"Od svega što čovek u životnom nagonu podiže i gradi, ništa nije u mojim očima bolje i vrednije od mostova. Oni su važniji od kuća, svetiji, opštiji od hramova. Svačiji i prema svakom jednaki, korisni, podignuti uvek smisleno, na mestu na kome se ukrštava najveći broj ljudskih potreba, istrajniji su od drugih građevina i ne služe ničem što je tajno i zlo." (Ivo Andrić)
Do prije sto dvadeset godina, svi mostovi na rijekama i potocima u Beranskoj kasabi građeni su od drveta. I svaki put kad bi naišle bujice, prelaz preko njih, pješice ili na konjima, predstavljao je veliki rizik. Ali, od tada pa sve do danas, najopasnija od svih bila je i ostala, ćudljiva i nepredvidiva Bistrica.
Ljeti bi često znala i da presuši, ali s jeseni i s proljeća, poslije obilnih padavina, potpuno bi pomahnitala i redovno ostavljala za sobom pustoš na obalama. Silno obradivo zemljište i pašnjake preko noći bi pretvala u kamenjare bez travke i drveta, a među stanovništvo okolnih sela unosila bi nemir i strah, svaki put im otimajući svojim vodenim čeljustima po neko dijete, starinu, ili djevojku koja bi prala veš na njenoj obali. Pa i mladiće koji bi pretrčavali preko mokrih podnica i klizavog kamenja.
Prvi most od čvrstog materijala u Beranama sagrađen je upravo na toj Bistrici krajem oktobra i početkom novembra mjeseca 1900. godine, na ličnu inicijativu popa Josifa Bojovića, „paroha bučičkog, vinickog i pečičkog“, protojereja, duhovnog vođe, narodnog tribuna, prosvjetitelja i dobrotvora.
Realizaciju ideje za koju je dobio bezuslovnu pomoć i podršku svojim ogromnim autoritetom među mještanima Buča, Vinicke, Lušca i Pešaca, kao i među carskim vlastima i službenicima Beranske kaze kod kojih je uživao ugled i poštovanje, započeo je sopstvenim sredstvima.
Ubrzo potom stigla mu je pomoć i od carske blagajne, od beranskog kajmakama i pograničnog komesara, miralaja Hamid bega Bećiragića, vojnog komandanta Ćazim bega i ostalih opštinskih službenika, imućnih građana, zanatlija i trgovaca, a brojni mještani okolnih sela, nemajući čime drugim, vlastitim radom uzeli su učešće u izgradnji mosta na Bistrici.
Za taj posao pop Josif Bojović je angažovao vrsnog majstora Đola Ćorovića, za nastojatelja odredio plemenskog kapetana i poglavara Ivana Delevića, obezbijedio materijal, hranu i nadnice za radnike, pa je premoštavanje Bistrice na Buču počelo neobično toplog i sunčanog utorka, 24. oktobra 1900. godine.
Kako su radovi odmicali, a most, čija je izgradnja bila od značaja ne samo za mještane i parohiju nego i za čitavu opštinu, bio sve vidljiviji, podrška carskih vlasti i državnih činovnika, trgovaca i veleposjednika iz Berana sve je brže pristizala. Tako je već nakon dvadeset dana, 12. novembra, prvi beranski most od čvrstog materijala, kao čardak ni na nebu, ni na zemlji, punim sjajem zablistao na Buču, i najzad ukrotio čudljivu i nepredvidivu Bistricu.
Po završetku radova, svima koji su doprinijeli izgradnji mosta, narodu, učiteljima, sveštenstvu obje religije, predstavnicima vlasti i svim uglednim Berancima, pop Josif je poslao zvanične pozivnice da prisustvuju svečanom činu osvećenja, a potom budu gosti na ručku u njegovij kući.
Pošto niko od pozvanih nije želio da propusti tako važan događaj, osvećenje mosta na Bistrici okupilo je skoro sva najuglednija imena tadašnjih Berana. Činodejstvovao je nastojatelj manastira Đurđevi stupovi, jeromonah Danilo, sa sveštenstvom i učiteljima, a za sve to vrijeme kajmakam i pogranični komesar, miralaj Hamdi beg, i vojni komandant Ćazim beg „sa još jednim bimbašom i ostalim islamskim glavarima kao i mnogim glavarima iz mešćeme“, stajali su u prvim redovima i dostojanstveno pratili ceremoniju.
Po svršetku molebstvija „poštovanoj gospodi“ prikladnim govorom obratio se Milić Dabetić, i tom prilikom srdačno blagodario: „kao prvo stvoritelju Bogu“, a „kao drugo Njegovom Imperatorskom Veličanstvu Sultanu i njegovim činovnicima, koji beše i danju i noću nakloni, da se što pre srećno dovrši ovaj rad“. I na kraju, „kao treće, popu Josifu koji ne poštede svoga truda, a još više novčane pomoći svojoj braći: Bučičanima, Lužačanima, Pečičanima i dr., koji uz najvišu pomoć ovdašnjeg voj(e)nog i građanskog kajmakama g. Hamdi bega i voj(e)nog komandanta g. Ćazim bega priskočiše u pomoć te se napravi ovaj most, koji će poslužiti za večitu uspomenu pomenutom popu Josifu Bojoviću, a na korist celog ovoga okruga.“
Svoj govor završio je riječima: „Neka živi Nj. I. V. Sultan! Živeli Hamdi beg voj(e)ni i građanski kajmakam! Živio pokretač svega ovoga rada g. pop Josif Bojović!“
Na samom kraju, nakon Milića Dabetića, okupljenima se ispred carske vlasti obratio i kajmakam Hamdi beg, koji je „u nekoliko jezgrovitih reči zahvalio popu Josifu i svima onima koji su u radu kao pomoćnici bili“, sa željom „da produže i dalje ovakve korisne radove raditi pa da će ih i on u svemu prema mogućstvu i pomagati“.
U tom trenutku neko od prisutnih upitao je kajmakama ko je bio glavni majstor na izgradnji mosta, a kad je iz mase stidljivo iskoračio Đole Ćorović, skromni zidar koji je kao i uvijek pošteno i kvalitetno radio svoj posao, kajmakam ga je pred svima, iz svog džepa, bogato nagradio, da bi to isto za njim učinili i mnogi beranski opštinski činovnici, građani i trgovci.
Na poziv popa Josifa, svi prisutni su potom došli u njegovu kuću i dvorište, na bogat ručak i veliku gozbu za sve pozvane i nezvane goste. Hranom i pićem, jednako srdačno i domaćinski, ugošćeni su i posluženi, kako opštinski i plemenski velikodostojnici, sveštenici i vjeroučitelji obje religije, službenici mehćeme, muhtari i ostali beranski uglednici, tako i radnici na izgradnji mosta, mještani okolnih sela, i sva beranska sirotinja koja je prisustvovala svečanosti, blagosiljajući popa i blagodareći mu na gostoprimstvu.
O tom događaju pričalo se u Beranama puna tri mjeseca, a onda je most popa Josifa Bojovića uspješno položio svoj prvi veliki ispit. Nezapamćene poplave koje su februara 1901. godine, zadesile i paralisale čitavo Berane, porušile su i odnijele sve tadašnje beranske mostove, uključujući i onaj prvi, veliki drveni most između Carske kasarne i vojnog naselja Nizamija, sagrađen sa osnivanjem grada 1862. godine.
U tim poplavama, jedini most koji je ostao neoštećen u čitavoj Beranskoj kazi, bio je most na Buču, građen vještim rukama majstora Đola Ćorovića.
Pop Josif Bojović poživio je od tada još čitavih trideset godina. Umro je 1931, a most na Buču skoro četrdeset godina bio je jedini beranski most od čvrstog materijala. Sve do 21. avgusta1938. kada je započeta izgradnja prvog betonskog mosta na Limu u varoši, na mjestu današnjeg koji povezuje centar grada sa prigradskim naseljima na desnoj obali Lima.
Ali njega, nažalost, nije gradila majstorska ruka Đola Ćorovića. Bio je u funkciji svega šest godina i srušen u prvim većim poplavama 18. decembra 1952.
Glas o dobročinstvima i poštenju beranskog popa Josifa stigao je čak i do Carske palate u Konstantinopolju, pa je avgusta te iste 1901. godine, zajedno sa još jedanaest uglednih Beranaca, „za pošten i savjestan rad“ „za časno izvršavanje svojih dužnosti propisanih vjerom i zakonom” i “za značajan doprinos progresu i napretku države i naroda”, pop Josif Bojović, „duhovni poglavar hrišćana u Beranama“, povodom jubilarnih 25 godina stupanja na otomanski presto, odlikovan od strane NJ. I. V. Sultana Abdul Hamid Hana II Ordenom srebrne medalje „Imtijaz“ (Gümüş İmtiyâz Madalyası).
Prestižni carski orden, čiji naziv u prevodu znači „Privilegija“, u Beranama mu je uručio kajmakam i pogranični komesar, miralaj Hamid beg Bećiragić. Samo dva mjeseca kasnije, 1. novembra te iste 1901. godine, „za osobite usluge ukazane crnogorskome narodu i Nama“, od strane Knjaza Nikole I Petrovića Njegoša Ordenom Knjaza Danila I – trećeg stepena, ustanovljenim za nezavisnost Knjaževine Crne Gore, nagrađen je i Hamid beg Bećiaragić, a ukaz o dodjeli Ordena beranskom kajmakamu, ispred Kancelarije ordena na Cetinju, potpisao je Ministar inostranih djela u Vladi Crne Gore, vojvoda Gavro Vuković.
Na svega par kilometara uzvodno od ušća Bistrice u Lim, od Pešaca do Banjevca, danas postoji čak šest mostova, ali onog starog na Buču odavno više nema. Nakon Josifove smrti i bezbroj pokušaja da skine dizgine s vrata, Bistrica je uspjela da ga sruši i da mu zatre trag. Most koji joj je bio trn u oku, danas više ne postoji, i na tom mjestu ne stoji više ni kamen na kamenu od onih koje je u jesen 1900. godine svojim rukama zidao Đole Ćorović.
Sve dok je rijeka i obala, moraju se graditi mostovi. I koliko god ih gradili, nikad ih neće biti dovoljno. Ljudi žive i na jednoj i na drugoj strani, a vode često nadolaze. Sile koje mute bistrice i ruše mostove nikad ne miruju. Đavo nikad ne spava. Ali, dok god postoji neko poput kajmakama Hamdi bega i popa Josifa Bojovića, biće i mostova koji spajaju obale, krote bujice i povezuju ljude.
