziku učenika osnovnih i srednjih škola sa teritorije Autonomne Pokrajine Vojvodine održaće ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2019
petnjica-slovenci-grade-preciscivac-otpadnih-vodaSlovenačka razvojna agencija (CMSR) će u saradnji sa Ministarstvom održivog razvoja i turizma Crne Gore, finansirati izgradnju biljnog prečišćivača za otpadne vode ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2019
beranska-umjetnicka-kolonija-kao-jedina-iz-crne-gore-primljena-je-u-medunarodnu-organizaciju-issaMeđunarodna umjetnička kolonija, koju od 2012. godine organizuje Centar za kulturu Berane, nedavno je primljena u međunarodnu, nekomercijalnu, nevladinu, ...
eSpona
Objavljeno: 20/01/2019
doc-dr-mirko-jakovljevic-filosofska-nit-prozeta-kroz-medijsku-sferuZbornik radova, Sporedna uloga istine u medijima, (2018), Sveučilište Sjever i Centar za filozofiju medija i mediološka istraživanja, Zagreb Međunarodni naučni ...
eSpona
Objavljeno: 16/01/2019
dr-mirko-jakovljevic-citaoci-romana-medu-svjetovima-prelistavaju-albume-sopstvenih-zivitaNovak Rutović, Među svjetovima, (2018), Štampa 3M Makarije, Podgorica Roman Novaka Rutovića, “Među svjetovima” realna je priča iz “naših” krajeva. Ispisana je u ...
eSpona
Objavljeno: 14/01/2019
uspjesno-autorsko-vece-braha-adrovica-u-luksemburguU subotu, 12. januara, u luksemburškom Rumelanžu, uspješno je održano autorsko veče Braha Adrovića - beranskog književnika i pjesnika. Organizator ove odlično ...
eSpona
Objavljeno: 14/01/2019
nova-predstava-komedije-ne-mogu-da-platim-i-necu-da-platimU četvrtak, 17. januara, u sali Centra za kulturu Berane biće izvedena pozorišna predstava “Ne mogu daplatim i neću da platim”. Ta pozorišna redstava  je ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2019
zakazano-autorsko-vece-braha-adrovica-u-luksemburguAutorsko veče beranskog književnika Braha Adrovića, zakazano je za subotu, 12. januar. Veče će se održati u Rumelanžu (Luksemburg) sa početkom u 19 časova, a ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2019
milana-vujicic-iz-zrenjanina-pobjednica-konkursa-na-temu-crna-gora-vjecni-plamen-slobodePovodom rezultata ostvarenih na literarnom konkursu na temu „Crna Gora, vječni plamen slobode“, koji je raspisalo Udruženje Crnogoraca Srbije „Krstaš“ saopštenjem ...
eSpona
Objavljeno: 03/01/2019
petnjicki-centar-za-kulturu-zavrsio-godinu-izlozbom-petnjicom-rodni-gradeOtvaranjem izložbe slika pod nazivom “Petnjico, rodni grade”, Centar za kulturu u toj opštini završio je 2018.godinu, Izložbu je otvorio Samir Agović - ...
eSpona
Objavljeno: 02/01/2019
intervju-aljo-smailagicKap po kap - puna kapa Jedan od onih koji su generacijama Ivangrađana djetinjstvo obojili valerima najljepših uspomena, i čitavo jedno vrijeme poznato i prepoznato ...
eSpona
Objavljeno: 25/12/2018
pred-citaocima-decembarski-broj-nove-slobodeDeveti broj časopisa „Nova Sloboda“ izašao je iz štampe. Broj otvara Foto reportaža sa Omaža Radulu Vešoviću, održanog u Beogradu, a obogaćen i izložbom ...
eSpona

Predstavljamo knjigu:

Iz ugla satiričara:

Preporučujemo knjigu:

 

Zeljko Rutovic Postmediji knjiga

 

Kolumne:

Priča eSpone