RomiZdravlje Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) ugroženije je od ostatka populacije u Crnoj Gori. Pripadnici te populacije žive deset godina kraće od prosjeka u državi, u strukturi mortaliteta odojčadi od jedne do pet godina veće je učešće ove marginalizovane grupe nego kod ostalih građana, a pored siromaštva i socijalne izolacije takvom stanju doprinosi i ne posjedovanje lične dokumentacije, odnosno zdravstvene knjižice i neredovne ljekarske kontrole.

U odnosu na prosječni životni vijek u državi, pripadnici RAE imaju 10 godina kraći životni vijek.

Prema analizi doc. dr Jelene Radulović - sociološkinje, da bi se poboljšalo zdravstveno stanje RAE populacije u Crnoj Gori, neophodno je poboljšati uslove stanovanja, ekonomski položaj i stepen obrazovanja, a kao preventivne mjere protiv infektivnih i drugih oboljenja treba integrisati u socijalnu politiku zaštite RAE. Pored toga, navela je dr Radulović, obavezno je prevazići problem nedostataka odgovarajuće dokumentacije čime bi se omogućilo građanima RAE populacije potpuna zdravstvena zaštita.

Sa rezultatima analize dr Radulović slažu se u NVO Enfants, koja je prije petnaestak godina počela da se intenzivno bavi pitanjem unapređenja uslova života RAE populacije na sjeveru države.

Oni navode da je napredak evidentan u svim sferama, ali ističu i da postignuti rezultati nijesu dovoljni da bi eliminisali probleme sa kojima se susrijeću pripadnici RAE, posebno u zdravstvu.

Prije nešto desetak godina, kada smo počeli da se bavimo pitanjem romske populacije, veliki broj građana RAE nije imao ni osnovnu dokumentaciju, poput zdravstvene knjižice. Danas je situacija drugačija, mnogo više građana te populacije ima zdravstvene knjižice, češći su i pregledi i vakcinacija djece. No, da bi se u značajnijoj mjeri evidentirao napredak iz oblasti zdravstvene zaštite naeophodno je nastaviti sa započetim mjerama i unaprijediti ih“, naglasili su iz NVO Enfants.

Slično mišljenje o napretku iz oblasti zdravstvene zaštite kod RAE populacije ima i Veselj Beganaj - koordinator Koalicija NVO Romski krug.

Romi su najviše zadovoljni sa zdravstvom, posebno kada je riječ o primarnom nivou, dok se oko sekundarne i tercijalne može polemisati“, istakao je Beganaj prije dvije godine.

O problemima sa kojima se susrijeću pripadnici RAE populacije, ali i zdravstveni radnici, u Opštoj bolnici u Beranama kao prvi razlog navode nemanje zdravstvene dokumentacije.

Mi smo obavezni da pružimo zdravstvenu zaštitu i na pripadnike bilo koje etničke grupe gledamo istim očima. Kod pripadnika RAE postoji problem što određeni procenat građana nema zdravstvene knjižice. Iz tog razloga, dešava se da se na zdravstvenu dokumentaciju jedne osobe prijavljuje više građana te populacije. Bilo je, tako, nekih slučajeva da se, na primjer, ženska osoba sa jednom zdravstvenom knjižicom porađa dva puta u roku od pola godine“, ističu iz te zdravstvene ustanove.

Slične probleme imaju i njihove kolege iz Doma zdravlja koji, ipak, navode, da je danas stanje nešto bolje, ali da i zdravstvena kultura kod pripadnika RAE i dalje nije na zavidnom nivou.

Pripadnici RAE ne posjećuju redovno ljekare i u velikom procentu ne obavljaju kontrolne preglede. Takođe, mali je broj njih koji dovodi djecu na redovne vakcinacije pa smo se organizovali i obilazimo naselja u kojima žive kako bismo izvršili tu preventivnu mjeru ali i edukovali zainteresovane građane o obaveznoj zdravsetvenoj zaštiti“, naglašavaju iz beranskog Doma zdravlja.

No, pored svih uloženih napora i akcionih planova države koji se sprovode ili se tek pripremaju, kako u svojoj analizi zaključuje dr Radulović, za RAE populaciju je karakteristično veće učešće zaraznih i parazitarnih bolesti vezanih za loše uslove stanovanja i rada, kao i nisku kulturu higijene i lične higijene.

U većoj mjeri nego kod ostalih građana, prisutne su bolesti vezane za deficitarnu i nekvalitetnu ishranu.  Stopa smrtnosti romske djece mlađe od pet godina tri puta je veća od nacionalnog prosjeka. Romska djeca od dijareje pate tri puta češće od ostale djece, a četiri puta češće od drugih pate od respiratornih infekcija“, navodi dr Radulović u svojoj analizi.

Ona je istakla, da su djeca RAE u povećanom riziku i od delikventnog ponašanja i kriminaliteta u odnosu na ostalu djecu u zajednici. To je dodatni faktor rizika za fizičko i mentalno zdravlje, istakla je ova sociološkinja.

Tanja Radunović

Foto: Ana Stijović

U sljedećem nastavku: „Najmanji napredak ostvaren u poboljšanju životnih uslova Romkinja“

Izjava EU baner

 

Nova Sloboda logotip

 

Otvorena televizija

Objavljeno: 17/09/2018
zavrsena-predavanja-na-skoli-novinarstva-u-beranamaPredavanja na Školi novinarstva koju je organizovala Nevladina organizacija „Spona“ završena su proteklog vikenda, a polaznici Škole ispite će polagati pred ...
eSpona
Objavljeno: 14/09/2018
beranci-obiljezili-svjetski-dan-uklanjanja-otpadaAkcija pod nazivom „Let’s do it Montenegro!“, kojom se obilježava 14. septembar, Svjetski dan uklanjanja otpada, održana je u Beranama. U akciji su učestvovali ...
eSpona
Objavljeno: 14/09/2018
skolskih-medijatora-za-re-populaciju-bice-dvostruko-viseOd ove godine romske medijatore finansiraće Ministarstvo prosvjete, a predviđeno je da ih bude dvostruko više, s tim da će se konačan broj znati onda kada se obrade ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2018
gusinje-zavrsen-react-2018Jedanaesti evro-atlantski kamp “REACT 2018”, koji je održan u Gusinju, završen je. Na ovogodišnjem kampu je učestvovalo više od 70 mladih iz 14 zemalja i po svemu ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2018
obiljezen-svjetski-dan-prve-pomociCrveni krst Crne Gore (CKCG) obilježio je juče Svjetski dan prve pomoći. Podsjetimo, Svjetski dan prve pomoći obilježava se osmog septembra, a ovogodišnja tema ...
eSpona
Objavljeno: 04/09/2018
gusinje-zapoceo-sa-radom-react-2018Jedanaesti regionalni kamp REACT 2018, otvoren je juče u Vusanju kod Gusinja. Kamp se održava u Eko katunu “Rosi”, a na njemu učestvuje više od 70 polaznika iz 14 ...
eSpona
Objavljeno: 02/09/2018
poziv-srednjoskolcima-i-nastavnicima-za-potragu-za-pravima-mladihU znak obilježavanja Međunarodnog dana mladih 2018. godine, Inicijativa mladih za ljudska prava, članica Građanske alijanse (GA), raspisala je otvoreni poziv za ...
eSpona
Objavljeno: 01/09/2018
odrzan-okrugli-sto-o-znacaju-lokalne-televizijeLokalne televizije su potrebne građanima, kako bi ih informisale o svakodnevnim, lokalnim problemima građana, a ne da bi se bavile takozvanim „velikim“, političkim ...
eSpona
Objavljeno: 28/08/2018
jos-dva-bivsa-potpredsjednika-zatrazila-da-im-opstina-isplati-zakinuti-novacSjednica Odbora za izbor i imenovanja Skupštine opštine Berane zakazana je za sjutra, a na dnevnom redu sjednice je tačka: Razmatranje zahtjeva bivših ...
eSpona
Objavljeno: 28/08/2018
nvo-spona-u-andrijevici-organizuje-okrugli-sto-na-temu-treba-li-nam-lokalna-tv-kakva-ona-treba-da-budeU organizaciji Nevladine organizacije “Spona” iz Berana u Andrijevici će se održati Okrugli sto na temu: “Treba li nam lokalna TV? Kakva ona treba da ...
eSpona
Objavljeno: 27/08/2018
kada-mala-nvo-sa-sjevera-izrasta-u-kredibilnog-partnera-za-sve-institucije-na-nivou-drzaveJedna od onih nevladinih organizacija koja je realizovanim projektima i stavovima za vrlo kratko vrijeme zavrijedila pažnju, popularnost i uvažavanje građana, ...
eSpona
Objavljeno: 22/08/2018
koordinacijom-centralnih-i-lokalnih-vlasti-do-inkluzije-romaProgram ROMACTED doprinijeće boljoj socijalnoj inkluziji romske i egipćanske (RE) zajednice na lokalnom nivou, a u daljem periodu neophodno je unaprijediti ...
eSpona
Objavljeno: 20/08/2018
berane-budva-pluzine-i-savnik-ce-svim-osnovcima-obezbijediti-udzbenikeČetiri od 23 opštine, Berane, Budva, Plužine i Šavnik, obezbijediće besplatne udžbenike za sve osnovce. Lokalna uprava Herceg Novog to će učiniti za đake prva tri ...
eSpona
Objavljeno: 12/08/2018
odrzano-vece-vojvode-gavra-vukovicaU spomen obilježavanja 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića - prvog diplomiranog pravnika iz Crne Gore, ministra inostranih djela i predsjednika Državnog ...
eSpona
Objavljeno: 11/08/2018
monstat-berane-u-grupi-opstina-sa-negativnim-prirodnim-prirastajem-samo-tri-sa-pozitivnimPrema podacima MONSTAT-a, Berane se i dalje nalazi u grupi crnogorskih opština sa negativnim prirodnim priraštajem. Prema istim podacima, pored Podgorice i tri ...
eSpona
Objavljeno: 10/08/2018
beranka-rebeka-cilovic-obiljezila-ovogodisnji-festival-zavicajne-stazePriča „Rane“, autorke Rebeke Čilović iz Berana i „Kosač“, autora Ulvije Mušovića, ravnopravno su podijelili prvu nagradu na sinoć završenom Festivalu „Zavičajne ...
eSpona
Objavljeno: 06/08/2018
u-organizaciji-nvo-spona-zapocela-skola-novinarstvaŠkola novinarstva koju organizuje Nevladina organizacija „Spona“ započela je proteklog vikenda. Škola je započela sa radom kao jedna od aktivnosti projekta ...
eSpona
Objavljeno: 04/08/2018
u-hotelu-berane-otvoren-salon-ivangradOtvaranjem stalne postavke izložbe fotografija starih Berana i Ivangrada zvanično je otvoren i novoimenovani Salon "Ivangrad" Hotela "Berane". U prisustvu stotinak ...
eSpona
Objavljeno: 02/08/2018
tipar-za-satiricara-godine-perica-jokicNa konkurs za nagradu “Tipar” koji je raspisan povodom održavanja manifestacije XXXII Dani humora i satire “Vuko Bezarević” – Pljevlja 2018, žiri je jednoglasno ...
eSpona
Objavljeno: 02/08/2018
umjetnost-spojila-ljude-na-njegosevom-trguPovodom održanog petog kulturno - umjetničkog programa “Ladica đinđuva po trgu prosuta” saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2018
pocinje-peti-thunder-fest-u-beranamaNajava muzičkog festivala THUNDER FEST predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2018
lgbt-forum-progres-pet-godina-od-prve-parade-ponosa-u-crnoj-gori-gdje-smo-danasObilježavajući 24. jul 2013. godine, dan kada je u Crnoj Gori organizovana prva parada ponosa, oglasili su se iz LGBT Foruma Progres. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 21/07/2018
nova-sportska-dvorana-predata-na-upotrebu-sportistima-i-svim-gradanima-beranaNova sportska dvorana u Beranama pradata je na upotrebu sportistima i svim građanima. Dvorana je svečano otvorane na Dan opštine, 21. jul, a svečanosti su ...
eSpona
Objavljeno: 18/07/2018
nvo-feniks-kuda-ide-beranski-nvoNakon raspodjele sredstava nevladinim organizacijama obavljene od strane Komisije Opštine Berane, Ženska nevladina organizacija „Feniks“ obratila Zahtjevom za ...
eSpona
Objavljeno: 17/07/2018
kampanja-svaka-limenka-se-racuna-i-na-moto-skupu-u-beranamaKampanja "Svaka limenka se računa“, čijoj implementaciji u Crnoj Gori ove godine je doprinijela i Nevladina organizacija „Sjeverna zemlja“, realizovana je ...
eSpona
Objavljeno: 16/07/2018
u-beranama-odrzana-izlozba-oldtajmeraJuče je u glavnoj beranskoj ulici održana Izložba oldtajmera „Berane 2018“.  To je četvrta manifestacija tog tipa koja se održava u Beranama i ona, polako, ...
eSpona
Objavljeno: 13/07/2018
od-osam-klastera-sa-uslovima-za-dobijanje-subvencija-pet-je-sa-sjevera-jedan-iz-beranaMinistarstvo ekonomije odobrilo je osam aplikacija u okviru Javnog poziva za učešće u Programu podsticanja razvoja klastera u Crnoj Gori za 2018. godinu. Među osam ...
eSpona
Objavljeno: 11/07/2018
obiljezen-dan-sjecanja-na-zrtve-ratovaIzvođenjem poetsko-muzičkog recitala "Riječ poslije Srebrenice" obilježen je Dan sjećanja na žrtve ratova vođenih na prostorima bivše SFRJ u periodu od 1991. ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
bravo-o-dive-beranke-osvojile-trece-mjesto-u-kategoriji-nove-klapske-pjesmeDruge noći takmičenja na Međunarodnom festivalu klapa u Perastu, Ženska klapa O’ Dive Belcanto ostavio je još bolji utisak od nastupa prve večeri, pa su u ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
otvorena-11-ljetnja-diplomatska-skola-gavro-vukovicSvečanim obraćanjem zvaničnika prisutnim polaznicima, danas je u Beranama otvorena 11. Ljetnja diplomatska škola za mlade diplomate „Gavro Vuković“.  Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
o-dive-odusevile-na-medunarodnom-festivalu-klapa-u-perastuŽenska klapa O'Dive Belcanto iz Berana oduševila je nastupom na 17. KotorArt Međunarodnom festival klapa koji je održan u Perastu i čiji je takmičarski dio završen ...
eSpona
Objavljeno: 01/07/2018
iz-stampe-izasla-trinaesta-knjiga-perice-jokicaSaznanja Roberta Nimanija je trinaesta po redu knjiga Perice Jokića, objavljena u izdanju „Alme“ iz Beograda, 2018. Knjiga Saznanja Roberta ...
eSpona
Objavljeno: 27/06/2018
foto-reportaza-posjecene-tuzne-vrbe-predstavljaju-jos-tuzniju-sliku-beranaPočetak radova na nastavku Ulice Mira i Slobode (poznate kao obilaznica pored Lima) obilježila je bjesomučna sječa stabala u gradskom parku, a nastavljeno je ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
foto-reportaza-i-komentar-iz-beograda-bez-nove-slobode-danas-nema-slobode-duha-sjutraU svečanoj sali Gradske opštine Savski Venac, u Beogradu, 22. juna 2018. godine, promovisan je novi, sedmi, broj časopisa „Nova Sloboda“ koji je okupio brojne ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
promocija-nove-slobode-u-beograduPromocija časopisa „Nova Sloboda“ održaće se u petak, 22. juna, u Beogradu. Promocija će se održati u svečanoj sali Gradske opštine Savski Venac, koja se nalazi u ...
eSpona
Objavljeno: 16/06/2018
vlada-ce-raditi-na-daljem-poboljsanju-polozaja-romaVlada Crne Gore je spremna da uloži dodatne napore u cilju poboljšanja položaja Roma i Egipćana posebno u oblasti socijalne zaštite, zdravstva i obrazovanja, kazao ...
eSpona
Objavljeno: 14/06/2018
velimir-ralevic-odusevio-mlade-na-jugu-srbijePjesnik za djecu iz Berana, Velimir Ralević gostovao je prethodnih dana na jugu Srbije, gdje se u pet gradova  predstavio svojom poezijom najmlađim ...
eSpona
Objavljeno: 11/06/2018
gradani-romske-pripadnosti-zainteresovani-za-obuke-i-sezonski-radŽitelji romskih naselja Riversajd i Talum u Beranama iskazali su interesovanje za obukama, osposobljavanjem i zapošljavanjem. Predstavnici beranskog Biroa rada i ...
eSpona
Objavljeno: 06/06/2018
otvoren-preduzetnicki-kutak-u-gimnaziji-panto-malisicU znak obilježavanja petog juna, Svjetskog dana zaštite životne sredine, NVO „Sjeverna zemlja“ i Gimnazija „Panto Mališić“ otvorili su „Preduzetnički kutak“, što ...
eSpona
Objavljeno: 01/06/2018
pocela-limska-regataStartom posada u Plavu, na izvorištu Lima, danas je započela tradicionalna manifestacija “Limska regata”, koja će, kako je planirano, trajati do nedjelje, trećeg ...
eSpona
Objavljeno: 28/05/2018
odrzani-11-medunarodni-crnogorski-medijski-dijalozi9Jedanaesti Međunarodni crnogorski medijski dijalozi završeni su juče. Ovogodišnji skup, kojem je prisustvovalo 50-tak učesnika, održan je u Ulcinju, u hotelu ...
eSpona
Objavljeno: 27/05/2018
bravo-beranciBlizu 1.000 građana Berana odazvalo se pozivu organizatora akcije „Očistimo Jasikovac“ i u duhu slogana dalo svoj doprinos uređenju čuvenog beranskog izletišta i ...
eSpona
Objavljeno: 25/05/2018
za-sjutra-zakazana-akcija-ocistimo-jasikovacAkcija „Očistimo Jasikovac“, koju je pokrenula grupa Beranaca koji žive i rade van grada u kojem su rođeni, zakazana je za subotu, 26. maja, sa početkom u 10. ...
eSpona
Objavljeno: 24/05/2018
sjutra-pocinju-crnogorski-medijski-dijaloziJedanaesti Međunarodni naučni skup „Crnogorski medijski dijalozi“ održavaju se od petka do nedjelje, 25-27. maja, u Ulcinju. Skup će se održati u Hotelu „Otrant“, a ...
eSpona
Objavljeno: 17/05/2018
igra-nerava-izmedu-opstine-berane-i-ugostitelja-u-glavoj-ulici-suncobranom-na-tenduSlužbenici Opštine Berane već dva dana pokušavaju da uklone tende sa terasa lokala u glavnoj beranskoj ulici, Mojsija Zečevića, ali im to, usljed protivljenja ...
eSpona
Objavljeno: 14/05/2018
u-beranama-odrzana-mala-skola-eko-liderstvaU organizaciji NVO „Sjeverna zemlja“, u Beranama je održana dvodnevna „Mala škola eko liderstva“, za 15 mladih iz opština Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Rožaje, ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2018
obiljezen-dan-pobjede-nad-fasizmomPosjetom Spomen kompleksu na Jasikovcu, polaganjem cvijeća i odavanjem pošte poginulima u Drugom svjetskom ratu, u Beranama je obilježen deveti maj, Dan pobjede nad ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2018
umjetnicka-djela-luke-radojevica-ukrasavaju-i-francuske-trgoveBeranac Luka Radojević svojim radom i skulpturama nastavio je da uljepšava brojne evropske i svjetske gradove, a posljednji u nizu je grad Condrieu, gdje je uradio ...
eSpona
Objavljeno: 06/05/2018
region-berana-i-rozaja-postaje-atrakcija-za-strane-turisteRegion sjevero-istoka Crne Gore svojim bogatim kulturno istorijskim nasleđem, jedinstvenim pejzažima, raznovrsnim aktivnostima u prirodi, specifičnom gastronomijom ...
eSpona
Objavljeno: 04/05/2018
trideset-i-osam-godina-od-smrti-josipa-broza-titaDanas se navršava 38 godina od smrti Josipa Broza Tita - doživotnog predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) i predsjednika Saveza ...
eSpona