RomiZdravlje Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) ugroženije je od ostatka populacije u Crnoj Gori. Pripadnici te populacije žive deset godina kraće od prosjeka u državi, u strukturi mortaliteta odojčadi od jedne do pet godina veće je učešće ove marginalizovane grupe nego kod ostalih građana, a pored siromaštva i socijalne izolacije takvom stanju doprinosi i ne posjedovanje lične dokumentacije, odnosno zdravstvene knjižice i neredovne ljekarske kontrole.

U odnosu na prosječni životni vijek u državi, pripadnici RAE imaju 10 godina kraći životni vijek.

Prema analizi doc. dr Jelene Radulović - sociološkinje, da bi se poboljšalo zdravstveno stanje RAE populacije u Crnoj Gori, neophodno je poboljšati uslove stanovanja, ekonomski položaj i stepen obrazovanja, a kao preventivne mjere protiv infektivnih i drugih oboljenja treba integrisati u socijalnu politiku zaštite RAE. Pored toga, navela je dr Radulović, obavezno je prevazići problem nedostataka odgovarajuće dokumentacije čime bi se omogućilo građanima RAE populacije potpuna zdravstvena zaštita.

Sa rezultatima analize dr Radulović slažu se u NVO Enfants, koja je prije petnaestak godina počela da se intenzivno bavi pitanjem unapređenja uslova života RAE populacije na sjeveru države.

Oni navode da je napredak evidentan u svim sferama, ali ističu i da postignuti rezultati nijesu dovoljni da bi eliminisali probleme sa kojima se susrijeću pripadnici RAE, posebno u zdravstvu.

Prije nešto desetak godina, kada smo počeli da se bavimo pitanjem romske populacije, veliki broj građana RAE nije imao ni osnovnu dokumentaciju, poput zdravstvene knjižice. Danas je situacija drugačija, mnogo više građana te populacije ima zdravstvene knjižice, češći su i pregledi i vakcinacija djece. No, da bi se u značajnijoj mjeri evidentirao napredak iz oblasti zdravstvene zaštite naeophodno je nastaviti sa započetim mjerama i unaprijediti ih“, naglasili su iz NVO Enfants.

Slično mišljenje o napretku iz oblasti zdravstvene zaštite kod RAE populacije ima i Veselj Beganaj - koordinator Koalicija NVO Romski krug.

Romi su najviše zadovoljni sa zdravstvom, posebno kada je riječ o primarnom nivou, dok se oko sekundarne i tercijalne može polemisati“, istakao je Beganaj prije dvije godine.

O problemima sa kojima se susrijeću pripadnici RAE populacije, ali i zdravstveni radnici, u Opštoj bolnici u Beranama kao prvi razlog navode nemanje zdravstvene dokumentacije.

Mi smo obavezni da pružimo zdravstvenu zaštitu i na pripadnike bilo koje etničke grupe gledamo istim očima. Kod pripadnika RAE postoji problem što određeni procenat građana nema zdravstvene knjižice. Iz tog razloga, dešava se da se na zdravstvenu dokumentaciju jedne osobe prijavljuje više građana te populacije. Bilo je, tako, nekih slučajeva da se, na primjer, ženska osoba sa jednom zdravstvenom knjižicom porađa dva puta u roku od pola godine“, ističu iz te zdravstvene ustanove.

Slične probleme imaju i njihove kolege iz Doma zdravlja koji, ipak, navode, da je danas stanje nešto bolje, ali da i zdravstvena kultura kod pripadnika RAE i dalje nije na zavidnom nivou.

Pripadnici RAE ne posjećuju redovno ljekare i u velikom procentu ne obavljaju kontrolne preglede. Takođe, mali je broj njih koji dovodi djecu na redovne vakcinacije pa smo se organizovali i obilazimo naselja u kojima žive kako bismo izvršili tu preventivnu mjeru ali i edukovali zainteresovane građane o obaveznoj zdravsetvenoj zaštiti“, naglašavaju iz beranskog Doma zdravlja.

No, pored svih uloženih napora i akcionih planova države koji se sprovode ili se tek pripremaju, kako u svojoj analizi zaključuje dr Radulović, za RAE populaciju je karakteristično veće učešće zaraznih i parazitarnih bolesti vezanih za loše uslove stanovanja i rada, kao i nisku kulturu higijene i lične higijene.

U većoj mjeri nego kod ostalih građana, prisutne su bolesti vezane za deficitarnu i nekvalitetnu ishranu.  Stopa smrtnosti romske djece mlađe od pet godina tri puta je veća od nacionalnog prosjeka. Romska djeca od dijareje pate tri puta češće od ostale djece, a četiri puta češće od drugih pate od respiratornih infekcija“, navodi dr Radulović u svojoj analizi.

Ona je istakla, da su djeca RAE u povećanom riziku i od delikventnog ponašanja i kriminaliteta u odnosu na ostalu djecu u zajednici. To je dodatni faktor rizika za fizičko i mentalno zdravlje, istakla je ova sociološkinja.

Tanja Radunović

Foto: Ana Stijović

U sljedećem nastavku: „Najmanji napredak ostvaren u poboljšanju životnih uslova Romkinja“

Izjava EU baner

 

Nova Sloboda logotip

 

Otvorena televizija

Objavljeno: 12/02/2018
nova-knjiga-metodologija-istorijskih-istrazivanja(Zdravko M. Deletić: Metodologija istorijskih istraživanja, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Podgorica 2017) U izdanju Crnogorske akademije nauka i ...
eSpona
Objavljeno: 09/02/2018
zbog-zakidanja-zaposlenih-novi-suski-postupak-protiv-opstine-beranePostupajući po tužbi advokata Draga Pantovića koji zastupa jednog zaposlenog u jednoj od javnih ustanova i preduzeća čiji je osnivač Opština Berane, u Osnovnom sudu ...
eSpona
Objavljeno: 30/01/2018
vladimir-vlado-zindovic-je-odisej-iz-poljaVladimir - Vlado Zindović, Mojkovački odisej, moja putovanja (2016), Pegaz, Bijelo Polje Ne zna se da li je nekada stari grad Brskovo imao izlaz na more, neku ...
eSpona
Objavljeno: 28/01/2018
romi-i-njihova-kultura-i-dalje-nepoznanica-vecinskom-stanovnistvuRazvijanje crnogorskog društva na principima interkulturalizma predstavlja garanciju očuvanja kulturnih specifičnosti Roma. Samo omogućavanjem većinskom ...
eSpona
Objavljeno: 25/01/2018
u-urbanisticki-neuredenim-naseljima-nalaze-se-stambeni-objekti-romaDekada Roma 2005-2015. godine nije eliminisala probleme vezane za stanovanje Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) u Crnoj Gori, ali je, ipak, dala prve, ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2018
ostvareni-samo-pocetni-rezultati-u-obrazovanju-romske-populacijeObrazovanje je najistaknutiji problem kod Roma, Aškalija Egipćana (RAE) koji je uzrokovan socijalnim i ekonomskim položajem te populacije. Isključenost u ...
eSpona
Objavljeno: 23/01/2018
prikaz-janko-vujisic-s-bogom-2017-crnogorski-kulturni-forum-cetinjePred čitaocima je nova knjiga crnogorskog pesnika Janka Vujisića pod naslovom „S bogom и з божјаком“. U knjizi su poeme: „S vladikom u oblake“ i „Vidio sam svoga ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2018
porodice-roma-zive-od-slabo-placenih-fizickih-poslovaPorodice pripadnika Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) žive u lošim finansijskim uslovima, bave se poslovima iz sfere sive ekonomije i preživljavaju obavljajući slabo ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2018
promovisana-knjiga-poema-s-bogomNova knjiga crnogorskog pjesnika Janka Vujisića pod naslovom „S bogom и з божјаком“ promovisana je u kolašinskom Centru za kulturu. U knjizi su poeme: „S vladikom u ...
eSpona
Objavljeno: 21/01/2018
najmanji-napredak-ostvaren-u-poboljsavanju-zivotnih-uslova-romkinjaAktivnosti na realizaciji Dekade Roma najmanje su dale rezultata u poboljšanju životnih uslova Romkinja, koje su i dalje diskriminisane po osnovu ...
eSpona
Objavljeno: 19/01/2018
nikola-knezevic-po-peti-put-obiljezio-bogojavljensku-trkuBeranac Nikola Knežević pobijedio je i ove godine u plivanju za Časnim krstom, u Bogojavljenskoj trci održanoj danas, u rijeci Lim, na gradskoj plaži, u centru ...
eSpona
Objavljeno: 19/01/2018
rekordna-citanost-espone-i-u-2017-godiniElektronske novine Espona i tokom 2017. godine imaju uzlazni trend čitanosti u odnosu na prethodnu godinu. Izuzimajući februar, kada je broj čitalaca bio nešto ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2018
zbirka-poezije-album-za-prognane-beranke-rebeke-cilovic-prevedena-na-engleski-jezikZbirka poezije “Album za prognane” autorke Rebeke Čilović, koja je ove godine izašla u izdanju JU “Ratkovićeve večeri poezije” i pod pokroviteljstvom Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2018
nova-sudska-presuda-zaposlenom-u-javnoj-ustanovi-da-se-isplati-1-700-euraPostupajući po tužbi službenika u jednoj od javnih ustanova čiji je osnivač Opština Berane, Osnovni sud je donio Presudu po kojoj je zaposleni zakinut za 1.700 ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2018
prva-dekada-nije-predstavljala-dovoljno-dug-period-da-utvrdimo-tacan-broj-rae-populacijeU kakvoj situaciji su građani romske populacije u Crnoj Gori možda najbolje govori podatak da se ne zna ni njihov tačan broj, odnosno da se zvanični broj ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2018
slobodan-milosevic-dobija-ulicu-u-beranamaInicijativa da jedna od beranskih ulica dobije ime Slobodana Miloševića - bivšeg predsjednika Srbije i Savezne Republike Jugoslavije, dobila je zeleno svjetlo ...
eSpona
Objavljeno: 04/01/2018
jak-zemljotres-pogodio-sjever-crne-goreJak zemljotres, jačine 5,2 Rihtera potresao je danas sjevero-istok Crne Gore sa epicentrom na planini Visitor, na području plavske opštine. Potres, do kojeg je ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2017
novi-broj-medijskih-dijalogaIz štampe je izašao novi broj međunaraodnog časopisa Medijski dijalozi. "Medijski dijalozi" su periodični međunarodni časopis za istraživanje medija i društva. Do ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2017
jelena-lutovac-i-nikola-obradovic-kupili-novogodisnje-poklone-za-djecu-sa-posebnim-potrebamaZajedničkom akcijom dvoje mladih ljudi su za djecu u Beranama, koja imaju posebne potrebe a pohađaju školu ili Dnevni centar za djecu i mlade ometene u razvoju u ...
eSpona
Objavljeno: 24/12/2017
foto-reportaza-ismetu-krcicu-uruceno-priznanje-ivangradU prisustvu brojnih građana Berana i uz prigodan program, u petak, 22. decembra, svečano je uručeno Priznanje „Ivangrad“ Ismetu Krciću, jednom od legendarnih ...
eSpona
Objavljeno: 22/12/2017
otvorena-izlozba-dusana-stijovica-fotografija-je-trenutak-pretvoren-u-vjecnostU organizaciji Matice crnogorske - Ogranak Berane, u srijedu, 20. decembra, otvorena je izložba slika Dušana Stijovića. U prisustvu brojnih ...
eSpona
Objavljeno: 16/12/2017
rukometas-iz-andrijevice-igor-radojevic-odigrao-najljepsu-utakmicu-skokom-u-hladnu-vodu-spasio-zivot-djecakuAndrijevčanin Igor Radojević - rukometni reprezentativac Crne Gore, ovih je dana predstavljao glavnu temu mađarskih portala. Ovom prilikom, Radojević toliku ...
eSpona
Objavljeno: 15/12/2017
braho-adrovic-jedan-od-dobitnika-nagrade-mirko-banjevicKnjiževnik iz Berana, Braho Adrović jedan je od dobitnika ovogodišnje nagrade „Mirko Banjević“ koja mu je prije dva dana uručena u Nikšiću. Adrović je nagradu dobio ...
eSpona
Objavljeno: 11/12/2017
pred-citaocima-je-peti-broj-nove-slobodeNovi, peti broj časopisa „Nova Sloboda“ izašao je iz štampe i već se nalazi na prodajnim mjestima. Peti broj Nove Slobode otvara Foto priča o manifestaciji ...
eSpona
Objavljeno: 08/12/2017
pred-citaocima-je-trideset-i-osmi-broj-kolasinskih-novostiU trideset i osmom broju redakcija Kolašinskih novosti čitaocima nudi brojne aktuelne teme a najviše u oblasti promocije očuvanja prirodne sredine, baštine i ...
eSpona
Objavljeno: 06/12/2017
bravo-nikolaDa sudbina svijeta počiva na mladima nije velika mudrost i svima je poznata. A sudbina svakog pojedinca predstavlja svijet za sebe. Posebno ako je isprepletana sa ...
eSpona
Objavljeno: 06/12/2017
pred-citaocima-novi-broj-casopisa-komunaNovi broj časopisa za lokalnu samoupravu i njegovanje baštine "Komun@" odštampan je  i već se nalazi na prodajnim mjestima širom Crne Gore. KOMUN@ je ovoga ...
eSpona
Objavljeno: 03/12/2017
bez-odigrane-utakmice-na-svom-terenu-fudbaleri-berana-lideri-jesenjeg-dijela-drugoligaskog-sampionataNajmlađi sastav u fudbalskom drugoligaškom karavanu, ekipa Berana, jesenji dio prvenstva za vršila je kao lider na tabeli. Beranci su u 17 odigranih kola ostvarili ...
eSpona
Objavljeno: 01/12/2017
berane-u-toku-potpisivanje-kolektivnih-tuzbi-zaposlenih-protiv-opstineUsljed neusklađenosti koeficijenata zaposlenih u beranskoj lokalnoj upravi sa Zakonom o zaradama u javnom sektoru, više od dvadeset službenika i činovnika potpisalo ...
eSpona
Objavljeno: 28/11/2017
kad-je-stocna-pijaca-krematorijum-i-deponija-ulica-je-mjesto-gdje-se-prodaje-stokaUslovi za život mještana Gornjeg Taluma iz mjeseca u mjesec sve su teži, a pomoći, bar za sada, nema sa bilo koje strane. Posebno ne od strane Opštine Berane koja ...
eSpona
Objavljeno: 24/11/2017
berane-pokrenuta-humanitarna-akcija-na-prikupljanju-sredstava-za-lijecenje-trogodisnje-djevojcicePredstavnici navijačke grupe „Stritbojs“ postavili su kutije za prikupljanje sredstava neophodnih za liječenje trogodišnje djevojčice Sofije Vešović u više ...
eSpona
Objavljeno: 21/11/2017
u-frankfurtu-promovisane-dvije-knjige-beranskog-knjizevnika-braha-adrovicaU organizaciji Udruženja naših građana Montehess  u subotu 18. novembra, u prostorijama Generalnog konzulata Crne Gore u Frankfurtu, održano je veoma ...
eSpona
Objavljeno: 20/11/2017
jankovic-oborio-ginisov-rekord-u-tamisivariNastupajući na manifestaciji “Dan Ginisovih rekorda” održanoj u Tuzli, Beranac Žarko Janković je oborio Ginisov rekord u discipline tamišivari. To su prenijeli ...
eSpona
Objavljeno: 01/11/2017
izrazito-dobre-price-perice-jokica-promovisane-na-prestiznom-beogradskom-sajmu-knjigaNa Beogradskom sajmu knjiga, na štandu izdavačke kuće „Alma“, u subotu 28. oktobra održana je promocija knjige „Izrazito dobre priče“ Perice Jokića. Publika ...
eSpona