RomiZdravlje Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) ugroženije je od ostatka populacije u Crnoj Gori. Pripadnici te populacije žive deset godina kraće od prosjeka u državi, u strukturi mortaliteta odojčadi od jedne do pet godina veće je učešće ove marginalizovane grupe nego kod ostalih građana, a pored siromaštva i socijalne izolacije takvom stanju doprinosi i ne posjedovanje lične dokumentacije, odnosno zdravstvene knjižice i neredovne ljekarske kontrole.

U odnosu na prosječni životni vijek u državi, pripadnici RAE imaju 10 godina kraći životni vijek.

Prema analizi doc. dr Jelene Radulović - sociološkinje, da bi se poboljšalo zdravstveno stanje RAE populacije u Crnoj Gori, neophodno je poboljšati uslove stanovanja, ekonomski položaj i stepen obrazovanja, a kao preventivne mjere protiv infektivnih i drugih oboljenja treba integrisati u socijalnu politiku zaštite RAE. Pored toga, navela je dr Radulović, obavezno je prevazići problem nedostataka odgovarajuće dokumentacije čime bi se omogućilo građanima RAE populacije potpuna zdravstvena zaštita.

Sa rezultatima analize dr Radulović slažu se u NVO Enfants, koja je prije petnaestak godina počela da se intenzivno bavi pitanjem unapređenja uslova života RAE populacije na sjeveru države.

Oni navode da je napredak evidentan u svim sferama, ali ističu i da postignuti rezultati nijesu dovoljni da bi eliminisali probleme sa kojima se susrijeću pripadnici RAE, posebno u zdravstvu.

Prije nešto desetak godina, kada smo počeli da se bavimo pitanjem romske populacije, veliki broj građana RAE nije imao ni osnovnu dokumentaciju, poput zdravstvene knjižice. Danas je situacija drugačija, mnogo više građana te populacije ima zdravstvene knjižice, češći su i pregledi i vakcinacija djece. No, da bi se u značajnijoj mjeri evidentirao napredak iz oblasti zdravstvene zaštite naeophodno je nastaviti sa započetim mjerama i unaprijediti ih“, naglasili su iz NVO Enfants.

Slično mišljenje o napretku iz oblasti zdravstvene zaštite kod RAE populacije ima i Veselj Beganaj - koordinator Koalicija NVO Romski krug.

Romi su najviše zadovoljni sa zdravstvom, posebno kada je riječ o primarnom nivou, dok se oko sekundarne i tercijalne može polemisati“, istakao je Beganaj prije dvije godine.

O problemima sa kojima se susrijeću pripadnici RAE populacije, ali i zdravstveni radnici, u Opštoj bolnici u Beranama kao prvi razlog navode nemanje zdravstvene dokumentacije.

Mi smo obavezni da pružimo zdravstvenu zaštitu i na pripadnike bilo koje etničke grupe gledamo istim očima. Kod pripadnika RAE postoji problem što određeni procenat građana nema zdravstvene knjižice. Iz tog razloga, dešava se da se na zdravstvenu dokumentaciju jedne osobe prijavljuje više građana te populacije. Bilo je, tako, nekih slučajeva da se, na primjer, ženska osoba sa jednom zdravstvenom knjižicom porađa dva puta u roku od pola godine“, ističu iz te zdravstvene ustanove.

Slične probleme imaju i njihove kolege iz Doma zdravlja koji, ipak, navode, da je danas stanje nešto bolje, ali da i zdravstvena kultura kod pripadnika RAE i dalje nije na zavidnom nivou.

Pripadnici RAE ne posjećuju redovno ljekare i u velikom procentu ne obavljaju kontrolne preglede. Takođe, mali je broj njih koji dovodi djecu na redovne vakcinacije pa smo se organizovali i obilazimo naselja u kojima žive kako bismo izvršili tu preventivnu mjeru ali i edukovali zainteresovane građane o obaveznoj zdravsetvenoj zaštiti“, naglašavaju iz beranskog Doma zdravlja.

No, pored svih uloženih napora i akcionih planova države koji se sprovode ili se tek pripremaju, kako u svojoj analizi zaključuje dr Radulović, za RAE populaciju je karakteristično veće učešće zaraznih i parazitarnih bolesti vezanih za loše uslove stanovanja i rada, kao i nisku kulturu higijene i lične higijene.

U većoj mjeri nego kod ostalih građana, prisutne su bolesti vezane za deficitarnu i nekvalitetnu ishranu.  Stopa smrtnosti romske djece mlađe od pet godina tri puta je veća od nacionalnog prosjeka. Romska djeca od dijareje pate tri puta češće od ostale djece, a četiri puta češće od drugih pate od respiratornih infekcija“, navodi dr Radulović u svojoj analizi.

Ona je istakla, da su djeca RAE u povećanom riziku i od delikventnog ponašanja i kriminaliteta u odnosu na ostalu djecu u zajednici. To je dodatni faktor rizika za fizičko i mentalno zdravlje, istakla je ova sociološkinja.

Tanja Radunović

Foto: Ana Stijović

U sljedećem nastavku: „Najmanji napredak ostvaren u poboljšanju životnih uslova Romkinja“

Izjava EU baner

 

Nova Sloboda logotip

 

Otvorena televizija

Objavljeno: 05/04/2018
nvo-spona-organizuje-okruli-sto-na-temu-rada-lokalne-televizijeNevladina organizacija “Spona” iz Berana organizuje u Bijelom Polju okrugli sto na temu: “Treba li nam lokalna TV? Kakva ona treba da bude?”. Okrugli sto će se ...
eSpona
Objavljeno: 02/04/2018
danas-je-svjetski-dan-osoba-s-autizmomUdruženje mladih sa hendikepom Crne Gore i Fondacija "Ognjen Rakočević" obilježavaju drugi april – Svjetski dan osoba s autizmom. Tim povodom organizovan je događaj ...
eSpona
Objavljeno: 27/03/2018
nvo-luca-institut-crnogorska-inovacija-proglasena-za-najbolju-na-svijetuPovodom dobijanja priznanja na Samitu svjetske nagrade u Beču saopštenjem se oglasila Nevladina organizacija „Luča institut“. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 26/03/2018
tokom-dana-karijere-bice-ponudeno-500-radnih-mjestaManifestacija Dani karijere biće održana u četvrtak i petak, 29. i 30. marta, u Podgorici. Organizatori ove godine očekuju najveći sajam do sada. Prema navodima ...
eSpona
Objavljeno: 26/03/2018
najavljeno-useljenje-studenata-u-univerzitetski-centarMinistar prosvjete Damir Šehović izrazio je očekivanje da će se u narednih nekoliko dana studenti Visoke medicinske škole u Beranama useliti u objekat ...
eSpona
Objavljeno: 23/03/2018
nvo-green-home-pozvao-gradane-crne-gore-da-se-ukljuce-u-obiljezavanje-sata-za-planetuPridružujući se akcijama obilježavanja “Sata za planet”, Nevladina organizacija “Green Home” pozvala je građane Crne Gore da u subotu, 24. marta, od 20.30 ...
eSpona
Objavljeno: 23/03/2018
nvo-spona-privodi-se-kraju-prva-faza-realizacije-projekta-otvorena-televizijaNevladina organizacija “Spona” iz Berana privodi kraju peti mjesec realizacije projekta “Otvorena televizija (OTV).  Inače, Spona je jedina NVO iz Crne Gore ...
eSpona
Objavljeno: 22/03/2018
dovidenja-druze-dovidenjaGojko Kastratović (1938 – 2018) Napustio nas je, ovih dana, Gojko Perišin Kastratović, vrsni intelektualac i filmski stvaralac, a kinematografska djela koje je ...
eSpona
Objavljeno: 22/03/2018
berane-pokriveno-snijeznim-pokrivacemNajveće sniježne padavine u Beranama pale su početkom proljeća, umjesto tokom zime. Danas je Berane pokriveno sniježnim pokrivačem kolikim ga tokom čitave zime nije ...
eSpona
Objavljeno: 20/03/2018
svjetski-dan-voda-obiljezava-se-na-sjeveru-crne-goreCrna Gora i Žabljak predstavljaju ove godine centar evropskih okupljanja i dešavanja povodom obilježavanja Svjetskog dana voda. Kako je najavljeno, tim povodom će ...
eSpona
Objavljeno: 20/03/2018
nvu-beranda-postavila-platforme-za-dolazak-rodaUdruženje građana “Beranda” postavilo je u petak dvije platforme za buduća gnijezda bijelih roda u Polimskoj ulici u Beranama. Podsjetimo, Beranci nestrpljivo ...
eSpona
Objavljeno: 18/03/2018
foto-esej-dusana-stijovica-berane-ubijanje-gradaTurski novinar Ahmed Šerif u tekstu objavljenom 22. avgusta 1910. godine u istambulskom časopisu „Tanin“ piše: „Neka kaže ko šta hoće, oni koji duže vrijeme borave ...
eSpona
Objavljeno: 16/03/2018
predstavnici-norbcg-a-ucestvovali-na-10-sastanku-ieepo-u-beograduPredsjednica Nacionalne organizacije za rijetke bolesti Crne Gore (NORBCG)  Nataša Bulatović i Andrijana Nikolić - osnivač organizacije, učestvovale su na 10. ...
eSpona
Objavljeno: 15/03/2018
danas-se-obiljezava-svjetski-dan-potrosacaOsnovna prava potrošača u Crnoj Gori su na alarmantno niskom nivou, ocijenili su predstavnici Centra za zaštitu potrošača (CEZAP) i pozvali nadležne institucije da ...
eSpona
Objavljeno: 09/03/2018
novo-poravnanje-prihvaceno-da-se-jednom-od-ostecenih-sluzbenika-isplati-1-000-euraUsljed neusklađenosti koeficijenata sa Zakonom o zaradama u javnom sektoru, predstavnici beranske lokalne uprave prihvatili su da se jednom od oštećenih radnika ...
eSpona
Objavljeno: 08/03/2018
u-susret-8-martu-medunarodnom-prazniku-zena-sinoc-odrzan-koncertU organizaciji beranskog Centra za kulturu, sinoć je održan koncert povodom međunarodnog praznika Dana žena. U čast dama, na koncertu su učestvovali: vokalna grupa ...
eSpona
Objavljeno: 07/03/2018
zajedno-do-un-ciljeva-odrzivog-razvojaRealizacija projekta „Znanjem i saradnjom do UN ciljeva održivog razvoja“ predstavlja temu saopštenja NVO „Sjeverna zemlja“. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 04/03/2018
peticija-potpise-podrske-izglasavanju-pavlovog-zakona-dostavljaju-skupstiniGrađanska peticija “Pravda za Pavla“, kojom se traže izmjene Krivičnog zakonika, odnosno da se vrati doživotna kazna za teška krivična djela nad malom djeca, sjutra ...
eSpona
Objavljeno: 01/03/2018
zbog-zakidanja-zarada-pocinje-novi-sudski-proces-i-nastavljeno-podnosenje-tuzbi-protiv-opstine-beranePočetkom marta u beranskom Osnovnom sudu započeće novi sudski postupak zaposlenog protiv Opštine Berane. Sud je prvo ročište novog sudskog procesa zakazao ...
eSpona
Objavljeno: 01/03/2018
drug-nije-metaZadnja srijeda u februaru mjesecu je Dan borbe protiv vršnjačkog nasilja – Dan ružičastih majica - poznatiji kao PINK SHIRT DAY.  Ideja je nastala u Kanadi u ...
eSpona
Objavljeno: 28/02/2018
crna-gora-obiljezava-28-februar-dan-rijetkih-bolestiPovodom 28. februara, Dana rijetkih bolesti, u Podgorici se danas održava Prva nacionalna konferencija o rijetkim bolestima na temu "Na putu ka EU Crna Gora i ...
eSpona
Objavljeno: 27/02/2018
obiljezeno-dvadeset-i-pet-godina-od-zlocina-u-strpcimaPovodom obilježavanja 25 godina od zločina na željezničkoj stanici u Štrpcima, danas su u Podgorici predstavnici Foruma Bošnjaka Crne Gore (FBCG), nekih od ...
eSpona
Objavljeno: 27/02/2018
peticija-grupa-gradana-prikupila-potpise-za-pavlov-zakonGrupa građana “Pravda za Pavla” koja je pokrenula peticiju kojom od Skupštine traži usvajanje zakona kojim će biti omogućeno da Nermin Šišić - osumnjičeni za ...
eSpona
Objavljeno: 24/02/2018
osnovano-udruzenje-pcelara-rojOdržanom Osnivačkom skupštinom Udruženja pčelara „Roj“ , potom i registracijom kod nadležnog državnog organa, broj udruženja građana u Beranama uvećan je za jos ...
eSpona
Objavljeno: 22/02/2018
ljudi-bez-adrese-novi-roman-faiza-softicaU izdanju sarajevske IK “Dobra knjiga” iz štampe je izašao roman “Ljudi bez adrese” autora Faiza Softića. Roman je koncipiran u tri dijela, a govori o ...
eSpona
Objavljeno: 21/02/2018
mededovic-begovic-oduzmimo-diplome-srama-i-neznanjaKoordinatorka Ženske organizacije “Feniks” iz Berana, Fatima Međedović - Begović pozvala je nadležne državne organe, ali i institucije koje im mogu pomoći, da ...
eSpona
Objavljeno: 20/02/2018
obiljezava-se-dan-socijalne-pravdeU svijetu se obilježava Svjetski dan socijalne pravde, koji je proglasila Generalna skupština UN u novembru 2007. godine. “Čvrsti temelji socijalne pravde nalaze ...
eSpona
Objavljeno: 17/02/2018
nova-knjiga-jezik-i-stil-janka-donovica(Jelena Bašanović – Čečović: „Jezik i stil Janka Đonovića“, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Podgorica 2017) Crnogorska akademija nauka i umjetnosti ...
eSpona
Objavljeno: 17/02/2018
kolasin-obiljezena-godisnjica-osnivanja-nk-hajdukVeče pod nazivom “Malo misto” u „maloj varoši” na kojoj je predstavljena i knjiga “Hajduk u sto i jednoj priči”, autora Maria Garbera iskrilo je od emocija i ...
eSpona
Objavljeno: 15/02/2018
petnjica-prodajom-slatkisa-srednjoskolci-obiljezili-dan-zaljubljenihPovodom 14. februara, Dana zaljubljenih, učenici Srednje mješovite škole u Petnjici, juče su u holu škole organizovali akciju prodaje slatkiša. Akciju su ...
eSpona
Objavljeno: 14/02/2018
roditeljstvo-za-cjelozivotno-zdravljeU prostorijama Centra za prevenciju Doma zdravlja Berane održane su prve radionice za roditelje u okviru programa “Roditeljstvo za cjeloživotno zdravlje” koja ...
eSpona
Objavljeno: 13/02/2018
manifestacijom-malo-misto-u-maloj-varosi-u-kolasinu-ce-obiljeziti-107-godina-splitskog-hajdukaU Kolašinu se večeras održava manifestacija „Malo misto u maloj varoši“, posvećena obilježavanju 107 godina postojanja „Hajduka“ iz Splita. Organizatori ...
eSpona
Objavljeno: 12/02/2018
nova-knjiga-metodologija-istorijskih-istrazivanja(Zdravko M. Deletić: Metodologija istorijskih istraživanja, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Podgorica 2017) U izdanju Crnogorske akademije nauka i ...
eSpona
Objavljeno: 09/02/2018
zbog-zakidanja-zaposlenih-novi-suski-postupak-protiv-opstine-beranePostupajući po tužbi advokata Draga Pantovića koji zastupa jednog zaposlenog u jednoj od javnih ustanova i preduzeća čiji je osnivač Opština Berane, u Osnovnom sudu ...
eSpona
Objavljeno: 30/01/2018
vladimir-vlado-zindovic-je-odisej-iz-poljaVladimir - Vlado Zindović, Mojkovački odisej, moja putovanja (2016), Pegaz, Bijelo Polje Ne zna se da li je nekada stari grad Brskovo imao izlaz na more, neku ...
eSpona
Objavljeno: 28/01/2018
romi-i-njihova-kultura-i-dalje-nepoznanica-vecinskom-stanovnistvuRazvijanje crnogorskog društva na principima interkulturalizma predstavlja garanciju očuvanja kulturnih specifičnosti Roma. Samo omogućavanjem većinskom ...
eSpona
Objavljeno: 25/01/2018
u-urbanisticki-neuredenim-naseljima-nalaze-se-stambeni-objekti-romaDekada Roma 2005-2015. godine nije eliminisala probleme vezane za stanovanje Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) u Crnoj Gori, ali je, ipak, dala prve, ...
eSpona
Objavljeno: 24/01/2018
ostvareni-samo-pocetni-rezultati-u-obrazovanju-romske-populacijeObrazovanje je najistaknutiji problem kod Roma, Aškalija Egipćana (RAE) koji je uzrokovan socijalnim i ekonomskim položajem te populacije. Isključenost u ...
eSpona
Objavljeno: 23/01/2018
prikaz-janko-vujisic-s-bogom-2017-crnogorski-kulturni-forum-cetinjePred čitaocima je nova knjiga crnogorskog pesnika Janka Vujisića pod naslovom „S bogom и з божјаком“. U knjizi su poeme: „S vladikom u oblake“ i „Vidio sam svoga ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2018
porodice-roma-zive-od-slabo-placenih-fizickih-poslovaPorodice pripadnika Roma, Aškalija i Egipćana (RAE) žive u lošim finansijskim uslovima, bave se poslovima iz sfere sive ekonomije i preživljavaju obavljajući slabo ...
eSpona
Objavljeno: 22/01/2018
promovisana-knjiga-poema-s-bogomNova knjiga crnogorskog pjesnika Janka Vujisića pod naslovom „S bogom и з божјаком“ promovisana je u kolašinskom Centru za kulturu. U knjizi su poeme: „S vladikom u ...
eSpona
Objavljeno: 21/01/2018
najmanji-napredak-ostvaren-u-poboljsavanju-zivotnih-uslova-romkinjaAktivnosti na realizaciji Dekade Roma najmanje su dale rezultata u poboljšanju životnih uslova Romkinja, koje su i dalje diskriminisane po osnovu ...
eSpona
Objavljeno: 19/01/2018
nikola-knezevic-po-peti-put-obiljezio-bogojavljensku-trkuBeranac Nikola Knežević pobijedio je i ove godine u plivanju za Časnim krstom, u Bogojavljenskoj trci održanoj danas, u rijeci Lim, na gradskoj plaži, u centru ...
eSpona
Objavljeno: 19/01/2018
rekordna-citanost-espone-i-u-2017-godiniElektronske novine Espona i tokom 2017. godine imaju uzlazni trend čitanosti u odnosu na prethodnu godinu. Izuzimajući februar, kada je broj čitalaca bio nešto ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2018
zbirka-poezije-album-za-prognane-beranke-rebeke-cilovic-prevedena-na-engleski-jezikZbirka poezije “Album za prognane” autorke Rebeke Čilović, koja je ove godine izašla u izdanju JU “Ratkovićeve večeri poezije” i pod pokroviteljstvom Ministarstva ...
eSpona
Objavljeno: 15/01/2018
nova-sudska-presuda-zaposlenom-u-javnoj-ustanovi-da-se-isplati-1-700-euraPostupajući po tužbi službenika u jednoj od javnih ustanova čiji je osnivač Opština Berane, Osnovni sud je donio Presudu po kojoj je zaposleni zakinut za 1.700 ...
eSpona
Objavljeno: 10/01/2018
prva-dekada-nije-predstavljala-dovoljno-dug-period-da-utvrdimo-tacan-broj-rae-populacijeU kakvoj situaciji su građani romske populacije u Crnoj Gori možda najbolje govori podatak da se ne zna ni njihov tačan broj, odnosno da se zvanični broj ...
eSpona
Objavljeno: 09/01/2018
slobodan-milosevic-dobija-ulicu-u-beranamaInicijativa da jedna od beranskih ulica dobije ime Slobodana Miloševića - bivšeg predsjednika Srbije i Savezne Republike Jugoslavije, dobila je zeleno svjetlo ...
eSpona
Objavljeno: 04/01/2018
jak-zemljotres-pogodio-sjever-crne-goreJak zemljotres, jačine 5,2 Rihtera potresao je danas sjevero-istok Crne Gore sa epicentrom na planini Visitor, na području plavske opštine. Potres, do kojeg je ...
eSpona
Objavljeno: 27/12/2017
novi-broj-medijskih-dijalogaIz štampe je izašao novi broj međunaraodnog časopisa Medijski dijalozi. "Medijski dijalozi" su periodični međunarodni časopis za istraživanje medija i društva. Do ...
eSpona