Slabije ostvarenje Budžeta od planiranog, znatno veće izdvajanje za neto zarade zaposlenih i prepolovljeni izdaci za kapitalne projekte predstavljaju osnovne karakteristike Nacrta Odluke o izmjenama i dopunama Odluke o Budžetu Opštine Berane za 2023. godinu ( rebalans).

Kada se tome doda podatak da punjenje Budžeta u iznosu većem od 70. odsto dolazi sa pozicija „Donacije i transferi“ i iz „Egalizacionog fonda“ onda je jasna situacija u kakvom se stanju nalazi Opština Berane.

Za razliku od većine opština u Crnoj Gori, čak i onih na sjeveru države, koje su već usvojile rebalans (primjer su Pljevlja i Petnjica, gdje su rebalansom budžeti tamošnjih lokalnih uprava uvećani za milionske iznose) ili one koje su pripremile nacrte rebalansa, beranska lokalna uprava prihodovaće manje sredstava nego što usvojenim Budžetom, a njeno funkcionisanje tokom ove godine se zasniva na donacijama i sredstvima iz Egalizacionog fonda.

Naime, kako je predviđeno Nacrtom odluke, Budžet Opštine Berane za 2023. godinu iznosiće 11.950,000 eura, umjesto 13.000,000, koliko je bilo planirano usvojenim Budžetom, odnosno Budžet će biti manji za 1.050,000 eura. Ukoliko Nacrt bude usvojen u predloženoj formi, na manje prihode će dominantno uticati stavka „Pozajmice i krediti“ koja je bila planirana na 1.000,000 eura.

Kada se radi o prihodnoj strani Budžeta, najveći pad u punjenju Budžeta predstavlja stavka „Primici od prodaje nefinansijske imovine“ koja je bila planirana na 1.500,000 eura, a rebalansom je predviđen iznos od 50,000 eura. Osjetan pad prihoda je predviđen i na poziciji „Primici od otplate kredita i sredstva prenesena iz prethodne godine“, koji su bili predviđeni u iznosu 1.451,000 eura, a ostvarenje će iznositi 1.056,000. Ni stavka „Naknade za korišćenje šuma“ neće biti realizovana u predviđenom iznosu, jer će umjesto 500,000 eura, prema Nacrtu, biti prihodovano 100,000 manje, odnosno 400,000 eura.

Kako se predviđa rebalansom, Budžet opštine Berane će se 2023. godine dominantno puniti iz „Donacije i transfera“ i Egalizacionog fonda. Usvojenom Odlukom o budžetu, donacije su bile predviđene u iznosu 4.430,000 eura, dok je rebalansom predviđeno uvećanje te stvake za 800,000 eura, odnosno na iznos od 5. 230,000, dok će se iz Egalizacionog fonda u opštinsku kasu sliti još 3.400,000 eura.

Samo te dvije pozicije, zajedno, predviđaju ostvarenje prihoda Opštine u iznosu 8.630,000 eura, od predviđenih 11.950,000, čime se i Nacrtom rebalansa potvruje da je Opština Berane, na žalost, izdržavana opština.

Manje ostvareni prihodi od planiranih neminovno traže zarezivanje i ostvarenje rashoda, a kao u svakoj „domaćinskoj lokalnoj upravi“, gdje će se prvo umanjiti izdvajanja nego na poziciji „Kapitalni izdaci“, koji su Nacrtom prepolovljeni. Kako je predviđeno, umjesto ulaganja od 3.147,600 eura, koliko je bilo precizirano Budžetom, rebalansom će u tu svrhu biti izdvojeno 1.800,325 eura.

Tako, primjera radi, u izdatke za infrastrukturu opšteg značaja će umjesto 1.000,000 biti uloženo 1,000 eura! Izdaci za građevisnke objekte koji su bili predviđeni u iznosu 1.128,800, prema rebalansu, iznosiće 662.535 eura, dok je uvećanje izdataka sa 267,000 na 425,500 eura predviđeno u stavci „Ostali kapitalni izdaci“.

Ako je rebalansom predviđena „domaćinska štednja“ na investicijama, kakav jeste slučaj, kada se radi o tekućoj potrošnji nije takav slučaj.

Naime, praksa budžeta iz prethodnih godina, pa i aktuelnog za 2023. godinu, o uvećanju izdataka za plate nastavlja se i Nacrtom budžeta, kojim je za neto plate predviđeno izdvajanje za 300.000 eura veće u odnosu na usvojeni Budžet.

Naime, rebalansom je za neto plate predviđeno 2.315,450., umjesto 2.008,508. eura koliko je bilo usvojeno Budžetom opštine. I dok izdvajanja za neto plate rastu, izdaci za „Porez na zarade“ je manji (38, 532.- 9,055), kao i „Doprinos na teret zaposlenog“ ( 353,700.- 40,080), „Doprinos na teret polodavca“ ( 154,008.- 16, 590.), „Opštinski prirez“ ( 4,992.- 1.235.).

Manji je i iznos na poziciji „Transferi za jednokratne socijalne pomoći“ koji su, prema rebalansu, za 20.000. eura manji od planiranih Budžetom i iznosiće 45.000., umjesto predviđenih 65.000. eura, ali su zato „Rashodi za usluge“, Nacrtom rebalansa, uvećani i iznosiće više od 330.000. eura.

Kako je predviđeno, za službena putovanja, reprezentaciju, komunikacione usluge, bankarske usluge, konsultantske i ostale usluge, 2023. godine biće utrošeno 330,850. eura, umjesto 324,100., koliko je bilo utvrđeno usvojenim budžetom.

Da prevedemo, da bi beranska lokalna uprava ostvarila rezultate koje potiže u 2023. godini, prema rebalansu, na pomenute „Rashode za usluge“ u prosjeku, dnevno troši 900.eura! I to računajući svih 365 dana u godini! Sa sve vikendima i državnim praznicima!

S. Radunović