Romi obrazovanjeObrazovanje je najistaknutiji problem kod Roma, Aškalija Egipćana (RAE) koji je uzrokovan socijalnim i ekonomskim položajem te populacije. Isključenost u obrazovanju djece RAE populacije, do prije samo neku godinu iznosila je više od 60 posto, da bi tokom Dekade Roma taj procenat bio smanjen, ali je i danas izuzetno visok.

Kao i u svim ostalim oblastima života Roma, Aškalija i Egipćana, teško je operisati sa egzaktnim podacima o procentu pismenih pripadnika te populacije, ali je u Analizi doc. dr Jelene Raulović - sociologa, navedeno da je prije samo nekoliko godina (2008) oko 80. posto RAE populacije bilo nepismeno.

Ona je istakla da je stopa upisa romske djece u osnovne škole veoma niska i, prema analizi, iznosila je 36 posto, dok je kod ostalih građana bila izražena sa 86 posto. Prema rezultatima do kojih je dr Radulović došla, stopa upisanih učenika RAE populacije u srednje škole je još niža – svega 13 posto, dok procenat ostalih građana Crne Gore iznosi 83.

Jedan od nabolnijih oblika isključenosti RAE djece je neopravdano usmjeravanje u „specijalne škole“. Skoro 80 posto djece u „specijalnim“ školama čine Romi iako u opštoj populaciji učestvuju samo sa oko tri posto“, istakla je dr Radulović.

Kao preporuke za smanjivanje i eliminisanje nepismenosti i zaostajanja u obrazovanju, ona predlaže nekoliko mjera, a prva je da država posebnim mjerama praćenja programa na obrazovanju Roma u potpunosti isprati neophodne rezultate.

Kao jednu od njih treba izdvojiti besplatnu dodjelu udžbenika za učenike romske populacije koju je, kao jednu od aktivnosti, država započela prije nekoliko godina.

Naime, tada su za 300. učenika RAE populacije do trećeg razreda osnovne škole na sjeveru države besplatno obezbijeđeni udžbenici, a ta aktivnost je proširena i za đake na jugu.

Te i slične aktivnosti daju evidentne rezultate, mada ne onakve kakve bi svi željeli.

To je pokazalo i nedavno istraživanje koje je sprovedeno u okviru projekta za aktivno učešće Roma i Egipćana, koje je sprovela Koalicija nevladinih organizacija Romski krug sa NVO HumanitaracMinistarstvom za ljudska i manjinska prava, kao i opštinama: Herceg Novi, Nikšić Berane.

Kako je saopštio Veselj Begenaj - koordinator NVO Koalicije Romski krug, od 2000. do 2002. godine bilo je oko 400 djece romske populacije u obrazovnom sistemu u Crnoj Gori, a sada ih je oko hiljadu i osamsto, što pokazuje da je učinjen vidan napredak, iako, kako je naveo, još nije na nivou koji bi željeli.

To se mora posmatarati kao proces i ne možemo preko noći očekivati da država i međunarodne organizacije stvore uslove, jer se i sami moramo potruditi oko naše integracije. A pozitivnih pomaka ima“, ocijenio je Beganaj.

Tog mišljenja su i u NVO Enfants, koja se na sjeveru države bavi pitanjem poboljšanja uslova života RAE populacije.

Prema njihovim navodima, evidentan je sve veći broj djece koja se upisuju u osnovne škole, ali ono što je zabrinjavajuće predstavlja podatak da je njihov broj sve manji kako se prati broj učenika starijih razreda. Samim tim, naveli su iz te NVO, ni stanje sa njihovim brojem upisanih u srednje škole nije zadovoljavajuće, ali i na tom planu, kako su kazali, ima pomaka nabolje.

Pomaci su vidljivi svima koji se bave pitanjem inkluzije Roma i eliminisanjem problema koji opterećuju tu, najranjiviju, populaciju.

Ističu se tako podaci da su građani romske populacije već počeli da se prijavljuju na Zavod za zapošljavanje i sa fakultetskim diplomama, sve je veći broj onih koji završavaju srednje škole i da iz godine u godinu sve veći broj djece upisuje se u početne razrede osnovnih škola.

Kao dalje korake na rješavanju problema pismenosti i obrazovanja RAE populacije, u svojoj analizi dr Jelena Radulović navodi nekoliko predloga, među kojima je da kod odraslih Roma, naročito kod žena, potrebno je promovisati značaj pismenosti i obrazovanju zbog poboljšanja položaja tih osoba na tržištu rada, ali i u porodici i društvu.

Opismenjavanje i obrazovanje odraslih, naročito žena, potrebno je realizovati kroz odgovarajuće dostupne, besplatne programe. Za ravnopravan pristup RAE djece kvalitetnom obrazovanju potrebno je obezbijediti nediskriminirajuću školsku sredinu, a promovisanje kod roditelja značaja obrazovanja djece za obezbjeđivanje kvalitetnijeg života, povećaće obuhvatnost djece školovanjem”, predlaže dr Radulović.

Kako je u svojoj analizi istakla ova sociološkinja, pored pomenutog, potrebno je raditi i na obezbjeđivanju romskog nastavnog kadra, na standardizaciji romskog jezika i u školske programe uključivati nastavne sadržaje o romskom jeziku, kulturi, običajima i usmenom stvaralaštvu, što bi doprinijelo očuvanju etničkog identiteta.

Tanja Radunović

U sljedećem nastavku: U urbanistički neuređenim naseljima nalaze se stambeni objekti Roma

 Izjava EU baner

 

Nova Sloboda logotip

 

Otvorena televizija

Objavljeno: 17/09/2018
zavrsena-predavanja-na-skoli-novinarstva-u-beranamaPredavanja na Školi novinarstva koju je organizovala Nevladina organizacija „Spona“ završena su proteklog vikenda, a polaznici Škole ispite će polagati pred ...
eSpona
Objavljeno: 14/09/2018
beranci-obiljezili-svjetski-dan-uklanjanja-otpadaAkcija pod nazivom „Let’s do it Montenegro!“, kojom se obilježava 14. septembar, Svjetski dan uklanjanja otpada, održana je u Beranama. U akciji su učestvovali ...
eSpona
Objavljeno: 14/09/2018
skolskih-medijatora-za-re-populaciju-bice-dvostruko-viseOd ove godine romske medijatore finansiraće Ministarstvo prosvjete, a predviđeno je da ih bude dvostruko više, s tim da će se konačan broj znati onda kada se obrade ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2018
gusinje-zavrsen-react-2018Jedanaesti evro-atlantski kamp “REACT 2018”, koji je održan u Gusinju, završen je. Na ovogodišnjem kampu je učestvovalo više od 70 mladih iz 14 zemalja i po svemu ...
eSpona
Objavljeno: 09/09/2018
obiljezen-svjetski-dan-prve-pomociCrveni krst Crne Gore (CKCG) obilježio je juče Svjetski dan prve pomoći. Podsjetimo, Svjetski dan prve pomoći obilježava se osmog septembra, a ovogodišnja tema ...
eSpona
Objavljeno: 04/09/2018
gusinje-zapoceo-sa-radom-react-2018Jedanaesti regionalni kamp REACT 2018, otvoren je juče u Vusanju kod Gusinja. Kamp se održava u Eko katunu “Rosi”, a na njemu učestvuje više od 70 polaznika iz 14 ...
eSpona
Objavljeno: 02/09/2018
poziv-srednjoskolcima-i-nastavnicima-za-potragu-za-pravima-mladihU znak obilježavanja Međunarodnog dana mladih 2018. godine, Inicijativa mladih za ljudska prava, članica Građanske alijanse (GA), raspisala je otvoreni poziv za ...
eSpona
Objavljeno: 01/09/2018
odrzan-okrugli-sto-o-znacaju-lokalne-televizijeLokalne televizije su potrebne građanima, kako bi ih informisale o svakodnevnim, lokalnim problemima građana, a ne da bi se bavile takozvanim „velikim“, političkim ...
eSpona
Objavljeno: 28/08/2018
jos-dva-bivsa-potpredsjednika-zatrazila-da-im-opstina-isplati-zakinuti-novacSjednica Odbora za izbor i imenovanja Skupštine opštine Berane zakazana je za sjutra, a na dnevnom redu sjednice je tačka: Razmatranje zahtjeva bivših ...
eSpona
Objavljeno: 28/08/2018
nvo-spona-u-andrijevici-organizuje-okrugli-sto-na-temu-treba-li-nam-lokalna-tv-kakva-ona-treba-da-budeU organizaciji Nevladine organizacije “Spona” iz Berana u Andrijevici će se održati Okrugli sto na temu: “Treba li nam lokalna TV? Kakva ona treba da ...
eSpona
Objavljeno: 27/08/2018
kada-mala-nvo-sa-sjevera-izrasta-u-kredibilnog-partnera-za-sve-institucije-na-nivou-drzaveJedna od onih nevladinih organizacija koja je realizovanim projektima i stavovima za vrlo kratko vrijeme zavrijedila pažnju, popularnost i uvažavanje građana, ...
eSpona
Objavljeno: 22/08/2018
koordinacijom-centralnih-i-lokalnih-vlasti-do-inkluzije-romaProgram ROMACTED doprinijeće boljoj socijalnoj inkluziji romske i egipćanske (RE) zajednice na lokalnom nivou, a u daljem periodu neophodno je unaprijediti ...
eSpona
Objavljeno: 20/08/2018
berane-budva-pluzine-i-savnik-ce-svim-osnovcima-obezbijediti-udzbenikeČetiri od 23 opštine, Berane, Budva, Plužine i Šavnik, obezbijediće besplatne udžbenike za sve osnovce. Lokalna uprava Herceg Novog to će učiniti za đake prva tri ...
eSpona
Objavljeno: 12/08/2018
odrzano-vece-vojvode-gavra-vukovicaU spomen obilježavanja 90 godina od smrti vojvode Gavra Vukovića - prvog diplomiranog pravnika iz Crne Gore, ministra inostranih djela i predsjednika Državnog ...
eSpona
Objavljeno: 11/08/2018
monstat-berane-u-grupi-opstina-sa-negativnim-prirodnim-prirastajem-samo-tri-sa-pozitivnimPrema podacima MONSTAT-a, Berane se i dalje nalazi u grupi crnogorskih opština sa negativnim prirodnim priraštajem. Prema istim podacima, pored Podgorice i tri ...
eSpona
Objavljeno: 10/08/2018
beranka-rebeka-cilovic-obiljezila-ovogodisnji-festival-zavicajne-stazePriča „Rane“, autorke Rebeke Čilović iz Berana i „Kosač“, autora Ulvije Mušovića, ravnopravno su podijelili prvu nagradu na sinoć završenom Festivalu „Zavičajne ...
eSpona
Objavljeno: 06/08/2018
u-organizaciji-nvo-spona-zapocela-skola-novinarstvaŠkola novinarstva koju organizuje Nevladina organizacija „Spona“ započela je proteklog vikenda. Škola je započela sa radom kao jedna od aktivnosti projekta ...
eSpona
Objavljeno: 04/08/2018
u-hotelu-berane-otvoren-salon-ivangradOtvaranjem stalne postavke izložbe fotografija starih Berana i Ivangrada zvanično je otvoren i novoimenovani Salon "Ivangrad" Hotela "Berane". U prisustvu stotinak ...
eSpona
Objavljeno: 02/08/2018
tipar-za-satiricara-godine-perica-jokicNa konkurs za nagradu “Tipar” koji je raspisan povodom održavanja manifestacije XXXII Dani humora i satire “Vuko Bezarević” – Pljevlja 2018, žiri je jednoglasno ...
eSpona
Objavljeno: 02/08/2018
umjetnost-spojila-ljude-na-njegosevom-trguPovodom održanog petog kulturno - umjetničkog programa “Ladica đinđuva po trgu prosuta” saopštenjem se oglasio Biro za odnose sa javnošću Opštine Berane. ...
eSpona
Objavljeno: 28/07/2018
pocinje-peti-thunder-fest-u-beranamaNajava muzičkog festivala THUNDER FEST predstavlja temu saopštenja Biroa za odnose sa javnošću Opštine Berane. Dostavljeno saopštenje Espona integralno ...
eSpona
Objavljeno: 25/07/2018
lgbt-forum-progres-pet-godina-od-prve-parade-ponosa-u-crnoj-gori-gdje-smo-danasObilježavajući 24. jul 2013. godine, dan kada je u Crnoj Gori organizovana prva parada ponosa, oglasili su se iz LGBT Foruma Progres. Dostavljeno saopštenje Espona ...
eSpona
Objavljeno: 21/07/2018
nova-sportska-dvorana-predata-na-upotrebu-sportistima-i-svim-gradanima-beranaNova sportska dvorana u Beranama pradata je na upotrebu sportistima i svim građanima. Dvorana je svečano otvorane na Dan opštine, 21. jul, a svečanosti su ...
eSpona
Objavljeno: 18/07/2018
nvo-feniks-kuda-ide-beranski-nvoNakon raspodjele sredstava nevladinim organizacijama obavljene od strane Komisije Opštine Berane, Ženska nevladina organizacija „Feniks“ obratila Zahtjevom za ...
eSpona
Objavljeno: 17/07/2018
kampanja-svaka-limenka-se-racuna-i-na-moto-skupu-u-beranamaKampanja "Svaka limenka se računa“, čijoj implementaciji u Crnoj Gori ove godine je doprinijela i Nevladina organizacija „Sjeverna zemlja“, realizovana je ...
eSpona
Objavljeno: 16/07/2018
u-beranama-odrzana-izlozba-oldtajmeraJuče je u glavnoj beranskoj ulici održana Izložba oldtajmera „Berane 2018“.  To je četvrta manifestacija tog tipa koja se održava u Beranama i ona, polako, ...
eSpona
Objavljeno: 13/07/2018
od-osam-klastera-sa-uslovima-za-dobijanje-subvencija-pet-je-sa-sjevera-jedan-iz-beranaMinistarstvo ekonomije odobrilo je osam aplikacija u okviru Javnog poziva za učešće u Programu podsticanja razvoja klastera u Crnoj Gori za 2018. godinu. Među osam ...
eSpona
Objavljeno: 11/07/2018
obiljezen-dan-sjecanja-na-zrtve-ratovaIzvođenjem poetsko-muzičkog recitala "Riječ poslije Srebrenice" obilježen je Dan sjećanja na žrtve ratova vođenih na prostorima bivše SFRJ u periodu od 1991. ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
bravo-o-dive-beranke-osvojile-trece-mjesto-u-kategoriji-nove-klapske-pjesmeDruge noći takmičenja na Međunarodnom festivalu klapa u Perastu, Ženska klapa O’ Dive Belcanto ostavio je još bolji utisak od nastupa prve večeri, pa su u ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
otvorena-11-ljetnja-diplomatska-skola-gavro-vukovicSvečanim obraćanjem zvaničnika prisutnim polaznicima, danas je u Beranama otvorena 11. Ljetnja diplomatska škola za mlade diplomate „Gavro Vuković“.  Kako je ...
eSpona
Objavljeno: 02/07/2018
o-dive-odusevile-na-medunarodnom-festivalu-klapa-u-perastuŽenska klapa O'Dive Belcanto iz Berana oduševila je nastupom na 17. KotorArt Međunarodnom festival klapa koji je održan u Perastu i čiji je takmičarski dio završen ...
eSpona
Objavljeno: 01/07/2018
iz-stampe-izasla-trinaesta-knjiga-perice-jokicaSaznanja Roberta Nimanija je trinaesta po redu knjiga Perice Jokića, objavljena u izdanju „Alme“ iz Beograda, 2018. Knjiga Saznanja Roberta ...
eSpona
Objavljeno: 27/06/2018
foto-reportaza-posjecene-tuzne-vrbe-predstavljaju-jos-tuzniju-sliku-beranaPočetak radova na nastavku Ulice Mira i Slobode (poznate kao obilaznica pored Lima) obilježila je bjesomučna sječa stabala u gradskom parku, a nastavljeno je ...
eSpona
Objavljeno: 26/06/2018
foto-reportaza-i-komentar-iz-beograda-bez-nove-slobode-danas-nema-slobode-duha-sjutraU svečanoj sali Gradske opštine Savski Venac, u Beogradu, 22. juna 2018. godine, promovisan je novi, sedmi, broj časopisa „Nova Sloboda“ koji je okupio brojne ...
eSpona
Objavljeno: 19/06/2018
promocija-nove-slobode-u-beograduPromocija časopisa „Nova Sloboda“ održaće se u petak, 22. juna, u Beogradu. Promocija će se održati u svečanoj sali Gradske opštine Savski Venac, koja se nalazi u ...
eSpona
Objavljeno: 16/06/2018
vlada-ce-raditi-na-daljem-poboljsanju-polozaja-romaVlada Crne Gore je spremna da uloži dodatne napore u cilju poboljšanja položaja Roma i Egipćana posebno u oblasti socijalne zaštite, zdravstva i obrazovanja, kazao ...
eSpona
Objavljeno: 14/06/2018
velimir-ralevic-odusevio-mlade-na-jugu-srbijePjesnik za djecu iz Berana, Velimir Ralević gostovao je prethodnih dana na jugu Srbije, gdje se u pet gradova  predstavio svojom poezijom najmlađim ...
eSpona
Objavljeno: 11/06/2018
gradani-romske-pripadnosti-zainteresovani-za-obuke-i-sezonski-radŽitelji romskih naselja Riversajd i Talum u Beranama iskazali su interesovanje za obukama, osposobljavanjem i zapošljavanjem. Predstavnici beranskog Biroa rada i ...
eSpona
Objavljeno: 06/06/2018
otvoren-preduzetnicki-kutak-u-gimnaziji-panto-malisicU znak obilježavanja petog juna, Svjetskog dana zaštite životne sredine, NVO „Sjeverna zemlja“ i Gimnazija „Panto Mališić“ otvorili su „Preduzetnički kutak“, što ...
eSpona
Objavljeno: 01/06/2018
pocela-limska-regataStartom posada u Plavu, na izvorištu Lima, danas je započela tradicionalna manifestacija “Limska regata”, koja će, kako je planirano, trajati do nedjelje, trećeg ...
eSpona
Objavljeno: 28/05/2018
odrzani-11-medunarodni-crnogorski-medijski-dijalozi9Jedanaesti Međunarodni crnogorski medijski dijalozi završeni su juče. Ovogodišnji skup, kojem je prisustvovalo 50-tak učesnika, održan je u Ulcinju, u hotelu ...
eSpona
Objavljeno: 27/05/2018
bravo-beranciBlizu 1.000 građana Berana odazvalo se pozivu organizatora akcije „Očistimo Jasikovac“ i u duhu slogana dalo svoj doprinos uređenju čuvenog beranskog izletišta i ...
eSpona
Objavljeno: 25/05/2018
za-sjutra-zakazana-akcija-ocistimo-jasikovacAkcija „Očistimo Jasikovac“, koju je pokrenula grupa Beranaca koji žive i rade van grada u kojem su rođeni, zakazana je za subotu, 26. maja, sa početkom u 10. ...
eSpona
Objavljeno: 24/05/2018
sjutra-pocinju-crnogorski-medijski-dijaloziJedanaesti Međunarodni naučni skup „Crnogorski medijski dijalozi“ održavaju se od petka do nedjelje, 25-27. maja, u Ulcinju. Skup će se održati u Hotelu „Otrant“, a ...
eSpona
Objavljeno: 17/05/2018
igra-nerava-izmedu-opstine-berane-i-ugostitelja-u-glavoj-ulici-suncobranom-na-tenduSlužbenici Opštine Berane već dva dana pokušavaju da uklone tende sa terasa lokala u glavnoj beranskoj ulici, Mojsija Zečevića, ali im to, usljed protivljenja ...
eSpona
Objavljeno: 14/05/2018
u-beranama-odrzana-mala-skola-eko-liderstvaU organizaciji NVO „Sjeverna zemlja“, u Beranama je održana dvodnevna „Mala škola eko liderstva“, za 15 mladih iz opština Andrijevica, Berane, Bijelo Polje, Rožaje, ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2018
obiljezen-dan-pobjede-nad-fasizmomPosjetom Spomen kompleksu na Jasikovcu, polaganjem cvijeća i odavanjem pošte poginulima u Drugom svjetskom ratu, u Beranama je obilježen deveti maj, Dan pobjede nad ...
eSpona
Objavljeno: 09/05/2018
umjetnicka-djela-luke-radojevica-ukrasavaju-i-francuske-trgoveBeranac Luka Radojević svojim radom i skulpturama nastavio je da uljepšava brojne evropske i svjetske gradove, a posljednji u nizu je grad Condrieu, gdje je uradio ...
eSpona
Objavljeno: 06/05/2018
region-berana-i-rozaja-postaje-atrakcija-za-strane-turisteRegion sjevero-istoka Crne Gore svojim bogatim kulturno istorijskim nasleđem, jedinstvenim pejzažima, raznovrsnim aktivnostima u prirodi, specifičnom gastronomijom ...
eSpona
Objavljeno: 04/05/2018
trideset-i-osam-godina-od-smrti-josipa-broza-titaDanas se navršava 38 godina od smrti Josipa Broza Tita - doživotnog predsjednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ) i predsjednika Saveza ...
eSpona