Zgrada u nekadašnjoj Beranskoj, a današnjoj ulici Svetog Save, koja je nekad bila poznata pod imenom „Šeherzada“, gradila se krajem pedesetih godina prošlog vijeka, a useljena je na prelazu u šezdesete kao jedna od najluksuznijih ivangradskih zgrada toga vremena.
Sa izuzetno prozračnim i osvijetljenim sobama, velikom kvadraturom, duplim terasama sa istočne strane i na izuzetno atraktivnoj lokaciji, u centru grada, a praktično na obali Lima, bila je prava stambena ekskluziva. Kad je završena, naseljena je opštinskim, medicinskim i rukovodećim kadrovima lokalnih preduzeća u vrijeme početaka industrijalizacije, kad je Ivangrad postajao najveće industrijsko i stambeno gradilište na sjeveru Crne Gore.
Tih godina gradila se Fabrika celuloze i papira, nova zgrada Medicinskog centra, Aerodrom, Hotel „Berane“, Dom kulture, kompleks stambenih zgrada „MIG“ iza njega, zatim „Parnjača“, autobuska stanica, benzinska pumpa, pilana, Novo Naselje, Švedske kuće, prvi ivangradski soliteri - „Petospratnice“ i nekoliko drugih stambenih zgrada duž ulice 29. novembra.
No, iako je još jedna slična zgrada istovremeno sagrađena pored košarkaškog stadiona, samo je ova zbog svoje ljepote dobila ime Šeherzada.
Ali, što zbog podzemnih voda na kojima počiva čitav grad, što zbog sastava zemljišta i velike težine zgrade zidane sa „dvije i po cigle“, počela je polako da potanja. Njena cokla visoka 170 santimetara, sa četiri reda kamena i podrumskim prozorima veličine sobnih, u svega par decenija potonula je skoro za polovinu svoje visine.
Dva stepeništa ispred oba ulaza u zgradu, sa po četiri stepenika i bočnim kamenim zidovima na kojima su se u popodnevnim i večernjim satima okupljala djeca i stanari, danas, šest decenija nakon izgradnje, više ne postoje.
Nivo asfalta dostigao je nivo praga ulaznih vrata, sva četiri stepenika progutala je zemlja, a podrumski prozori potonuli su do pola nekadašnje visine, pa su naknadno do sredine zazidani betonom i bukvalno prepolovljeni po horizontali.
To se najbolje vidi na uporednim fotografijama. Crno bijela, lijevo, snimljena je na moto trkama u Ivangradu 1961. godine, kad je zgrada bila tek useljena, a desna, kolor, pedeset godina kasnije, sredinom 2011. Za pola vijeka razlika je očigledna.
Na seizmičkoj karti Crne Gore Berane je označeno kao trusno područje u kom se u narednih sto godina može očekivati zemljotres jačine osam stepeni Merkalijeve skale, i to propadajućeg karaktera sa vertikalnim oscilacijama.
Ipak nema mjesta panici. Ovdje posljednje četiri decenije sve ima propadajući karakter. Od industrije, ekonomije, institucija, standarda, zapošljavanja, obrazovanja, sporta, života i mladosti, do planova i perspektiva, međuljudskih i međunacionalnih odnosa, lične i imovinske sigurnosti, kulture, karaktera, vaspitanja i morala.
Savršeno smo se adaptirali i uživjeli u aktuelne trendove opšteg propadanja. U odličnoj smo propadajućoj kondiciji pa nam ni pakao više ne može teško pasti, a kamoli nekakav tričavi zemljotres, ili propadanje „Šeherzade“ koje ionako, osim stanara, niko drugi i ne primjećuje.
A ide nam na ruku i to što nam je u međuvremenu stid, kao šupalj zub, kolektivno izvađen i iskorijenjen. Više nemamo od čega da propadnemo u zemlju osim od smrti, na koju se takođe, polako ali sigurno, navikavamo.
